Hikikomori, bireyin uzun süre sosyal hayattan uzaklaşarak kendini izole etmesiyle karakterize edilen bir durumdur. Özellikle Japonya’da yaygın olarak gözlemlenen bu olgu, günümüzde dünyanın farklı yerlerinde de dikkat çekmektedir.
Dünyanın karmaşasından uzaklaşıp kendi başınıza kalmayı ne sıklıkla tercih edersiniz? Bu sorunun cevabı, ruh halinize ve içinde bulunduğunuz koşullara göre değişir. Zaman zaman sosyal etkileşimlerden uzaklaşmak ya da bir süre arkadaşlarınızla veya ailenizle konuşmak istememek oldukça doğaldır. Bu tür dönemler, insanın sakinleşmesine ve zihinsel olarak rahatlamasına yardımcı olur.
Peki ya bu durum uzun süre devam ederse? Kişi bilinçli olarak odasına kapanır, tüm sosyal ortamlardan uzaklaşır ve iletişim kurmaktan kaçınırsa ne olur? Japonya’da birçok insan tam olarak bunu yaşıyor.
2010 yılında Japon hükümeti, ülkede yaklaşık 700.000 kişinin Hikikomori olarak yaşadığını ve bu bireylerin yaş ortalamasının 31 olduğunu açıklamıştır. Ancak son araştırmalar, bu sayının giderek arttığını ve üstelik yalnızca Japonya ile sınırlı kalmayıp dünyanın birçok yerinde yaygınlaştığını göstermektedir.
Hikikomori Nedir?
“Hiki” (geri çekilmek) ve “komori” (içine kapanmak) fiillerinden türeyen “hikikomori” kelimesi, bir kişinin en az altı ay boyunca evine kapanarak sosyal hayattan tamamen uzaklaşmasını ve kimseyle iletişim kurmamasını ifade eder. Aynı terim, bu sürekli sosyal kaçınma durumunu yaşayan bireyleri tanımlamak için de kullanılır.
Hikikomori yaşayan kişiler, sosyal hayattan tamamen uzaklaşır. Bu durum, sıradan bir “bugün kimseyi görmek istemiyorum” hissiyle karıştırılmamalıdır. Hikikomori, ileri düzeyde ve kalıcı bir sosyal izolasyonla tanımlanır.
Bu durum genellikle kendiliğinden düzelmez ve çoğu zaman kronikleşir. Yapılan görüşmeler ve anketler, hikikomori yaşayan bireylerin yoğun psikolojik sıkıntı ve kaygı hissettiklerini göstermektedir. Hatta bu yaşam tarzını değiştirme düşüncesi bile onlar için ciddi bir stres kaynağı olabilir.
Hikikomori, otizm spektrum bozukluğu olan bazı bireylerde görülen sosyal geri çekilme davranışına benzerlik gösterir; ancak bu iki durum arasında kesin bir ilişki kurulmuş değildir.
Bu olguyu tetikleyen belirli bir zihinsel hastalık bulunmaz; bu durum, hikikomoriyi tanımlayan önemli özelliklerden biridir. Ancak bunun başlı başına bir ruhsal bozukluk mu yoksa aşırı bir davranış biçimi mi olduğu hâlâ net değildir. Üstelik sosyal izolasyonun çoğu zaman aile kaynaklı utanç ve suçluluk duygularıyla birleşmesi, bu bireylerin tanımlanmasını ve değerlendirilmesini daha da zorlaştırır.
Gözlemsel bulgular, birçok hikikomori vakasının olumsuz ya da travmatik çocukluk deneyimleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. İşlevsiz aile dinamikleri de önemli bir etken olarak öne çıkar. Yüksek aile beklentileriyle birleşen düşük başarı algısı da bu durumun gelişiminde rol oynayabilir. Ayrıca bazı toplumsal özelliklerin de etkili olduğu düşünülmektedir.
