SOSYAL BİLİMLER

Tripofobinin Nedeni Matematiksel Düzen Olabilir mi?

Yukarıdaki resme baktığınızda kendinizi kötü hissediyorsanız belki de tripofobiniz olabilir. Tripofobi küçük delikleri olan nesnelere karşı duyulan korku anlamına geliyor.

Olası bu korkuya sahip olan kişileri daha fazla rahatsız etmemek adına da yazının sonuna kadar da küçük delikleri olan nesne görselleri paylaşmayacağız 🙂

İnternetin yaygın olarak kullanımı ile fobilerimiz hakkında artık daha fazla bilgi sahibi olabiliyoruz. Ayrıca başkalarının deneyimlerinden faydalanarak fobilerimiz ile baş etmeyi de öğreniyoruz.

Ayrıca fobilerimiz de aynı ortamda kendilerine bir kimlik buluyorlar. İşte tripofobi de böyle bir fobi. Tripofobi, bilinen bir tıbbi tanı olmamasına rağmen, 2005 yılında internette tanımlanmıştır.

Tripofobinin Olası Nedenleri

Fobiler normalde iki farklı biçimde ortaya çıkabilir. Bunlardan ilk, öğrenme yoluyladır. Örneğin bir köpek tarafından ısırılan çocuk yetişkinliğinde köpeklere karşı bir fobi geliştirebilir.

Fobiler aynı zamanda, doğuştan gelen evrimsel mekanizmalar nedeniyle de yani hayatta kalma dürtüsüyle de oluşabilir. Her iki oluşumda da belirli veya genel, gerçek veya hayal edilen bir tehdit vardır.

Tripofobi durumunda ise belirgin bir tehdit yok gibi görünmektedir. Aslında geçtiğimiz yıllarda, tripofobiklerde en çok korku uyandıran nesneler üzerine yapılan bir çalışma bunun biraz tersini ortaya koymuştur.

Araştırmada tripofobiyi tetikleyen nesnelerin çoğunun görünümünün, parlaklık ve aydınlık/karanlık karşıtlığı açısından zehirli hayvanlarınkini andıran karakteristik özellikleri olduğu ortaya konulmuştur. Sonuç olarak da tripofobinin zehirli hayvanlardan kaçınma yönündeki bir içgüdünün uzantısı olabileceğini öne sürülmüştür.

Ancak geçen süre zarfında tripofobinin olası nedenlerine bir yenisi daha eklendi…

Bu fobiyi ortaya çıkaran görseller incelendiğinde birbiri ile ilintisi olmayan nesnelerin aslında tek bir ortak noktası var gibi gözüküyor. Bu da diziliş biçimleri. Son yapılan çalışmaya göre, görüntülerin yarattığı duyguların anahtarı bu konfigürasyon olabilir…

Tripofobi konusunda herhangi bir öndeneyime sahip olmayan bireyler bile, delikli görüntüler karşısında rahatsız edici duygular hissettiklerini ve bakmaktan kaçındıklarını dile getirmişlerdir.

Bu tarz matematiksel dizilim özelliklerine sahip görüntüler, beyin tarafından verimli bir şekilde işlenemez ve bu nedenle beyin için daha oksijen tüketimi gerektirir. Beyin vücut enerjisinin yaklaşık % 20’sini kullanır ve enerji kullanımının minimumda tutulması önemlidir.

Küf ve cilt hastalıkları gibi kontaminantların görüntüleri, sadece tripobi olanlarda değil, çoğu insanda tiksinti yaratabilir. İğrenme, muhtemelen kaçınmayı destekleyen ve hayatta kalma değerine sahip evrimsel bir mekanizmadır.

Bu görüntüler de, tripobik olan görüntülere benzer matematiksel özelliklere sahiptir ve mevcut çalışma, genel olarak rahatsız olmanın yanı sıra beyinde artan oksijen tüketimine neden olup olmadıklarını araştırmaktadır.

Belki de rahatsız olma durumu sadece aşırı oksijen tüketimini önlemek için değil, aynı zamanda kontaminasyon açısından tehdit oluşturan nesnelerden hızla kaçınmak için de yararlı bir mekanizmadır. Tripofobisi olan kişilerde, mekanizma aşırı çalışıyor olabilir….

Son bir görsel…

Tripofobi

Kaynak:

Arnold J Wilkins and An Trong Dinh Le; https://www.researchgate.net/publication/271591597_Assessment_of_trypophobia_and_an_analysis_of_its_visual_precipitation

Cole, G. G., Fear Of Hole, https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0956797613484937

Could Trypophobia Be Caused By Math Hurting Our Brains?, https://www.popsci.com/could-trypophobia-be-caused-by-math-hurting-our-brains/

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu