Newton’un Hareket Yasalarını Hayatımıza Nasıl Entegre Edebiliriz?

Newton’un hareket yasalarını hayatımıza uyarlamak mümkün olabilir mi acaba?

Sir Isaac Newton, 1687’de tarihteki en önemli bilimsel kitaplardan birisi olan, üç hareket yasasını açıkladığı, “Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica” adlı kitabını yayınladı ve klasik fiziğin temellerini attı. Dünya bu kitaptan sonra fiziğe ve bilime daha farklı bakmaya başladı.

Ancak çoğu insanın bilmediği şey, Newton’un üç hareket kanununun üretkenliğinizi arttırmak, işinizi basitleştirmek ve hayatınızı iyileştirmek için ilginç bir benzetme olarak kullanılabileceği.

Newton’ın birinci yasası: Eylemsizlik yasası

“Yasa I: Tüm cisimler bir kuvvet etkisi tarafından durumunu değiştirmeye zorlanmadıkça düzgün doğrusal hareketini veya durağanlığını korur.”

Yani bir grup çocuğun ortasına bir top koyun. Kimse o topa vurmadıkça o top üzerinde etki eden kuvvetler dengede olduğundan sonsuza kadar duracaktır.

Yani, hareketsiz nesneler durmaya eğilimlidir. Cisimler oldukları gibi kalmak ister. Bu evrendeki en küçük bir cisim bile durup dururken hareket etmez. Hareketsizlik durumunu korur. Ta ki onun üzerine bir dış kuvvet etki edene kadar.

Şimdi birazda farklı açıdan bakalım bu kanuna…

Erteleme, evrenin temel bir yasasıdır. Cisimler tembeldir, bilimsel bir dille ifade edersek eylemsizdir…

Bu arada insanında bir cisim olduğunu anımsatalım…

Güzel haber? Tersi de geçerlidir.

Hareket halindeki nesneler de hareket halinde olma eğilimindedir. Bu durumda, hareket yasasını üretkenlik açısından kendimize uyarlamak pek de zor olmayacaktır.

Önemli olan bir işe başlamaktır, motivasyon genellikle başladıktan sonra gelir. Harekete geçmek için bir dış kuvvet beklemeye de gerek yok aslında, sonuçta hepimiz içimizde bir potansiyel kuvvet taşımaktayız…

Newton’un ikinci yasası: İvme yasası 

“Yasa II: Bir cismin momentumundaki değişim, cisim üzerine uygulanan itme ile orantılıdır ve itmenin uygulandığı düz doğru boyunca meydana gelir.”

Bu yasa genellikle en basit şekliyle F=m.a şeklinde ifade edilir. Yani bir cisim üzerine etki eden net kuvvet, cismin kütlesi ve ivmesinin çarpımına eşittir.

Bir kuvvet ister tümüyle bir seferde, isterse de kademeli ve art arda uygulansın, eğer bir hareket oluşturuyorsa, bu kuvvetin iki katı büyüklüğe sahip başka bir kuvvet hareketi ikiye, üç katı büyüklüğündeki bir kuvvet hareketi üçe katlayacaktır. Ve bu hareket, eğer cisim daha önceden hareket halinde ise, önceki hareket ile aynı doğrultuda olması durumunda önceki hareket ile toplanır.

Şimdi gelin bu formülü kendimize uygulayalım.

Bu denklemde dikkat edilmesi gereken önemli bir şey var. Kuvvet, F, bir vektördür. Vektörler hem büyüklük hem de doğrultuya sahiptir. Başka bir deyişle, belirli bir yönde hız almak istiyorsanız, o zaman uyguladığınız kuvvetin boyutu ve bu kuvvetin yönü bir fark yaratacaktır.

Üretkenlik, sadece ne kadar çalıştığınız ile (büyüklük) değil, aynı zamanda işin uygulandığı yer (yön) ile ilgilidir. Bu büyük yaşam kararları ve küçük günlük kararlar için geçerlidir.

Anlayacağınız, sadece bir şeyler yapmak için, eylemsizlikten kurtulmak yetmiyor. İvmelenmek için bir yöne, bir doğrultuya ihtiyacımız var.

Ancak ivmelensek bile bizi durduran şeyler çıkabilir karşımıza…

Newton’un üçüncü yasası: Etki-tepki yasası

“Yasa III: Her kuvvete karşılık, her zaman eşit ve ters bir tepki kuvveti vardır: veya iki cismin birbirine uyguladığı kuvvetler her zaman eşit ve zıt yönelimlidirler.”

Hepimizin yaşamda gerçekleştirme eğiliminde olduğumuz ortalama bir hızımız vardır. Ve üretkenlik seviyemiz, genellikle hayatınızdaki üretkenliği arttıran ve engelleyen güçlerin dengesidir – Newton’un eşit ve zıt kuvvetleri gibi.

Odaklanma, olumlu bakış açısı ve motivasyon gibi güçler, bize hız verirken stres, uykusuzluk ve aynı anda çok fazla görevi yapmaya çalışmak gibi güçler de ters yönde etki eder.

Bu ters yöndeki kuvvetlerin etkisini azaltmak için karşımıza iki seçenek çıkacaktır.

Birinci seçenek, ikinci yasayı hatırlayarak etki eden kuvveti arttırmak olabilir ve ikinci seçenek aslında daha basittir. Karşıt güçleri azaltabiliriz. Hayatınızı basitleştirmek, hayır demeyi öğrenmek, üstlendiğimiz sorumlulukların sayısını azaltmak ve gerekirse çevremizi değiştirmek sizi geride bırakan güçleri ortadan kaldırmaya yarayabilir.

Fizik üzerinden yola çıkarak biraz felsefe yaptık ama bu biçimde düşündüğümüzde, bu üç yasanın asla unutulmayacağı kesin gibi…

Sibel Çağlar

Kaynaklar:

www.tr.wikipedia.org/wiki/Newton%27un_hareket_yasaları

www.jamesclear.com/physics-productivity

www.barisozcan.com/newtonun-besigi/

Matematiksel

Paylaşmak İyidir

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın

Bobby Fischer: Bir Satranç Efsanesi

Yaratmış olduğu popülarite ile satrancın rockstarı olarak da isimlendirilen, dünyanın en büyük satranç şampiyonlarından biri …

Bir Yorum

  1. Gerçekten çok hoş bir anlatımınız var. Tebrik eder, bu hoşlukların devamını dilerim :))

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ga('send', 'pageview');