Atlantik ve Pasifik Okyanusları Karışıyor mu?

Gezegenimizin okyanuslarına ayrı isimler vermiş olsak da, gerçekte tahmin ettiğiniz gibi aralarında bir sınır yoktur. Bunun devamında da akıntılar sonucunda suları sürekli olarak birbirine karışır. Atlantik ve Pasifik okyanusları, Güney Amerika ile Antarktika arasında 850 kilometre genişliğinde bir okyanus darboğazı olan Drake Geçidi’nde bir araya gelirler.

Ancak bu söyleme rağmen çevrimiçi olarak görmüş olabileceğiniz videolar iki farklı renkli su kütlesinin yan yana sürüklendiğini gösterir. Eğer henüz izleme şansınız olmadı ise bir tanesine buradan göz atabilirsiniz. Bu videoların çoğu, Atlantik ve Pasifik okyanusları arasındaki bir ayrım çizgisinin kanıtı gibi gözükmektedir.

Suyun bir çok durumda garip davranışları olduğu doğrudur. Ama muhtemelen tahmin edebileceğiniz gibi, su dünyanın her yerinde ve her durumda karışır. Güney Amerika ile Antarktika arasında Atlantik ve Pasifik okyanuslarının birleştiği yerde bir mıknatısın iki pozitif ucu gibi davranmaya başlamaz. Yani evet, Atlantik ve Pasifik okyanusları suları kesinlikle karışıyor. Ama bu videolarda neler oluyor? İnsanlar bunu neden yanlış anlıyor?

Atlantik ve Pasifik Okyanuslarının Sınırları Nerededir?

Hiçbir yerdedir. Bir haritacının uzun zaman önce devasa Atlantik ve Pasifik haritasına bakması ve Drake Geçidi’nin birinden diğerine geçiş kapısı olacağına karar vermesi çok mantıklı. Şili’nin en güney ucundaki Cape Horn ile Antarktika Yarımadası arasında bir harita üzerinde küçük bir çizgi çizmek, bunu yapmanın en basit yoluydu.

Güney Amerika’da Horn Burnu ile Güney Shetland Adaları arasında bulunan Drake Boğazı, 1500’lerde ilk keşfedildiğinden beri denizciler tarafından korkulan bir yer olmuştur.

Ancak okyanusların sınırları, tıpkı şehrinizdeki mahalle sınırlarımız gibi oldukça keyfidir. Yüzlerce yıl önce Avrupa’da bir haritaya bakan bu adamın çizdiği boylamsal çizginin doğusu ve batısındaki sularda gerçekten farklı olan hiçbir şey yoktur. Dünyadaki okyanusların çoğunlukla birkaç ayrı okyanus gibi görülmesine rağmen, okyanus suları birbirine bağlıdır. Bu nedenle bir bütün olarak hareket halindedir. Eğer bu okyanuslar bir bütün halinde hareket etmeseydi bu denizlerdeki canlılığın sonu olurdu. Bu nedenle yaşamın sürebilmesi okyanus sularının birbirine karışması hayati derecede önemlidir.

Görsellerde Ve Videolarda Karşımıza Çıkan Renk Farklılıklarının Nedeni Nedir?

İlk olarak bu videolar muhtemelen üzerinde oynanmamış olsa da, nerede çekildikleri belli değildir. Dediğimiz gibi okyanuslarda bir sınır yoktur. Ancak Drake Geçidi’nde çekilmiş olsalar bile bu durumun bilimsel bir açıklaması vardır.

Bu iddianın yayılmasına neden olan ilk fotoğraf, Santa Kruz’da bulunan Kaliforniya Üniversitesi’nde okyanus bilimleri profesörü olan Ken Bruland tarafından 2007 yılında bir araştırma gemisinden çekilen bu fotoğraftır. Ardından benzer fotoğraflar da yayınlanmıştır. Bunkardan bir tanesi de kapak görselinde yayınladığımızdır.

