SAYILAR

Pi Sayısından Daha İlgi Çekici 6 Sayı

Pi sayısı ile ilgili bugüne kadar çok şey okumuş olabilirsiniz. Ancak matematikçilerin ilginç buldukları başka sayılarda vardır. Bu yazıda 6 ilgi çekici sayı tanıtalım…

1- Tau sayısı

tau sayısı

Pi’den daha ilginç bir sayı var ise o da iki Pi’dir. Diğer bir deyişle Pi’nin iki katıdır. Tau sayısı olarak bilinen bu sayı yaklaşık olarak 6,28 değerine sahiptir.

Pi bir çemberin çevresini çapıyla ilişkilendirirken, tau bir çemberin çevresini yarıçapıyla ilişkilendirir ve birçok matematikçi bu ilişkinin çok daha önemli olduğunu savunur. Ancak Pi, matematiğe o kadar yerleşti ki, çıkarmak son derece zor. Tau’yu Pi’nin yerine kullanmak yerine ikisini beraber öğretmek daha pratik bir yaklaşım olur.

Daha fazla bilgi için: Pi Günü Yerine Belki de Tau Günü Kutlamalıyız!

2- Doğal Logaritma: e

e sayısı

18. yüzyıl matematikçisi Leonhard Euler’in anısına “e” olarak tanımladığımız bu sayı muhtemel Pi’den sonra en çok bilinen sayıdır.

Sonsuza uzanan değeri ondalık basamakların ilk altısıyla 2,718281 olarak kabul edilen bu sayı, kendisini tanıtan matematikçinin ismiyle “Euler sayısı” olarak da bilinir.

Nüfus artışını belirlemede, finansal matematikle uğraştığımız zamanlarda, olasılık ve istatistik hesaplamalarında bu sayı sıkça karşımıza çıkar. Büyümeyle ilgili konularda e sayısı kilit role sahiptir. Örneğin ekonomik büyüme ve nüfus büyümesi bunlar arasındadır. Radyoaktif bozunma modelleri de yine e sayısını temel alır. Ama tüm bu büyüme ilişkilerinin içinde ilgimizi en çok çeken şey ise elbette faiz hesaplamalarıdır.

Daha fazla bilgi için: e Sayısı ve Kayıp Tarihi

3- Hayali Bir Sayı: i

sanal sayılar

Bizlere negatif bir sayının karekökü olmayacağı söylense de i sayısı bir kural yıkıcı olarak ortaya çıkmıştır. i sayısının tanımı bu sayının karesinin -1 olmasıdır. i sayısının tanımlanması ile matematik sıkışıp kaldığı reel sayı doğrusundan kurtulmuş ve iki boyutlu sayı doğrusuna geçiş yapmıştır.

Daha fazla bilgi için: İki Dakikada Matematik: Sanal Sayılar

4- i üstü i sayısı

i sayısını garip buluyorsanız bir de i üstü i sayısını düşünün. İ’nin i değerini hesaplamak için Euler formülünü kullanmamız ve yeniden düzenlememiz gerekmekte. Formül 90 derecelik bir açı için çözülürken i üstü i kabaca 0.207’ye eşittir ve bu çok gerçek bir sayıdır.

Çözümü detaylı incelemek isterseniz: https://divisbyzero.com/2019/03/13/the-most-imaginary-number-is-real/

Ancak hatırlatalım. i üstü i tek bir değere sahip değildir. seçilen açıya bağlı olarak sonsuz sayıda değer alabilmektedir.

5- Apéry Sabiti

1979’da Fransız matematikçi Roger Apéry, Apéry sabiti olarak bilinen bir değerin irrasyonel bir sayı olduğunu kanıtladı. (1.2020569 diye başlar ve sonsuza kadar devam eder.) Sabit ayrıca zeta (3) olarak da yazılır; bu Riemann zeta fonksiyonuna 3 sayısını yerleştirmek anlamında gelir.

Apéry sabiti, elektronun manyetik gücünü ve yönünü açısal momentumuna yönlendiren denklemler de dahil olmak üzere fizikte bir çok yerde ortaya çıkmaktadır.

6- Belphegor Asalı

1000000000000066600000000000001

Belphegor Asalı rakamlarının dizilişi soldan sağa ve sağdan sola aynıdır yani palindromik bir asal sayıdır. Ayrıca tam ortasında 666, bunun iki yanında da 13’er adet 0 bulunur. Batı kültürlerinde 666 ve 13 sayılarına atfedilen uğursuzluktan dolayı bu sayıya cehennemin yedi prensinden biri olan Belphegor’un adı verilmiş.

Rakamlarının dizilişi soldan sağa ve sağdan sola aynı olduğu için kendisi bir palindromik asal sayıdır. Ayrıca tam ortasında 666, bunun iki yanında da 13’er adet 0 bulunur. Batı kültürlerinde 666 ve 13 sayılarına atfedilen uğursuzluktan dolayı bu sayıya cehennemin yedi prensinden biri olan Belphegor’un adı verilmiş.

Kaynak: Numbers That Are Cooler Than Pi; https://www.livescience.com/64987-numbers-as-cool-as-pi.html

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu