Astronomi ve Kozmoloji

Astroloji ve Astronomi Arasındaki Fark Nedir?

Astroloji ve Astronomi telaffuz edilince kulağa neredeyse aynı gelen iki kelimedir. Ancak özlerinde tebeşir ve teneşir kadar birbirinden farklıdırlar. Günümüzde biri saygı duyulan ve ciddi olarak çalışmalar yapılan bir bilim alanı iken diğeri ise büyük ölçüde batıl inanç ve fantezilerle dolu olarak kabul edilir. Ancak aslında ortak bir tarihleri vardır. Bu yazıda ikisi arasındaki benzerlik ve farklılıklara hızlı bir şekilde göz atalım ve ortak atalarını keşfedelim. 

Her şeyden önce, ikisinin sözlüklerde verilmiş olan tanımlarıyla işe başlayalım. Astronomi (gök bilimi ya da gökbilim), kökenleri, evrimleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile gök cisimlerini açıklamaya çalışmak üzere gözleyen bilim dalıdır. Astroloji, göksel cisimlerin ve astronomik fenomenlerin, insan karakteri ve kaderi üzerine etkilerinin olduğu önermesini konu alan, bilimsel gerçekliğe sahip olmayan sözdebilimdir. Astroloji aslında gerçek astronominin öncüsü ya da atası olarak düşünülebilir. Bir zamanlar, her iki alan da aslında birdi ve aynı şeydi. Bu durum, astrolojinin sadece batıl inanç olarak tamamen reddedildiği “Akıl Çağı” sırasında değişti. Devamında da astroloji bir tür kehanet ve batıl inanç statüsüne taşınıp ve en iyi ihtimalle sahte bilime dönüşürken, astronomi gerçek bir bilim olarak kabul edilir oldu.

Neden astronomi bir bilim dalı iken astroloji değildir? 

Ancak, insanlık hikayesinde astrolojinin önemini anlamak önemlidir. Astroloji, bir anlamda, insanın yaratıcılığının, felsefi ve kültürel gelişiminin temel taşlarından biridir. Birçok eski toplum, gezegenlerin ve diğer gök cisimlerinin hareketine ciddi anlamda takıntılıydı. Eski Mısır ve Babil uygarlıkları, gece gökyüzünün incelenmesine büyük önem veren medeniyetlerin dikkate değer örnekleridir. Helenistik dünyada, Yunanca ‘astrologia’ ve ‘astronomia’ kelimeleri sıklıkla birbirinin yerine kullanıldı. Ancak kavramsal olarak aynı değillerdi. Platon ‘astronomiyi’ öğretti ve gezegensel olayların geometrik bir modelle tanımlanması gerektiğini şart koştu. İlk çözüm Eudoxus tarafından önerildi. Aristoteles fiziksel bir yaklaşımı tercih etti ve ‘astroloji’ kelimesini benimsedi. Ancak genel halk için, ayırt edici ilke açık değildi ve her iki kelime de aynı olarak kabul edildi. Sevillalı İsidor, Etymologiae adlı kitabında astronomi ve astroloji terimleri arasındaki farkı açıkça belirtti.

Ortaçağ Avrupa’sında, Helenistik ve Arap astrologların astrolojik metinlerinin Latince’ye çevrilmesi nedeniyle astroloji yaygın bir şekilde kabul görmüştü. Astronomia kelimesi genellikle her iki disiplini de kapsamak için kullanıldı. Krallar ve diğer yöneticiler, karar vermede onlara yardımcı olmak için genellikle astrologlardan danışmanlık hizmeti aldılar. Bu nedenle de astronomik araştırmaları finanse ettiler. Batı’da astroloji ve astronomi arasında daha kesin bir ayrım, astrolojinin entelektüel seçkinler tarafından giderek daha fazla gizli bir bilim veya batıl inanç olarak düşünüldüğü 17. ve 18. yüzyıllarda gerçekleşti.

Astroloji, astronominin bir dalı mı? 

Astronomi “göksel nesneler, uzay ve bir bütün olarak fiziksel evrenle ilgilenen bilim dalı” olduğundan, basitçe cevaplarsak: hayır. Ancak gördüğümüz gibi, iki disiplin ortak bir soydan geliyor ve ikisinin bazı yönleri örtüşüyor. Aralarındaki farkları kısaca maddelemek gerekirse:

  • Astronominin temel amacı, evrenin fiziğini anlamaktır. Astrologlar, gök cisimlerinin konumları için astronomik hesaplamalar kullanırlar ve gök olaylarını dünyevi olaylar ve insan ilişkileriyle ilişkilendirmeye çalışırlar.
  • Gökbilimciler, evrendeki fenomeni araştırmak veya açıklamak için bilimsel yöntemi ve soyut matematiksel akıl yürütmeyi kullanırlar. Astrologlar, evrendeki olayları açıklamak için mistik veya dini akıl yürütmenin yanı sıra geleneksel folklor, sembolizm ve matematiksel tahminlerle harmanlanmış bir düşünce biçimi kullanırlar. Bilimsel yöntem astrologlar tarafından tutarlı bir şekilde kullanılmamaktadır.
  • Astrologlar evrenin uyumlu, değişmez ve statik olduğunu düşünürler, gökbilimciler ise evrenin bir merkezsiz ve dinamik olduğu sonucuna varmışlardır.
  • Astrologlar, yıldızların ve gezegenlerin konumunun bir bireyin kişiliğini ve geleceğini belirlediğine inanırlar. Gökbilimciler ise gerçek yıldızları ve gezegenleri incelerler.

Kısacası Astroloji ve Astronomi arasındaki farklar aslında çok açıktır. Birincisi evrene eleştirel bakarken, ikincisi evrenin gözlemlerini gelecekteki olayların kehanet aracı olarak kullanma eğilimindedir. Hiçbir şekilde bugün birbirleriyle doğrudan ilişkileri kalmamıştır.

Kaynak:

Matematiksel

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.