Oşinografide yani okyanus biliminde bir cephe iki farklı su kütlesi arasındaki bir sınırdır. Bu sınırın iki farklı tarafında kalan su kütleleri farklı sıcaklıklara veya tuzluluk oranlarına sahip olur. Açık denizde bu durum daha da belirgin hale gelir.

Aslında bu durumu gözlemlemek için deniz aşırı yolculuk yapmanıza da gerek yoktur. Bunu görmek için iki nehrin birlikte aktığı ya da okyanusa döküldüğü noktalara da bakabilirsiniz. Nehir suyu okyanusa ulaştığında genellikle çok çamurludur. Karışım esnasında okyanusun renginin bir süre bulanmasına neden olur. Ayrıca nehir suyu tatlı ve okyanus suyu tuzludur, bu da onlara farklı yoğunluklar verir. Ancak eninde sonunda kesinlikle karışacaklar. Sadece tamamen karışması için bir veya iki gün beklemek gereklidir.

Dünyanın her yerinde su cepheleri bir araya gelerek yüzey sularında görünür çizgiler oluşturabilir. Bunun bir çok farklı nedeni vardır. Bunun nedenlerinden biri suların barındırdığı başta demir olmak üzere mikro partiküllerden bazı çökelti tipleridir. Bazı zamanlarda suların sıcaklık farkı da önemli bir unsurdur.

Rhone ve Arve nehirleri arasındaki kavşak (Cenevre, İsviçre): İlk bakışta bu sularında birbirine karışmadığını düşünebilirsiniz. Ancak fizik yasaları sonucunda elbette birbirine er ya da geç karışacaklardır. Bu noktada karışmıyor gözükmelerinin nedeni aktıkları coğrafi ve jeolojik koşullara bağlı olarak barındırdıkları içerikleridir.

Atlantik ve Pasifik Okyanuslarının Birbirine Karışması Fiziksel Bir Zorunluluktur

Antarktika Çevresel Akım, Antarktika çevresinde batıdan doğuya saat yönünde akan bir okyanus akıntısıdır. Deniz yüzeyinden okyanusun dibine kadar uzanır ve Antarktika’yı çevreler. Bu akım Antarktika’yı serin ve donmuş halde tutar. Bu nedenle Dünya’nın sağlığı için hayati önem taşır.

Bu sayede, batıdan doğuya her saniye tahmini olarak 165 milyon ila 182 milyon metreküp su taşınır. Bu, dünyadaki tüm nehirlerin akışının 100 katından fazladır. Elbette bu akım neticesinde de özellikle Drake boğazı civarında sular çok çalkantılı bir hale gelir. Ayrıca bu akımın taşıdığı sular son derece soğuktur. Su soğudukça ve tuzlulaştıkça da okyanus yoğunluğu artar.

Uydular tarafından ölçülen ve Avrupa Copernicus Deniz Hizmetleri tarafından analiz edilen okyanus yüzey sıcaklığı haritası. Antarktika kıtasının etrafındaki deniz buzu kapsamı açık mavi renkte görünüyor. İki siyah çizgi, akıntının güney ve kuzey cephesinin uzun vadeli konumunu göstermektedir.

Bu esnada Atlas Okyanusu’nun derinlerindeki sular, Antarktika etrafından dolaşarak Pasifik Okyanusu’yla karışır. İnsanların bir çizgi olarak algıladığı şey ise büyük olasılıkla iki farklı sıcaklıktaki suların bir araya gelmesiyle ilgisi vardır. Ayrıca yukarıda yayınladığımız görseller ve video doğruluk değerlendirme siteleri tarafından da sahte olarak nitelendirilmiştir.



Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not

Matematiksel, tamamen gönüllü bir ekip tarafından 2015 yılından beri yürütülen, Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmayı hedefleyen, öğretmenler tarafından kurulmuş bir bilim platformudur. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu