BİLİM TARİHİ

Matematiğin Gelişimine Önemli Katkı Sağlayan 9 Amatör Matematikçi

Amatör bir matematikçi misiniz? Devam edin… Birçok heyecan verici
matematik buluşu, ev hanımlarından avukatlara kadar acemiler tarafından keşfedilmiştir. Bazı örnekler verelim…

1- Marjorie Rice

1970’lerde San Diego’lu 5 çocuk annesi, ev hanımı Marjorie Rice,
mutfak tezgahında çalışırken matematikçilerin imkansız olduğunu düşündükleri geometrik bir keşif yapmıştır.

Düzenli beşgenleri – eşit açılı ve yanlara sahip olanlar- düzleme yerleştirmeyi deneyin; düzlemin tamamını kaplayamazsınız. Bunu üçgen, dörtgen ve altıgen ile kolayca yaparsınız. Bu nedenle beşgeni deforme etmeniz gereklidir.

Rice’nin lise dışında hiçbir eğitimi olmamasına rağmen bilim dergileri okuyarak kendisini geliştirmiş devamında bir düzlemi kaplama problemine çözüm getirmiş ve mozaik oluşturabilecek dört adet özel beşgen keşfetmiştir. En ileri düzeydeki diploması sadece bir adet genel matematik dersi gördüğü 1939 yılı lise diplomasıdır.

Kendisini daha detaylı tanımak isterseniz: https://www.conquermaths.com/news/post/index/264/Marjorie-Rice-The-Most-Remarkable-Housewife-You-ve-Never-Heard-Of

2- Pierre de Fermat

Pierre de Fermat

1600’lerin ilk yarısında, Fransız avukat Pierre de Fermat sayı teorisinde müthiş keşiflerde bulunmuştur. Amatör bir matematikçi olmasına rağmen, Fermat’ın Son Teoremi gibi 1994’e dek çözülemeyen bir soruya adını vermiştir.

Fermat avukatlık mesleğini yapmadığı zamanlarda matematik ile uğraşmış Blaise Pascal ile birlikte olasılık teorisinin kurucusu olarak tarihe geçmiştir.

Daha fazla bilgi için: Fermat’ın Son Teoremi Neden Özeldir?

3- Andrew Beal

Beal varsayımı

1990’ların ortalarında Teksaslı bankacı Andrew Beal, Fermat’ın son teoreminin genellemelerini araştırırken, ilginç bir ilişki fark etti. Devamında varsayımın hakemli bir kanıtı veya karşı bir örnek çözümü için para ödülü teklif etti. Ödülün değeri birkaç kez arttı ve şu anda 1 milyon dolar.

Beal varsayımı olarak bilinen yukarıdaki ifadede A, B, C, x, y ve z 2’den büyük pozitif tamsayılar olmalı. Aynı zamanda A,B, C sayılarının da ortak bir çarpanı bulunması gerekiyor.

Örneğin 36 +183 = 38 eşitliğinde; 3, 18 ve 3 sayılarının ortak çarpanı 3’­ tür. Meraklısına şimdiden kolay gelsin 🙂

4- Jean-Robert Argand

Bir kitapevinin yöneticisi olan Jean-Robert Argand (1768-1822), karmaşık sayıları temsil etmek için Argand diyagramını geliştirdi. 1813 yılında bir Fransız dergisinde makale yayımladı. Bu yazıda analitik geometri yoluyla karmaşık sayılar grafik üzerinden incelenme olasılığı buldu.

5- George Boole

boole cebiri

Sadece ilkokul eğitimi alan bir okul öğretmeni olan George Boole (1815-1864), Boole cebiri olarak bilinen sembolik mantık sistemini geliştirdi ve analize ve olasılığa katkıda bulundu.

Daha fazla bilgi için: Hatırlanması Gereken Bir Dahi: George Boole

6- Hermann Grassmann

Sadece temel matematik eğitimi almış, ortaöğretim matematik öğretmeni olan Hermann Grassmann (1809-1877) doğrusal cebir, vektör uzayları ve Grassman cebirleri teorilerini geliştirmiştir.

Grassmann’ın vektör cebirine katkıları onun adının Hamilton ve George Boole ile birlikte çağdaş cebirin kurucularından biri olarak hatırlanmasını sağlamıştır.

7- George Green

George Green

İngiltere’nin uzak bir bölgesindeki bir değirmenci olan George Green (1793-1841), Green’in teoremini içeren elektromanyetizmanın matematiksel teorisini kurdu.

Daha fazla bilgi için: George Green: Fırıncı, Değirmenci, Matematikçi

8- Marin Mersenne

Bir keşiş olan Marin Mersenne (1588-1648) adını Mersenne asallarına verdi. Kendisi ayrıca müzik teorisine de birçok matematiksel katkı yaptı ve günümüzde akustiğin babası olarak anılır oldu.

9- William Playfair

Şu an kullandığımız grafiklere çok benzer grafik çizerek kullanan ilk kişi İskoç bilim insanı William Playfair’dır ( 1759-1823). Playfair ilk defa 1786 yılında Ticari ve Siyasi Atlas kitabında İngiltere’nin ithalat ve ihracatını çizgi grafiği ile ifade etmiştir. Kendisi ayrıca çubuk ve pasta grafiğini geliştirdi. Playfair bir matematikçi değildi. Kendisinin gazeteci, bankacı, gümüşçü gibi karışık bir iş geçmişi vardı.

Daha fazlası için: Famous Amateur Mathematicians; http://kevincarmody.com/math/amateurmath.html

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu