Bir tebeşirin matematikçiler arasında efsaneye dönüşmesi ilk bakışta tuhaf gelebilir. Sonuçta tebeşir, yalnızca tahtaya yazı yazmaya yarayan basit bir araç gibi görünür. Ancak Hagoromo söz konusu olduğunda durum biraz değişir.
Japonya’da üretilen bu özel tebeşir, yıllar içinde matematikçilerin gözünde neredeyse vazgeçilmez bir yere sahip oldu. Hatta bazıları onu “tebeşirin Rolls-Royce’u” olarak tanımladı.
Hagoromo tebeşirini özel yapan şey de bu deneyimi daha iyi hale getirmesidir. Matematikçiler onun tahtada daha pürüzsüz kaydığını, daha net iz bıraktığını ve elde kolay parçalanmadığını söyler. Daha az toz çıkarması ve uzun süre dayanması da onu sıradan tebeşirlerden ayırır. Bu yüzden Hagoromo, yalnızca bir yazı gereci değil, matematiksel anlatımın sessiz ortaklarından biri haline gelmiştir.
Hagoromo Tebeşirini Özel Yapan Şey Nedir?
Hagoromo Bungu şirketi, 1932’de Japonya’nın Nagoya kentinde kuruldu. Şirket uzun yıllar sınırlı sayıda tebeşir üretti. Hagoromo tebeşirini diğerlerinden ayıran özel formül ise uzun süre gizli kaldı. Formülün ayrıntılarını herkes bilmiyordu, ancak kullanıcılar bu tebeşirin farklı olduğunu hemen fark ediyordu.
Şirketin satışları 1990’da zirveye ulaştı. Ancak sonraki yıllarda kara tahtalar sınıflardan çekilmeye başladı ve tebeşire duyulan talep giderek azaldı. 2014 yılında Hagoromo’nun kurucusunun torunu ve şirketin üçüncü kuşak başkanı Takayasu Watanabe, sağlık sorunları nedeniyle üretimi durduracağını açıkladı.
Tebeşirle yazma ve çizme sanatı ile matematik yapma sanatı yakından bağlantılı gibidir. Do Not Erase, New York’taki Fashion Institute of Technology’de öğretim görevlisi olan Jessica Wynne tarafından çekilen renkli fotoğraflarda 100’den fazla matematiksel tahta örneğini sunar.
Bu haber matematik camiasında küçük çaplı bir tebeşir krizine yol açtı. Hagoromo’nun artık üretilmeyeceğini duyan bazı akademisyenler, bulabildikleri kadar kutu satın almaya başladı. Basit görünen bir tebeşir, dünyanın en parlak matematikçilerinden bazılarını stok yapmaya yöneltti. Hatta yıllarca yetecek kadar Hagoromo biriktiren matematikçiler olduğu söylenir..
Koreli Bir Öğretmen, Hagoromo’nun Mirasını Kurtardı
Matematikçiler Hagoromo kutularını stoklamaya çalışırken, Kore’de bir öğretmen başka bir yol denedi. Shin Hyeong-seok, Japonya’ya yaptığı bir araştırma gezisi sırasında bu tebeşirle tanışmış ve ondan etkilenmişti. Hagoromo’nun yok olmasını istemiyordu.
Yaklaşık 10 yıl süren görüşmelerin ardından, şirketin son başkanı Takayasu Watanabe üretim teknolojisinin Japonya’dan Kore’ye taşınmasına izin verdi. Watanabe, yeni üretimlerin kalitesini görmek için Kore’deki fabrikayı tekerlekli sandalyesiyle ziyaret etti.
Böylece Shin’in şirketi Sejong Mall, 2016 yılında Fulltouch Chalk üretimine başladı. Hagoromo adıyla efsaneleşen tebeşir, farklı bir ülkede de olsa yaşamaya devam etti. Matematikçiler artık onu bulmak için yıllarca yetecek kutular stoklamak zorunda değildir.
Kaynaklar ve ileri okumalar:
- Why Mathematicians Are Obsessed with (and Hoarding) This Chalk. Yayınlanma tarihi: 7 Mayıs 2019; Kaynak site: Live Science. Bağlantı: Why Mathematicians Are Obsessed with (and Hoarding) This Chalk.
- How a brand of chalk achieved cult status among mathematicians. Yayınlanma tarihi: 22 Mayıs 2020; Bağlantı: https://edition.cnn.com/
- Hagoromo Fulltouch: The Legendary Chalk Hoarded by Mathematicians. Yayınlanma tarihi: 17 Mart 2021; Kaynak site: How Stuff Works. Bağlantı: Hagoromo Fulltouch: The Legendary Chalk Hoarded by Mathematicians
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
