Psikoloji

Grafoloji Nedir? El Yazımız Kişiliğimizi Ele Verir mi?

Grafoloji, el yazısının biçiminden kişilik özelliklerimizi çıkarabileceğini iddia ediyor. Ancak kontrollü araştırmalar, bu yöntemin kişiliği güvenilir biçimde ölçebildiğini göstermiyor.

El yazımız kişiliğimiz hakkında gerçekten bir şeyler söyleyebilir mi? Harfleri büyük yazmamız dışa dönük, küçük yazmamız içe dönük olduğumuzu gösterebilir mi? Ya da satırların yukarı doğru eğilmesi iyimserliğin, kaleme fazla bastırmak kararlılığın işareti olabilir mi?

Grafoloji bu tür sorulara “evet” yanıtını verir. Grafologlar harflerin biçimine, büyüklüğüne, eğimine, kelimeler arasındaki boşluklara ve kalem baskısına bakarak kişinin karakteri hakkında yorum yapmaya çalışır. Bazı grafoloji rehberleri daha da ileri gider. Örneğin “i” harfinin noktasını nereye koyduğunuzdan hayal gücünüz ya da erteleme eğiliminiz hakkında sonuç çıkarabileceğinizi söyler.

İlk bakışta bu fikir çok da mantıksız görünmeyebilir. Sonuçta hepimizin el yazısı farklıdır. Ancak bir özelliğin kişiden kişiye değişmesi, onun kişiliği gösterdiği anlamına gelmez. Bilimin sorduğu soru da ta olarak budur: Grafologların kurduğu bu bağlantılar gerçekten ölçülebiliyor mu?

Grafoloji Hayatımıza Nasıl Girdi?

İnsanlar yüzyıllardır yazı biçimi ile karakter arasında bağlantı kurmaya çalışıyor. Konuyla ilgili bilinen ilk özel çalışmalarından birini Bologna Üniversitesi profesörlerinden Camillo Baldi 1622’de yayımladı. Ancak bugün bildiğimiz anlamdaki grafoloji 19. yüzyılda ortaya çıktı.

Fransız din adamı Jean-Hippolyte Michon, 1870’lerde “graphologie” terimini kullanmaya başladı ve el yazısındaki belirli işaretlerin belirli karakter özelliklerine karşılık geldiğini savundu. Ardından kitaplar yayımladı, konferanslar verdi ve yaklaşımını Avrupa’da tanıttı. Böylece grafoloji giderek sistemli bir kişilik analizi yöntemi görünümü kazandı.

20. yüzyılda grafoloji yalnızca merak konusu olarak kalmadı. Bazı şirketler işe alımlarda adayların el yazılarını değerlendirdi; kimi grafologlar yazıdan kişinin çalışma biçimini, dürüstlüğünü ya da mesleki başarısını tahmin edebileceklerini öne sürdü.

Tam bu noktada bilim insanları grafolojinin iddialarını sınamaya başladı. 1989’da yayımlanan bir meta-analiz, grafolojinin işe alımdaki başarısını inceleyen 17 çalışmayı değerlendirdi.

Sonuç dikkat çekiciydi: Yazının içeriği kişiye dair ipuçları verdiğinde bazı tahminler yapılabiliyordu; ancak yalnızca el yazısının biçimine bakıldığında grafologların başarısı neredeyse sıfıra düşüyordu.

Sonraki araştırmalar da bu tabloyu değiştirmedi. Daha geniş değerlendirmeler, el yazısından kişilik çıkarma ilişkisinin çok zayıf olduğunu gösterdi. 2009’da yapılan bir çalışmada da grafologların değerlendirmeleri standart kişilik testleriyle uyuşmadı; üstelik grafologlar kendi aralarında da yeterince tutarlı sonuçlara ulaşamadı.

Grafoloji Nedir? El Yazısı ile Kişilik Analizi Yapmak Mümkün müdür?
El yazısı ile kişilik analizi kitapları, hangi faktörlere bakılacağını (ör. Boyut, eğim, bölge, baskı), hangi özelliklerin (ör. Mizaç, zihinsel, sosyal, iş ve ahlaki) ‘ortaya çıktığını’ açıklar. Ancak kişilik özelliklerinin tanımında aralarında bir tutarlılık yoktur.

Peki Grafoloji Neden Bu Kadar İkna Edici Geliyor?

Bunun nedenlerinden biri Barnum etkisidir. İnsanlar kendileri hakkında söylenen genel ifadeleri kişisel ve özelmiş gibi algılamaya eğilimlidir.

“Başkalarının onayını önemsiyorsunuz ama kendi kararlarınızı vermek de sizin için önemli” gibi bir cümle çok sayıda insana uyabilir. Ancak bunu kişisel bir analiz sonucunda okuduğumuzda bize özel olduğunu düşünmeye daha yatkın oluruz. Burçların ve bazı kişilik testlerinin ikna edici gelmesinde de aynı mekanizma rol oynar.

Elbette el yazısından hiçbir bilgi çıkaramayacağımız anlamına gelmez. Örneğin araştırmalar insanların yazarın cinsiyetini el yazısından şanstan daha yüksek doğrulukla tahmin edebildiğini gösteriyor.

Bir çalışmada katılımcılar yaklaşık yüzde 75 doğruluğa ulaştı. Ancak araştırmacılar bu sonuçlarda öğrenilmiş toplumsal ipuçlarının ve kalıpyargıların da rol oynayabileceğini düşünüyor. Dolayısıyla buradan “el yazısı kişiliği gösterir” sonucuna geçemeyiz.

Bu arada son bir not düşelim. Bir başka önemli ayrım da adli el yazısı incelemesiyle ilgilidir. Adli uzmanlar iki yazının aynı kişiye ait olup olmadığını, imzanın sahte olup olmadığını veya bir belgenin değiştirilip değiştirilmediğini araştırabilir. Grafoloji ise el yazısından karakter ve kişilik çıkarmaya çalışır. Bunlar aynı şey değildir.


Kaynaklar ve ileri okumalar:

  • King RN, Koehler DJ. Illusory correlations in graphological inference. J Exp Psychol Appl. 2000 Dec;6(4):336-48. doi: 10.1037//1076-898x.6.4.336. PMID: 11218342.
  • Gowda MR, Harish N, Aslam A, Padmanabiah M, Magaji R. Handprints of the Mind: Decoding Personality Traits and Handwritings. Indian J Psychol Med. 2015 Oct-Dec;37(4):409-12. doi: 10.4103/0253-7176.168580. PMID: 26702172; PMCID: PMC4676206.
  • Dazzi C, Pedrabissi L. Graphology and personality: an empirical study on validity of handwriting analysis. Psychol Rep. 2009 Dec;105(3 Pt 2):1255-68. doi: 10.2466/PR0.105.F.1255-1268. PMID: 20229925.
  • Graphology is a pseudoscienc; Yayınlanma tarihi: 28 Ocak 2021; Bağlantı: Graphology is a pseudoscience/

Size Bir Mesajımız Var!

Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi’nin ardından Marmara Üniversitesi İngilizce Matematik Öğretmenliği bölümünden mezun oldum. Matematiksel.org’un kurucusu olarak matematik, bilim ve düşünce alanlarında içerik üretmeye devam ediyorum.