Eğitim Bilimleri

Sınavlar ve Çoktan Seçmeli Sorular Hakkında İpuçları

Hayatta bazen değiştiremediğimiz şeyleri kabul etmek zorunda kalabiliriz. Bunlardan biri de ülkemizin eğitim gerçeği. Türkiye bir sınav ülkesi. Gerçekten de eğitim hayatımız boyunca hatta çoğu zaman devamında da bir çok defa sınava giriyoruz. Doğru yanlış. Boşluğu doldur. Kısa cevaplar. Ve elbette önemli bir çoğunluğu da test sınavları ve beraberinde karşımıza çıkan çoktan seçmeli sorular.

Eğitim süresi boyunca pek çok konu ele alınır. Bu konuların bitiminde hedef belirli davranışları öğrenciye kazandırmaktır. Her sınıf düzeyinde bu davranışlar sene başında belirlenir. İyi hazırlanmış çoktan seçmeli sorular, belirli bir konuyla ilişkili olarak belirlenen davranışların kazanılıp kazanılmadığını ölçmeye yarar. Burada iyi hazırlanmış kelimesi önemlidir. Bir bilgi, kitaptan olduğu gibi alınıp soruya dönüştürülüyorsa, bu soru iyi hazırlanmış sayılmaz. Çünkü yanıtı veren kişinin cevabı kitapta gördüğü şekliyle hatırlaması beklenir. Ancak hatırlama, en alt düzeydeki zihinsel süreçlerden biridir.

Oysa, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme düzeyinde olan sorular, daha üst düzeyde zihinsel süreçlerin devreye girmesini gerektirir. LGS, YKS gibi sınavlardaki sorular çoğunlukla hatırlamadan daha üst düzeylerdeki davranışlarla ilgilidir. Bu sınavlarda ezber gerektiren soruların sayısı azdır. Ezber gerektirmeyen soruların en belirgin özellikleri de daha önceden öğrencilerin karşılaştıkları biçimde olmamalarıdır. Bu tip soruların malzemesi öğrenciler için tümüyle yenidir. Bu nedenle sınava gireceklerin, ne ile karşılaşacaklarını bilerek hazırlık yapmaları işi en baştan kolaylaştıracaktır.

Sınavlara hazırlananların hayatlarının bir başka gerçeği de deneme sınavlarıdır. Her ne kadar tüm deneme sınavları yeterli kalitede olmasa da, yine de sınavlar bize kendimiz hakkında bazı bilgiler verecektir. Yanlış yanıtlanan soruları daha ayrıntılı inceleyerek, neden yanlış bir seçeneği seçtiğinizi saptamak önemlidir. Ayrıca eski merkezi sınavlarda çıkmış olan sorulara göz atmak sınava girenlerin kendilerinden beklenenleri anlamalarını kolaylaştırır.

Çoktan Seçmeli Soru Nedir?

Çoktan seçmeli bir soru biçimsel olarak, “kök” ve “seçenekler” olmak üzere iki bölümden oluşur. Seçeneklerin arasında yalnızca bir doğru yanıt ve çeldiriciler bulunur. Çeldiriciler, soruda ölçülmek istenen davranışları kazanamamış olanları yanıltacak şekilde planlanır. Sonuç olarak, davranışı kazanmış olanların soruyu doğru yanıtlaması, diğerlerinin de çeldirici niteliğindeki seçeneklerden birini işaretlemesi beklenir. Yanıtlayan kişinin, soruyu iyi anlaması, seçenekleri iyice incelemesi, çözüme ulaşmayı kolaylaştırıcı olur. Bu amaçla dikkatli okuma ve soruyu doğru anlama iyi bir başlangıç oluşturur.

Elbette herkesin çalışma yöntemi birbirinden farklıdır. Ancak çalışırken, konuları tam olarak anlamadan ezberlemek bir işe yaramaz. Bu şekilde çalışma alışkanlığı hatırlama davranışına yöneliktir. Bu nedenle de bu biçimde çalışmayı alışkanlık haline getirenlerin üst düzey davranışları ölçen sorularla karşılaştıklarında doğru yanıtı bulma konusunda sıkıntı çekmeleri doğal bir durumdur. Yaklaşan bir sınava hazırlık iyi bir planlama ve devamında da bu plana uymaya çaba gösterme ile olur. Sağlıklı bir çalışma planı oluşturup buna uyabilenler kendilerine dinlenme ve eğlenme zamanı da ayırabilirler.

Şunu unutmayalım. Çoktan seçmeli testler öğrencileri kandırmak veya şaşırtmak için tasarlanmamıştır. Amaç öğrencilerin bilgi ve becerilerini test etmektir. Bu nedenle sadece taktikler öğrenerek bu sınavlarda başarı sağlamak olası değildir. Ancak yine de bu sınavlara girecek olan kişilerin bilmesi gereken bazı ipuçları vardır.

Çoktan Seçmeli Sorular İle İlgili Bazı İpuçları

  1. Dikkatli okuma, neyin gerekli olduğuna odaklanmanızı ve gereksiz bilgileri görmezden gelmenizi sağlar. Bu nedenle soruyu dikkatli okuyun. Önce seçeneklere değil soruya odaklanın.
  2. Soru kökünü iyi anlayın. En çok, en doğru, en az, en fazla gibi ifadelerin farkında olmak, soruyu doğru yanıtlamak açısından önemlidir.
  3. Sınav süresini dikkatli ve planlı kullanın. Soruları sırasıyla çözün ancak çözerken belli bir stratejiniz olsun. Örneğin öncelikle yüzde yüz emin olduğunuz soruları yanıtlayın. Yanıtlamadan geçilen soruların yanına küçük bir işaret koyun. Daha sonra bu işaretli soruları tekrar inceleyerek, çok zaman kaybına neden olmayanlarını yanıtlamaya çalışın. Kalan zamanda da en sona bırakılanlar ile uğraşın.
  4. Soru kökündeki olumsuz ifadeleri gözden kaçırmayın. Değildir, yoktur gibi ifadeleri kaçırmak soruyu yanlış yanıtlamanıza neden olur.
  5. Kökte üstünlük belirten ifadelere dikkat edin. Bunlar her zaman, hepsi, tümü, hiçbir, yalnızca gibi kelimeler olacaktır. Bu ifadeleri gözden kaçırmak da sorunun yanlış yanıtlanmasında rol oynar.
  6. Seçeneklerin hepsini okuyun. A seçeneği doğru cevap gibi gözükse de hemen işaretlemeyin. Diğer seçenekler daha da doğru olabilir. Seçenekler arasında birbirinin tam tersi olanları arayın. Eğer bulursanız bunun anlamı diğer seçeneklerin elenmesi ve doğru cevabın ikisinden biri olmasıdır.
  7. Bazı soruları tahmin yoluyla bulabilirsiniz. Yanlışların doğruları götürdüğü sınavlarda bu yöntem genellikle riskli olsa da bazı durumlarda işe yarayabilir. Çoktan seçmeli soruların çoğu için, minimum çabayla iki cevap seçeneği elemek mümkündür. Bu, rastgele tahmin riskini azaltır ve başarı şansınızı artırır.
  8. Çoğu durumda, olumsuz bir seçenek varsa, olumlu bir seçenek muhtemelen doğrudur.

Sadece yaklaşan sınavlarda değil, hayatta karşılarına çıkacak tüm sınavlarda herkese başarılar diliyoruz.

Kaynaklar ve ileri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz

Başa dön tuşu