ZİHİN AÇAN YAZILAR

Solak Olmak Bilişsel Avantajlar Sağlar mı?

Solakların birçok konuda daha yetenekli olabildiklerine dair söylemlere defalarca denk gelmişizdir. Peki solaklığın deha potansiyelini artırabildiği iddiası doğru mu?

Dünya geneline bakıldığında; tüm nüfusun yüzde % 10 ila % 13,5 arasının solak olduğu tahmin ediliyor. Bu insanların bir kısmı her iki elini de kullanabilirken bir kısmı sadece sol elini kullanıyor.

Kullanılan El Seçimi ve Bilişsel Süreçler

Beynin sol lobu mantık, matematik, lisan, okuma-yazma gibi becerilerin yönetilmesinden sorumlu. Sağ lob ise sezgiler, sözlü olmayan iletişim, uzamsal beceriler, resim yapabilme yeteneği, hayal gücü, müzik, duygular, gibi süreçleri yönetiyor.

Sol el beynin sağ yarımküresi, sağ el ise sol yarımküresini yönetiyor. Bilişsel süreçlerde bu iki lob el ele vererek çalışıyor olsa da sol ve sağ yarımkürenin sorumlu olduğu faaliyetler birbirinden farklı.

Araştırmalar, solakların daha gelişmiş bir sağ beyne sahip olabildiklerini gösteriyor ki bu da kimi solakların sağ yarımkürenin kontrol ettiği bilişsel faaliyetleri daha iyi sergileyebildikleri anlamına gelir.

Ayrıca, beynin iki yarıküresini bağlayan sinir hücrelerinin demeti olan corpus callosum, solaklarda daha gelişmiş durumda.

Bu bulgu, bazı solakların sağ ve sol beyinlerinin arasında çok daha güçlü bir bağlantı kurabildiğini ortaya koysa da bunun sebebi tam olarak anlaşılabilmiş durumda değil.

Bir teori, sağ elini kullananlar için tasarlanan bir dünyada yaşamanın, sol elini kullananların her iki eli de kullanmaya mecbur bıraktığını ve bu durumun aradaki bağlantıyı güçlendirdiğini savunuyor.

Solaklık ve Matematiksel Beceriler

Peki solaklık ile matematiksel beceriler arasında nasıl bir bağlantı var? Aslında bu teori uzun süredir bilim insanlarının ilgi konusu idi. Öncül bazı çalışmalar matematik yeteneği ile solaklık arasında belirgin bağlantılar bulsa da birçok bilim insanı solaklığın bilişsel becerilerdeki herhangi bir avantajla ilgili olmadığını ve hatta genel bilişsel işlev ve dolayısıyla akademik başarı üzerinde zararlı etkiler yaratabileceğini iddia etmişti.

Tutarsız sonuçların üzerine geçtiğimiz yıllarda önemli bir çalışma gerçekleştirildi. Liverpool Üniversitesi’nden Giovanni Sala ve Fernand Gobet, Milan Üniversitesi’nden Martina Bolognese ve Michela Signorelli, Maastricht Üniversitesi’nden Giulia Barsuola’nın ortaklaşa gerçekleştirdiği solaklık ve matematik becerileri araştırması ilk ve orta öğrenim seviyesinden 2300 öğrenciyi kapsadı.

Bu geniş çaplı çalışmada birbirinden farklı zorluk seviyelerine sahip matematik problemleri kullanıldı. Karmaşık ve zor soruların çözümünde solaklar özellikle de solak erkek öğrenciler, belirgin biçimde daha başarılı oldu.

Basit aritmetik işlemlerden oluşan sorularda ise baskın el ne olursa olsun, katılımcıların başarı seviyeleri arasında bir fark görülmedi. Ayrıca sol ellerini hiçbir obje ya da faaliyette kullanamayan ve her şeyi sağ elleriyle yapmak zorunda kalan öğrenciler tüm görevlerde genele oranla daha düşük bir performans sergiledi.

Bu durumda öğrenim döneminde sol elini kullananlar zor matematik problemleri ile karşılaştıklarında, belki de sezgisel yeteneklerini daha gelişmiş olmasından dolayı, daha avantajlı diyebiliyoruz. Ayrıca sağ elinizi kullanıyorsanız arada bazı işler için sol elinizi de geliştirmeniz de fayda var gibi gözüküyor.

Okuma Önerisi: Sağ Beyin Sol Beyin: Siz de Hangisi Baskın? Belki İkisi de Değil

Kaynak ve ileri okumalar:

Are Left-Handed People More Gifted Than Others? Our Study Suggests It May Hold True For Maths, https://www.iflscience.com/brain/are-left-handed-people-more-gifted-than-others-our-study-suggests-it-may-hold-true-for-maths/all/

Kapak Görseli: https://kids.frontiersin.org/article/10.3389/frym.2014.00013

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir Yorum

  1. Keyifli bir makale.ben yarı solak biriyim.basit işlerde sağ elimi, güç gerektiren işlerde sağ elimi kullanıyorum. Makale keyif verdi.:)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu