Sinirbilim

Uykusuzluk Deneyi: 11 Gün Uyumazsanız Beyninizde Ne Olur?

Yazının başına muhtemel bilmediğiniz bir bilgi ile başlayalım. Guinness Rekorlar Kitabı, uykusuz geçirilen en uzun süre için girişleri kabul etmiyor. Çünkü günlerce ve haftalarca uyanık kalmak insan sağlığı için oldukça tehlikeli. Ancak bir zamanlar şu anki rekorun sahibi bunu denemişti. Başvuruların durdurulmasının nedeni de mevcut rekor sahibinin başına gelenlerdi. Randy Gardner ve uykusuzluk deneyi idi.

uykusuzluk deneyi

1963 yılında, 17 yaşındaki Randy Gardner, bilim fuarını kazanacağı kesin olan bir projeyi gerçekleştirmesine yardımcı olması için iki arkadaşı Bruce McAllister ve Joe Marciano’yu görevlendirdi. Bir insanın ne kadar uykusuz kalabileceği sorusu o günlerde bir tartışma konusuydu. Pek çok insan uykusuzluğun ölümcül olabileceğine inanıyordu. Üç arkadaş o bilim fuarı rozetini kazanmaya kararlıydı ve bunu yapmak için hayatlarını riske atmaya karar verdiler. Bu uykusuzluk deneyi kısa zamanda basının ilgisini çekti. Stanford Üniversitesi araştırmacısı William C. Dement’in gelmesi ile de süreç bir bilim şenliği gösterisinden dünyanın en çok referans gösterilen uykusuz kalma deneylerinden birine dönüştü,

Uykusuzluk Deneyleri

O zamana kadar uykusuzluk hakkında farklı deneyler yapılmıştı. 1894’te Rus hekim Marie de Manaceine neredeyse beş gün boyunca dört köpek yavrusunu uykusuz bırakmış, ama köpekler ölmüşlerdi. 1896’da J. Allen Gilbert ve George Patrick adlı iki doktor, lowa Üniversitesi laboratuvarlarında bir doçenti ve iki öğretim görevlisini doksan saat boyunca uykusuz bırakmışlardı. İkinci geceden sonra doçent halüsinasyonlar görmeye başlamıştı. New York’tan Peter Tripp, Times Square’deki bir cam kabinden 201 saat boyunca yayın yapmıştı. Honolulu’dan Tom Rounds ise uyumadan 260 saat geçirerek süreyi daha da artırdı. Tüm uykusuz kalma denemelerinde paranoya dönemlerine rastlanıyordu ancak birkaç gece düzgün olarak uykularını aldıktan sonra kişiler tamamen düzelmiş görünüyorlardı. Randy Gardner, Tom Rounds’un bu rekorunu kırmak istediği için 264 saati yani 11 günü hedeflemişti.

Birinci gün, Randy Gardner sabah altıda tamamen zinde kalktı; başlamaya hazırdı. İkinci gün hareketleri yavaşladı, bulanık zihniyle odaklanma problemi yaşamaya başladı. Eline birkaç nesne verildiğinde onların ne olduğunu yalnızca dokunarak anlayamıyordu. Üçüncü gün kendi karakterine aykırı şekilde huysuz olmuştu. Sıradan tekerlemeleri bile söylemeyi beceremiyordu. Dördüncü gün uyku onu ele geçirmeye başladı. Aniden ve hiçbir açıklaması olmayan sanrılar görmeye başladı. En zor geçen kısım gecelerdi. Birkaç saniyeliğine otursa uykusu geliyordu. Bu yüzden arkadaşları onu uyanık tutmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. Günler geçtikçe Gardner’ın dili sürçmeye ve gözlerini odaklayamamaya başladı, sık sık başı dönüyor, bir dakika önce ne söylediğini hatırlamakta zorlanıyordu. Ve halüsinasyonlarla başı beladaydı.

Uykusuzluk Deneyi Sonuçları

Bu deney 8 Ocak 1964’te sona erdiğinde Randy Gardner 11 gün 25 dakika uyanık kalmayı başarmıştı. Dört saat sonra kısa bir nörolojik muayenenin ardından derin bir uykuya daldı. On dört saat kırkı dakika sonra tamamen zinde ve dinlenmiş halde uyandı. Randy’nin hastanedeki gözlem sonuçları incelendiğinde, beyninin bazı bölgelerinin uyku halinde iken, bazı bölgelerinin uyanık olduğu ortaya çıktı. Daha sonraki yıllarda Randy Gardner’ın rekorunu kırmak isteyenlerin girişimleri oldu ama Guinness Rekorlar Kitabı bu konuda sertifika vermeye son verince giderek ilgi azaldı. Bu nedenle bugüne dek kimse bir insanın en fazla ne kadar uzun süre uykusuz kalabileceğini öğrenemedi.

Randy Gardner şu an 75 yaşında. Yaşadığı deneyimden kalma uzun süreli bir rahatsızlık yaşamadı. Uykusuz kalmak ona kısa süreli bir şöhret kazandırdı. Ancak o h,çbir zaman bir gece kuşu olmadı. Aslında gençliğindeki bu uykusuz kalma gösterisinden sonra çok iyi olan uyku düzenini korudu. Uyuma dürtüsünün neden bu kadar güçlü olduğu bilinmiyor. Uzmanlar uykunun tam olarak nasıl bir fonksiyonu olduğunun hala açıklanmaya ihtiyacı olduğunu, fakat genel olarak vücudumuzdaki sistemleri yeniden ayarladığını belirtiyor.

Kaynaklar ve İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu