Tıp ve Sağlık

Uyku Yoksunluğu: 24, 48 Yada 72 Saat Uyumazsak Vücudumuza Ne Olur?

Hepimizin uyumaya ihtiyacı var. Ama kibirli bir tür olan biz insanlar yine de vücut saatimizi geçersiz kılıp uykuyu yenebileceğimizi düşünürüz. Çoğumuz ya uyku yetersizliğinin risklerinin farkında olmayız ya da belirtileri görmezden gelmeyi seçeriz. Her gece birkaç saat uyuyarak hayatta kalabileceğimize ve yine de verimli çalışabileceğimize inanırız. Aslında, çoğu zaman uyku yoksunluğu çektiğimizin farkına bile varmayız.

Üniversite öğrencileri, yeni ebeveynler ve çalışanlar için tüm gece uykusuz kalmak bazen bir çözüm gibi gözükebilir. Ancak uykusuz kalmanın bedeli zannedilenden fazla olabilir. Gerekenden daha az uyuduğunuzda veya hiç uyumadığınızda uyku yoksunluğu sorunuyla karşılaşırsınız. Çoğu insan için kısa süreli bir uyku yoksunluğu endişelenecek bir durum değildir. Ancak sık veya uzun süreli uyku yoksunluğu ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Ancak bu uyku yoksunluğu devam ederse, kronik hastalık riskinizi artırabilir.

Genel olarak, uyku yoksunluğunun beş aşaması vardır. Aşamalar genellikle 12 saatlik veya 24 saatlik artışlara bölünmüştür. Semptomlar elbette ne kadar uzun süre uyanık kalırsanız o kadar kötüleşir. Peki en fazla ne kadar uykusuz kalabilirsiniz? 24 saat, 36 saat, 48 saat uykusuz kalırsanız vücudunuza ne olur. Gelin birlikte göz atalım…

Yeterince Uyumazsak Ne Olur?

Uyku yoksunluğunun sağlığımız için zararları zannettiğimizden daha fazla.

1. Aşama: 24 Saat Uykusuz Kalmak

Başı sıkıştığı zamanlarda bir çok kişi bir bütün gün boyunca uyumamayı denemiştir. Aslında 24 saat uykusuz kalmak büyük sağlık sorunlarına neden olmaz, ancak kendinizi yorgun ve depresif hissetmeyi bekleyebilirsiniz. Vücudumuz açısından baktığımızda 24 saat uykusuz kalma durumu, kanda yüzde 0,10 civarında alkol konsantrasyonuna sahip olmakla aynı şeydir. Bu oran sarhoş kabul edilme ve yasal olarak araç kullanma sınırından çok daha yüksektir. 24 saat uyanık kalmak uyuşukluk, sinirlilik, konsantrasyon bozukluğu, yorgunluk, artan hata veya kaza riski, yemek isteği gibi sorunları da beraberinde getirir.

2. Aşama: 36 Saat Uykusuz Kalmak

36 saat boyunca uykuyu ihmal ettiğiniz de yukarıda aktardığımız belirtiler giderek artmaya başlar. Bu esnada çok yoğun bir uyku dürtüsü sizi etkisi altına alacaktır. Bu nedenle farkında olmadan mikro uykular denilen kısa süreli uyku deneyimleri yaşamaya başlarsınız. Bu uykular yaklaşık 30 saniye kadar sürer ve bu esnada siz uyuduğunuzun farkında olmazsınız. Ayrıca 36 saatlik uykusuzluk sonucunda beyninizin farklı bölümleri birbirleriyle iletişim kurmakta zorlanmaya başlar. Bu durum da zayıf bellek, yeni bilgileri öğrenmede zorluk çekme, karar verme ve sosyal ipuçlarını işleme zorluğu, yavaş tepki süresi gibi sorunlara neden olacaktır.

3. Aşama: 48 Saat Uykusuz Kalmak

Uyku yoksunluğunun etkileri kişiden kişiye değişebilir. Çocuklar ve gençler, beyinleri ve vücutları hala gelişip büyürken yetişkinlerden daha fazla uykuya ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle, çocuklarda uyku yoksunluğunun etkileri bazen daha şiddetli veya daha uzun süreli olabilir.

48 saat uykusuzluk, aşırı uyku yoksunluğu olarak bilinir. Bu noktada uyanık kalmak giderek daha da zor hale gelir. Mikro uyku sayısı artar hatta halüsinasyon görmeye yani gerçekte olmayan şeyleri görmeye, duymaya ya da hissetmeye başlayabilirsiniz. Diğer olası etkiler duyarsızlaşma, kaygı, artan stres ve sinirlilik gibi durumlardır.

4. Aşama: 72 Saat Uykusuz Kalmak

3 günlük uyku kaybından sonra uyku isteğiniz daha da kötüleşecektir. Daha sık, daha uzun mikro uyku deneyimleri yaşayabilirsiniz. Uyku yoksunluğu, algınızı önemli ölçüde bozacaktır. Halüsinasyonlar daha sık ve daha karmaşık hale gelebilir. Ayrıca işin içine illüzyonlar, sanrılar, düzensiz düşünceler de eklenecektir.

5. Aşama: 96 Saat Veya Daha Uzun Süre Uykusuz Kalmak

Uykusuz geçen 4 günün ardından gerçeklik algınız ciddi şekilde bozulacaktır. Uyku dürtüsü de dayanılmaz bir hal alacaktır. Gerçeği yorumlayamayacak düzeyde uykusuz kalırsanız uyku yoksunluğu psikozu denilen evreye geçersiniz. Neyse ki bu durum yeterince uyuduğunuzda ortadan kalkar. Ancak şunu unutmayalım uzun süre boyunca uykusuz kalmanın sebep olduğu sorunları sadece bir gece 7-8 saat uyuyarak ortadan kaldırmak mümkün değildir. Vücudunuzun mevcut ritmine dönmesi zaman alacaktır. Ne kadar uzun süre uyanık kalırsanız, yaşantınızın normal akışına geri dönmeniz de o kadar uzun sürer.

Guinness Rekorlar Kitabı, uykusuz geçirilen en uzun süre için girişleri kabul etmiyor. Çünkü günlerce ve haftalarca uyanık kalmak insan sağlığı için yukarıda aktarmaya çalıştığımız gibi oldukça tehlikeli. Ancak bir zamanlar şu anki rekorun sahibi bunu denemişti. Randy Gardner tam 264 saat yani 11 gün uykusuz kalmayı başarmıştı!

Kaynaklar ve ileri Okumalar:

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu