Biyoloji ve Genetik

Kargalar Düşünülenden Çok Daha Akıllı

Hayvanlar aleminin en akıllı canlıları denildiğinde ilk akla gelenler maymunlar, yunuslar, köpekler ya da fillerdir. Peki kargaları hiç duydunuz mu? Eğer duymadıysanız bu yazımız sizi oldukça şaşırtacaktır. Kargaların zekâsının tanınması yeni değildir. Karga ölü yapraklar altında ince bir dalla böcek ve tırtıl arar; cevizleri yüksekten yere düşürerek kırar. Bunu bir çok kişi zaten gözlemlemiştir. Kargalar, tüm kuş türleri arasında beyin/vücut oranı en büyük kuş olarak kabul edilmesine rağmen, bir karganın beyni sadece insan başparmağı büyüklüğündedir. Bu yüzden ne kadar akıllı olabilirler ki? Bir kaç araştırmanın ışığında aktarmaya çalışalım.

Kargalar Neleri Başarır?

karga

İnsanların Yüzlerini Tanırlar

Bir kargayı diğerinden ayırt edebilir misin? Bu açıdan, bir karga sizden daha akıllı olabilir, çünkü bireysel insan yüzlerini tanıyorlar. Yapılan bir çalışmada Seattle kentinin farklı bölgelerinden, bir tuzak aracılığıyla 15 karga yakalandı. Kafeslere konulan bu kargalar devamında yüzlerine maske takan araştırmacılar tarafından korkutuldu. Devamında bu kargalar işaretlenerek tekrar doğaya salındılar. Salınan kargalar, güvenli bir mesafeyi geçtikten sonra, maskeli araştırma görevlisine karşı agresif davranışlar göstermeye başladı. Maskeli görevli ne zaman sokak aralarında dolaşmaya çıksa, kargaların saldırısına maruz kaldı. Görevli bir süre sonra farklı maskeler takıp sokak aralarında dolaşmaya çıkınca kargalar herhangi bir tepki göstermedi.

Sizin Hakkınızda Diğer Kargalarla Konuşurlar

Kargalar Düşünülenden Çok Daha Akıllı

Yan yana bulunan ve sizi izleyen kargalar muhtemelen hakkınızda konuşuyorlardır. Yukarıda aktardığımız çalışmaya dahil olmayan diğer kargalar, araştırma görevlisiyle aralarında hiçbir sorun bulunmamasına rağmen, sadece diğer kargaların yönlendirilmesi ile görevlileri gagalamaya başlamış ve taciz etmişti. Yani tek bir karganın size kızması bir mahalle dolusu kargayı size musallat etmeye yetecektir.

Sizin Ne Yaptığınızı Hatırlarlar

Kargaların hafızalarının ne kadar güçlü olduğuna dair bir başka çalışma Ontario Chatham’da yapıldı. Yaklaşık yarım milyon karga, her yıl göç yolu üzerindeki Chatham’daki tarım alanlarını tahrip etmekteydi. Kasabanın belediye başkanı kargalara karşı savaş ilan edip onları avlamaya başladı. Sonraki yıllarda kargalar Chatham’ı pas geçip artık vurulmayacak yükseklikte uçmaya başladılar. Ancak belediye başkanı, kargaların şehrin üstünden uçarken, pislik bırakmasını engelleyememişti.

Araç-Gereç Kullanıyorlar ve Sorunları Çözüyorlar

Kargalar Düşünülenden Çok Daha Akıllı

Kargalar ustaca araçlar üretebilir. Çubukları mızrak ve kanca olarak kullanmanın yanı sıra, daha önce hiç telle karşılaşmamış olsalar bile alet yapmak için teli bükebiliyorlar. Mesela, dal parçaları onlar için kullanışlı bir alet olabilir. Karga çalılıklarda uçarak ucu kıvrık bir dalcık arar. Gagasıyla bu dalı kopardıktan sonra onun yapraklarını temizler ve kabuğunu soyar. Sonra bu dalı ağaç kovuklarına sokarak oradaki tırtıl, örümcek ve böcekleri dışarı çıkarır ve bu nefis yemekleri mideye indirir. Aşağıda izleyebileceğiniz deney sisteminde kargaların, bir tüpün içerisinden bir çubukla taş alıp, aldıkları taşı da başka bir platformdan et almak için kullanmaları gerekiyor. Kargalar sistemi baştan görmüyorlar, et ve çubuk barındıran tüplerin yerleri de her seferinde değiştiriliyor. Böylece kargaların ezbere hareket etmesi de engelleniyor. Ancak gözlemlenebileceği gibi kargalar tüm görevlerde çok başarılı.

