Psikoloji

Grafoloji: El Yazımız ile Kişilik Analizi Yapmak Mümkün mü?

Birçok çocuk için ismini el yazısı ile yazmayı öğrenmek önemli bir kilometre taşıdır. Ancak her kişinin el yazısı neredeyse tamamen birbirinden farklıdır. Bu farkı psikolojik farklılıklar ile ilişkilendirmek kulağa mantıklı gelmektedir. Bu da aslında grafoloji olarak bilinen el yazısı analizinin psikolojik yapımızı ortaya çıkarmaya yardımcı olabileceği iddia eden sözde bilimsel uygulamaların çıkış noktasıdır. El yazısını analiz etme sürecine grafoloji denir. Sözde bilimsel olarak sınıflandırılır çünkü psikolojik ve hatta fiziksel nitelikleri belirlemede ne kadar doğru olabileceğine dair tartışmalar vardır. Aslında grafoloji kişilik analizi konusunda yalnız değildir. Biraz daha zorlarsanız elinizdeki çizgiler (el falı), başınızdaki çıkıntılar (frenoloji), göbek deliğiniz (omfalomani), alnınızdaki kışıklıklar (metoposkopi) gibi farklı analizlerle kişiliğinizi, karakterinizi ölçümlemeyi deneyebilirsiniz.

Grafologlar, halkın çoğunu zanaatlarının bilime dayandığına zamanla ikna etti. Yakın zamanda iflas edene kadar, Chicago merkezli Uluslararası Grafoanaliz Derneği yaklaşık 10.000 üyeye sahipti. Yüzlerce grafolog bu işten oldukça çok kazanç elde etti. Grafoloji bazı okullarda bile kendine bir yer edindi. Birçok şirket, personel alımlarında grafologlara danıştı. Bazı finans kurumları, başvuru sahiplerinin güvenilir borçlular olup olmayacağını belirlemek için bile grafologlar ile çalıştılar. Hatta yazılarından sorunlu grafolojik işaretleri kaldırarak bireylerin istenmeyen kişilik özelliklerini ortadan kaldırdığını iddia eden kişiler bile çıktı. Yani kötümserseniz, hayata karşı tutumunuzu değiştirmek için cümlelerinizi yukarı doğru bir eğimle yazmaya başlamaktan başka bir şey yapmanıza gerek yoktur.

i veya j gibi harflerde kullandığınız noktalar iddiaya göre karakterinizi belirleyebilir. Örneğin bu noktayı yukarıya koyuyorsanız hayal gücünüz, nokta aşağıda duruyorsa organize ve empati yeteneğiniz gelişmiştir. Erteleyenler, noktaları sol tarafa doğru koyma eğilimi gösterirler. Çocuksu kişilik tipleri ise noktaları içi boş biçimde çizerler. Kaynak: https://www.dailymail.co.uk/

Grafoloji Hayatımıza Nasıl Girdi?

Grafolojinin tarihi İtalyan doktor Camillo Baldi ile başlar. Baldi, 1875’te rahip Jean-Hippolyte Michon‘a ilham verir. 18 Kasım 1871’de Michon, el yazısı analizini tanımlamak için “grafoloji” teriminin Le Journal de l’Autographe dergisinde yayınlar. Daha sonra, Fransa’yı ve diğer Avrupa şehirlerini gezerek konferanslar verir. Grafoloji ile ilgili teorilerini tanıtır. Michon’un konuyu tanıtan Système de graphologie (1875) ve grafolojik analizin ilkelerini açıkladığı Méthode pratique de graphologie (1878) adlı kitapları da bulunmaktadır.

Konu ile ilgili pek kontrollü bilimsel araştırma yapılmıştır. Örneğin bir tanesinde tüm katılımcılardan aynı cümleleri yazmaları ve grafologlardan bu yazıya dayanarak kişilik analizleri veya davranışsal tahminler sunmaları istendiğinde araştırmanın sonucu tesadüfi doğru bilgilerin ötesine geçemediklerini ortaya koymuştur. (Richard Klimoski -1992). Geoffrey Dean 200’den fazla çalışma üzerinde kapsamlı bir meta-analiz yaptıktan sonra, grafologların kişilik özelliklerini tespit etme veya iş performansını tahmin etme konusunda açık bir biçimde başarısız olduklarını ispatlamıştır.

Grafoloji kitapları, hangi faktörlere bakılacağını (ör. Boyut, eğim, bölge, baskı), hangi özelliklerin (ör. Mizaç, zihinsel, sosyal, iş ve ahlaki) ‘ortaya çıktığını’ açıklar, ancak kişilik özelliklerinin tanımında aralarında bir tutarlılık yoktur. Her biri biraz farklı bir tarihe, yaklaşıma ve “teori” ye sahip çeşitli grafoloji okulları vardır.

Barack Obama’nın el yazısı ile ilgili yapılan bir analiz örneği. Kaynak: https://www.zebrapen.com/

Neden bu kadar çok insan grafolojinin önemli olduğuna ikna oldu?

Grafologların iddiaları, belirsiz olduklarında bile dikkate değer ölçüde özgün görünebilir. Son derece kişisel bir şeyin açığa çıktığı yönündeki yanlış algı Paul Meehl’in (1956) “P. T. Barnum Etkisi” olarak adlandırdığı şeyden kaynaklanmaktadır. Barnum etkisi nedeniyle, genelliğinin farkında olsak bile, kendimiz hakkında okuduğumuz olumlu şeyler için hemen kişisel anlamlar çıkartır ve yazılanları onaylama eğilimi gösteririz. Bir çok kişinin gazetede burçlar kısmını gördüğü zaman okuma eğilimi göstermesinin nedeni de budur. Burçlardaki tanımlar genellikle jeneriktir. Komşunuza veya uzak kuzeninize de uyacaktır ve aslında bunu elbette temelde bunu bizde biliriz. Ama yine de okuduğumuz bilgileri kendimize uyarlamaktan geri kalmayız. Yani Barnum Etkisi iyi çalışır çünkü görece anlamsız bilgilerde bile anlam bulmada ustayız.

Kaynaklar:

  • Is there any link between handwriting and personality?; https://www.sciencefocus.com/
  • Scott O. Lilienfeld; 50 Great Myths of Popular Psychology; ISBN-10: 9781405131124

Matematiksel