FİZİK

Temassız Çalınabilen Müzik Aleti: Theremin

Müzik aletleri genel olarak vurmalı, üflemeli ve telli çalgılar olarak sınıflandırılmaktadır. Vurmalı çalgılar da örneğin davulda gergin bir yüzeyi el darbeleri ile titreştirerek farklı notalarda sesler çıkartılmaktadır. Üflemeli çalgılarda ise bu işlem genel olarak belli bir noktaya dudaklarınızı yaslayarak hava üflemek ile, telli çalgılarda ise çeşitli telleri titreştirmek ile gerçekleşir.

Gördüğümüz gibi gündelik yaşamda sıkça gördüğümüz çoğu müzik aletiyle müzik yapabilmek için belirli bir temasa ihtiyaç vardır. Lakin thereminin diğerlerinden en önemli farkı da tam bu noktadır. Theremin çalarken onu herhangi bir şekilde temas etmenize gerek yoktur.

Thereminin Kısa Tarihi

Dünyanın ilk elektronik müzik aletlerinden biri olarak kabul edilen theremin ismini mucidi olan Leon Theremin’den almıştır. 1928 yılında da mucidi tarafından patenti alınmıştır. Orijinal adı Termenvox veya Aetherphone olarak geçse de zamanla basitleştirilerek theremin olarak anılmaya başlamıştır. Elektronik müziğin öncülerinden kabul edilen Roort Moog thereminin ilk halini daha da geliştirmiş ve yayılmasına öncülük etmiştir.

Bir insanın theremin çaldığını gördüyseniz ya da bunu çeşitli platformlar aracılığı ile izlediyseniz bu müzik aletinin hiçbir temas olmadan yapılan el hareketleri ile nasıl belirli notaları çıkartabildiğini merak etmişsinizdir. Şimdi bu müzik aletinin sırrını açıklamaya çalışacağız.

Theremin Nasıl Çalışır?

Theremin tipik olarak elektromanyetik alan oluşturan iki antenli bir kutudur. Müzisyen enstrümanın önünde durur, ellerini iki antenin yanında hareket ettirir ve bu şekilde elleri ve antenler arasında kapasitör oluşturur. Elektromanyetik alanın kapasitansı müzisyenin elleri ve antenler arasında değişir.

Thereminde bulunan dik anten ise notaları ayarlamak için kullanılır. Sağ el antene yaklaştığında notalar yükselirken (frekansları artar), uzaklaştığında notalar alçalır.(frekansları azalır) Oval anten ise ses seviyesini kontrol etmekte rol oynar. Son olarak da elleri kullanımıyla oluşan theremindeki elektrik sinyalleri bir hoparlör sistemine gönderilir ve sesin dışarı verilmesi sağlanır.

Theremin yapısı gereği öğrenilmesi en zor kabul edilen enstrümanardan biridir. Çünkü bu müzik aletini çalarken elleriniz az titrer ya da yanlış hareket ederse tüm müzik bozulabilir.

Ayrıca oluşan elektromanyetik alan tamamen çevre etkilerine açık bir şekildedir yani çevre ile yapılan müziği etkileyebilmektedir. Bu denli zor bir müzik aleti ile sanatını icra edebilen sanatçı da sayılı sayıdadır.

Bunlardan biri de Türk sanatçısı Cihan Gülbudak’tır. İşte onun performanslarından biri:


Göz atmak isterseniz: Geleceğin Müziği Nasıl Olacak Diye Merak Edenlere 4 Örnek


Kaynakça:

Matematiksel

Kamil Anıl

İçine kapanık biri olarak dışarıyla iletişim kurmaya çalışan, cevaplardan çok sorulara merak duyan ve çok soru soran, eğitim hayatını ODTÜ'de sürdüren bir öğrenciyim. Ayrıca bilim ve matematiğin uçsuz bucaksız olduğuna ve herkese ulaşabileceğine inanmaktayım. Yeter ki "hala öğreniyorum" diyebilelim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu