Sayılar Teorisi

13 Sayısı Korkunuz Var İse Size Kötü Bir Haberimiz Var!

13 sayısı genellikle uğursuzlukla ilişkilendirilir. Örneğin Fransızlar ev adreslerinde 13’ü kullanmaz. İtalya’da piyango çekiline 13 dahil edilmez. Havayollarının bazılarında 13. sıra koltuk yoktur. Yüksek katlı binalarda katlar on ikiyi on dört takip edecek şekilde numaralandırılır. 13 sayısının kötü şansla ilişkilendirildiği başka örnekleri de kesinlikle düşünebilirsiniz. 13 sayısının bu korkusu genellikle triskaidekafobi olarak adlandırılır.

Bir Cuma günü ayın 13’üne denk geldiğinde, o gün özellikle kötü şans olabileceğine inanan insanların sayısı artar. Bu inancın Son Akşam Yemeği’nde on üç kişinin bulunduğu ve İsa’nın bir Cuma günü çarmıha gerildiği inancından kaynaklanıyor gibi görünmektedir. Ancak ayın 13’ünün Cuma gününe haftanın diğer günlerinden daha sık denk geldiğini bilmek sizi şaşırtabilir.

Bu gerçek ilk olarak Amerikalı matematikçi Bancroft H. Brown (1894–1974) tarafından American Mathematical Monthly’de yayınlandı. 3 Miladi takvimin, her 400 yılda bir yinelenen bir artık yıl modelini izlediğini belirtti. Dört yıllık bir döngüdeki gün sayısı 3 · 365 + 366’dır. Yani, 400 yıl içinde 100 (3 · 365 + 366) – 3 = 146.097 gün vardır. Yüzyılın, 400 ile bölünmediği sürece artık yıl olmadığını unutmayın; 3 sayısının çıkarılması bu sebeptendir. Bu toplam gün sayısı tam olarak 7’ye bölünebilir. Bu durumda da bu 400 yıllık döngüde 4800 ay olduğu doğal olarak da 3800 defa ayın 13’ü olacağı anlamına gelir.

Konuyla ilgili daha fazla bilgi edinmek isterseniz bu yazımıza göz atınız: Artık Yıl Nedir? Nasıl Hesaplanır? Takvim ve Matematik

İlginç bir şekilde, 13. Cuma günü haftanın diğer günlerinden daha sık meydana gelir. Yukarıdaki tablo haftanın çeşitli günlerinde ortaya çıkan 13. günün sıklığını özetlemektedir. Kısacası en sık meydana gelen gün kötü şans olarak kabul edilmektedir.

13 Sayısı İle İlgili İlginç Bir Kaç Not

13 sayısı matematiksel açıdan oldukça ilginç bir sayıdır aslında. Mesela Arşimet’in katı cisimleri 13 tanedir. 13 mutlu bir sayıdır çünkü rakamlarının kareleri toplamı finalde 1 eden sayılara mutlu sayı denir ve 13 sayısında da bu durum geçerlidir. 12+32=10; 12+02=1; Ayrıca 13 Fibonacci dizisinin bir elemanıdır ve doğal olarak altın oranın bir parçasıdır.

Korkularımız batıl inançları besler ve bunun üstesinden gelmenin tek yolu bilgilenmektir. Göz atmak isterseniz:

Kaynak: Alfred S. Posamentier,Christian Spreitzer; The Mathematics of Everyday Life, Prometheus Books – 2018

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.