İnternet, Video Oyunları ve Hikikomori Arasındaki Bağlantı Nedir?
Hikikomori bireyler interneti yoğun şekilde kullanma eğilimindedir. Çevrimiçi iletişimi tercih ederler ve çoğu zaman vakitlerinin büyük bir bölümünü dijital dünyada geçirirler. Ancak bu durum her birey için geçerli değildir.
Örneğin, Hong Kong’daki ergenlerin %17–26,8’inin internet bağımlısı olarak değerlendirilebildiği, buna karşılık yalnızca yaklaşık %1’inin hikikomori olduğu görülmüştür. Ayrıca bu iki durumun ortaya çıkış yaşları da farklıdır: internet bağımlılığı genellikle erken ergenlikte başlarken, hikikomori daha çok geç ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde ortaya çıkar.
İnternet bağımlılığı ile hikikomori arasında bir örtüşme olması mümkündür. Ancak hangisinin diğerine neden olduğu net değildir. Yine de bu durum, sosyal hayattan uzaklaşmaya açılan bir kapı işlevi görür. Günümüzde bir insanın tüm hayatını yatağından ya da masasından sürdürmesi mümkündür. Birçok hikikomori tam olarak bunu yapmaktadır.
Hikikomori Dünyanın En İlginç Salgınlarından Biri Olmaya Aday!
Hikikomori, her ne kadar en yaygın olarak Japonya’da görülse de artık küresel bir olgu haline gelmiştir. Güney Kore’den ABD’ye, Avrupa’dan Orta Doğu’ya kadar birçok ülkede benzer vakalar rapor edilmektedir.
Dünya genelinde sosyal izolasyon artmaktadır. Bu durum, teknolojik gelişmeler, değişen toplumsal yapılar ve artan bireyselleşmeyle yakından ilişkilidir. Özellikle ekonomik olarak aileye bağımlı kalabilen genç yetişkinler ya da uzaktan çalışabilen bireyler, sosyal hayattan kopmadan yaşamlarını sürdürebilmektedir.
Hikikomori bireylerin çoğu, maddi destek sağlayabilen ailelerden gelmektedir. Bu da soruna ekonomik bir boyut ekler. Ayrıca teknoloji, özellikle internet, ebeveynler ile çocuklar arasındaki mesafeyi artırabilir ve erken belirtilerin fark edilmesini zorlaştırabilir.
Sonuç olarak
Hikikomori, tek bir nedene indirgenemeyen karmaşık bir olgudur. Günümüz toplumunun gidişatı düşünüldüğünde, bu konuya daha fazla dikkat verilmesi gerekmektedir.
Kaynaklar ve ileri okumalar
- Muris P, Ollendick TH. Contemporary Hermits: A Developmental Psychopathology Account of Extreme Social Withdrawal (Hikikomori) in Young People. Clin Child Fam Psychol Rev. 2023 Jun;26(2):459-481. doi: 10.1007/s10567-023-00425-8. Epub 2023 Jan 18. PMID: 36653555; PMCID: PMC9848719.
- Stip E, Thibault A, Beauchamp-Chatel A, Kisely S. Internet Addiction, Hikikomori Syndrome, and the Prodromal Phase of Psychosis. Front Psychiatry. 2016 Mar 3;7:6. doi: 10.3389/fpsyt.2016.00006. PMID: 26973544; PMCID: PMC4776119.
- Shek DT, Yu L. Internet addiction phenomenon in early adolescents in Hong Kong. ScientificWorldJournal. 2012;2012:104304. doi: 10.1100/2012/104304. Epub 2012 Jun 18. PMID: 22778694; PMCID: PMC3385635.
- Hikikomori, the Japanese phenomenon of extreme social isolation is going global. Yayınlanma tarihi: 29 Nisan 2023. Kaynak site: ZME Science. Bağlantı: Hikikomori, the Japanese phenomenon of extreme social isolation is going global
Matematiksel