Geleceği Planlayabiliyorlar

Geleceği planlamak sadece insanlara has bir özellik değildir. Örneğin sincaplar aç kalmamak için fındıkları depolarlar. Ancak kargalar sadece geleceği planlamakla kalmaz aynı zamanda diğer kargaları da düşünürler. Bir karga bir yiyeceği yakaladığında izlenip izlenmediğini anlamak için etrafına bakınır. İzlendiğini fark ettiği anda yiyeceği tüylerinin arasına saklar. Daha gizli bir köşe bulmak üzere uçar. Eğer bir karga başka bir karganın yiyecek yakaladığını görürse kesinlikle bu numarayı yutmaz ve yiyeceğe ulaşana kadar onu takip eder.

Yeni Durumlara Uyum Sağlıyorlar

Kargalar insanın egemen olduğu bir dünyada yaşama adapte olmuşlardır. Ne yaptığımızı izliyor ve bizden öğreniyorlar. Kargaların trafik şeritlerine fındık attıkları, bu şekilde kabukların ezilerek içindeki fındığa ulaşıp onları yedikleri gözlenmiştir. Trafik ışıklarını izleyerek sadece yaya ışığı yandığında fındık içlerini toplamaya başladıkları görülmüştür. Bu durum bile kargaların birçok yayadan daha akıllı olduklarını göstermektedir. Kargaların restoranların çöp atma saatlerini ezberleyip takip ettikleri ve böylece artıklardan istifade ettikleri de bilinmektedir.

Kargalar Analojileri Anlıyorlar

Standart bir testte bir karganın sizi geçmesi elbette mümkün değil ancak onlar da analoji de dahil (Analoji: iki farklı durum arasında benzerlik kurarak çıkarımda bulunmaktır.)  kapsayan soyut konuları algılayabilmektedirler. Kargaları aynı renk, aynı şekil ve sayıda olan nesneleri eşleştirmek için eğitilebilir. Sonrasında Kargalar “aynı ve farklı” kavramlarında herhangi bir eğitim almadan olayı hemen kavrayabilir. Bu konuda yapılan bir çalışmayı buradan inceleyebilirsiniz.

Genel olarak

  • Bilim insanlarına göre, kargaların zekası yedi yaşındaki bir çocuğun zekasına denktir.
  • Kargalar, kuzgunlar ve diğer corvidler, primat ailesinden olmayıp alet yapabilen tek türdür.
  • Soyut akıl yürütme, karmaşık problem çözme ve grupça karar verme becerisine sahiptir.
  • Kargalar kin tutma, yas tutma, aynada kendini tanıma, objeleri saklama gibi eski memelilere özgü olduğu düşünülen davranışlar sergilerler.

Göz Atmak İsterseniz

Kaynak: 9 Ways Crows Are Smarter Than You Think; https://www.thoughtco.com/

Matematiksel

Serkan Göksal

2009 Anadolu Üniversitesi İlköğretim Matematik Öğretmenliğine giriş yaptım. 2013’te mezun oldum. Üniversitede de okurken ortaöğretim kpss ile aynı üniversitede memurluk yaptım. Mezun olduğum ilk sene İstanbul’a öğretmen olarak atandım. 2015 yılında İstanbul Kültür Üniversitesinde yüksek lisansa başladım ve 2018 yılında yüksek lisansımı bitirip mezun oldum. Eğitimin sorunlu olduğu bölgeden geldiğim için eğitime çok önem veririm. Öğretmenliğin kutsal bir meslek olduğuna inananlardanım. Öğrencilerime dediğim gibi eğitim ihtiyaçtır. Bu ihtiyacı gidermek için çok çalışmalıyız. Çok okumalı ve çok merak etmeliyiz. Eğitimin yaşı yoktur. Hayat boyu devam eder. İnsanları, toplumsal olayları araştırmayı, incelemeyi çok severim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.