Tarihin En Kısa Savaşı Sadece 38 Dakika Sürdü!

Kayıtlı tarihin en kısa savaşı 27 Ağustos 1896’da sabah saat 9’da başladı. Bir saatin dörtte üçünden daha kısa bir sürede sona erdi. Bu süreçte toplam 501 askerin yaralandığı ve öldüğü bilinmektedir. Sizlere az bilinen Anglo-Zanzibar yani İngiltere ile Zanzibar arasında geçen savaşın hikayesini aktaralım.

Detaylara geçmeden önce küçük bir düzeltme yapalım. Arama motoruna “tarihin en kısa savaşı” yazdığınız zaman karşınıza Mohaç Ovası’nda Osmanlı İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı arasında gerçekleşen ve sadece 2 saat süren Mohaç meydan muhaberesi çıkacaktır. İki saat de bir savaş için oldukça kısa olsa da tarihten söz ettiğimiz zaman evrensel düşünmek gerekiyor. Bu nedenle İngilizce yapacağınız bir aramada alacağınız cevap Anglo-Zanzibar Savaşı olacaktır.

Zanzibar’ın konumu

Tarihin En Kısa Savaşı Hakkında Bazı Detaylar

Her şey 1890’da Almanya ile İngiltere arasında Heligoland Zanzibar anlaşmasının imzalanması ile başladı. Afrikayı sömürgeleştirmek adına yapılan bu anlaşma ile, Zanzibar eyaletinin İngiliz egemenliği altında, kalan Tanganyika (günümüz Tanzanya ) topraklarının ise Alman kontrolünde olması kararlaştırıldı. Sonrasında da İngiltere, Zanzibar da, Almanya ise Tanzanya da asker barındırmaya başladı.  Zanzibar Sultanı Seyyid Ali ibn Said, 1893’te ölene kadar bu duruma karşı çıktı. Ancak ölümünün devamında başa geçen yeni Zanzibar sultanı Hamad bin Thuwaini tam bir İngiliz hayranıydı.

Zanzibar Sultanı Halid bin Bargaş

25 Ağustos 1896’da Hamad, kuzeninin onu zehirlemesi sonucunda sarayında aniden öldü.  Birkaç saat içinde, kuzen Prens Halid bin Bargaş, padişahlık görevini üstlenecekti. Halid, bölgedeki Avrupa müdahalesine karşı direnişin bir simgesiydi. Halk ona destek verdi ve yaklaşık 3.000 kişilik bir ordu ortaya çıktı. İngilizler ondan, tahtı kuzeni Hamoud bin Muhammed’e devretmesini emretti. Kabul etmeyince güçlerini kanıtlamak için 900 kişilik bir kuvvet topladılar ve Kraliyet Donanması’nın beş gemisini sarayın yakınındaki limana yerleştirdiler.

Savaş enasında İngiliz kuvvetlerinin bir haritası. 

Tuğamiral Harry Rawson, padişaha bir ültimatom göndererek, kendisinin ve askerlerinin ertesi gün sabah 9’a kadar sarayı terk etmelerini ve silahlarını teslim etmelerini emretti. Ancak Sultan Halid bunu reddetti. Bunun sonucunda 27 Ağustos 1896’da saat 9’da İngiliz gemileri saraya ateş açtı. Sadece 38 dakika içinde savaş sona erdi. Bu esnada İngilizler savunma silahlarını imha etti ve padişahın 500 adamını öldürdü ya da yaraladı. 

Bu esnada bir İngiliz askeri de yaralandı. Aynı gün öğleden sonra İngilizler, seçtikleri hükümdar olan Hamoud bin Muhammed’i tahta geçirdi. Halid bin Barghash ise saraydan kaçarak Alman konsolosluğuna sığındı. Almanlar onun ülkeyi terk etmesine yardım etti. İngilizler tarafından ancak 1916’da, Birinci Dünya Savaşı sırasında yakalandı. Zanzibar’da İngiliz egemenliği 1963 yılına kadar devam etti.

Tarihin En Uzun Savaşı İse 335 Yıl Boyunca Devam Edecekti

Tarihin en kısa savaşını öğrendikten sonra merak edenler için tarihin en uzun savaşını da yazımıza dahil etmek istedik. Aslında aşağıdaki listedeki tarihlere göz atarsanız en uzun savaş için bir çok aday olduğunu fark edeceksiniz. Elbette hiçbir savaş 600-700 yıl boyunca durmadan devam etmez. Bunları daha çok anlaşmazlıklar, düşmanlıklar gibi ele almak gerekir.

Ancak yukarıda listede yer almasa da 335 yıl sürmesi nedeniyle 335 Yıl Savaşı diye adlandırılan savaş ilginç bir ayrıntıya sahiptir.  30 Mart 1651’den 17 Nisan 1986 yılına kadar, Hollanda ve Scilly adaları arasında devam eden bu savaşta hiçbir insan yaşamını yitirmemiştir.

İki ülkenin konumu

335 Yıl Savaşı Neden Çıktı ve Nasıl Sona Erdi?

335 Yıl Savaşları, 1642’den 1651’e kadar İngiltere, İskoçya ve İrlanda’yı kasıp kavuran İngiliz İç Savaşı’nın bir uzantısı olarak başlamıştı. Süreç içinde Hollanda filosu Scilly Adaları’nı ablukaya almıştı. Ancak üç ay sonra ablukayı kaldırdılar ve savaş ilan ettikleri Scilly Adaları ile bir barış anlaşması imzalamadan Hollanda’ya geri döndüler.

Yıllar geçti ve bu çatışma unutuldu. 1986 yılında Scilly Adaları’nda yaşayan bir tarihçi konu ile ilgili araştırma yapınca 335 yıllık çatışmanın resmi olarak çözülmediğini keşfetti. Bu nedenle, Scilly Adaları hala Hollanda ile savaş halinde gözüküyordu. Londra’daki Hollanda Büyükelçiliğine bir mektup yazdı ve tarihçi Roy Duncan’ın iddiasında haklı olduğu ortaya çıktı.

Olayı yasal olarak bağlayıcı bir sona erdirmek için Hollanda büyükelçisi Rein Huydecoper, 17 Nisan 1986’da Scilly Adaları’na gitti. Sonrasında da bir anlaşma imzalandı. Bu nedenle günümüzde 335 yıl savaşı tek bir canlının ölmediği tarihin en uzun savaşı olarak bilinmektedir. Hiçbir savaşın yaşanmadığı barış dolu bir dünya dileğimizle…



Kaynaklar ve ileri okumalar


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu