ARİTMETİK

Matematik Niçin ve Nasıl Bir Dildir?

Matematik, bilimin dili olarak adlandırılır. Fakat matematik gerçekten Türkçe ya da İngilizce gibi bir dil midir? Bu sorunun cevabını verebilmek için matematik dilinde hangi kelime ve dilbilgisinin cümleleri oluşturmak için kullanıldığını bilmek gerekir.

Bir Dilin Tanımı Nasıl Yapılır?

“Dil” in birden çok tanımı vardır. Bir dil, bir disiplin içinde kullanılan bir kelime veya kod sistemi olabilir. Dil, sembolleri veya sesleri kullanarak bir iletişim sistemine de başvurabilir. Dilbilimci Noam Chomsky dili, sonlu bir dizi unsur kullanarak inşa edilen bir cümleler kümesi olarak tanımlar. Bazı dilbilimciler, dilin olayları ve soyut kavramları temsil edebilmesi gerektiğine de inanırlar.

Hangi tanım kullanılırsa kullanılsın, bir dil aşağıdaki bileşenleri içerir:

  • Kelimelerden veya sembollerden oluşan bir kelime dağarcığı olmalıdır.
  • Kelimelere veya simgelere anlam eklenmelidir.
  • Bir dil, kelime bilgisinin nasıl kullanıldığını özetleyen bir dizi kural olan dilbilgisini kullanmalıdır.
  • Bir sözdizimi, sembolleri doğrusal yapılar veya önermeler halinde düzenlemelidir.
  • Bir anlatı veya söylem, sözdizimsel önermelerden oluşturmalıdır.
  • Sembolleri kullanan ve anlayan bir grup insan olmalıdır.

Matematik tüm bu gereksinimleri karşılar. Semboller, anlamları, sözdizimi ve dil bilgisi dünya çapında aynıdır. Matematikçiler, bilim insanları ve diğerleri, kavramları iletmek için matematiği kullanır. 

Matematikte Kelime, Dilbilgisi ve Sözdizimi

Matematiğin kelime dağarcığı birçok farklı alfabeden alınmıştır ve matematiğe özgü semboller içerir. Bir matematiksel denklem, tıpkı konuşulan bir dildeki bir cümle gibi, bir isim ve bir fiil içeren bir cümle oluşturmak için kelimelerle ifade edilebilir.

matematik

Örneğin: 3+5=8 “Üçe beş eklendiğinde sekize eşittir” olarak ifade edilebilir.

Matematiği anlayabilmek için matematiğin dilini oluşturan kavramlara da aşina olmak gerekir elbette.

Matematik Dilini Oluşturan Kavramlar

Rakamlar (0, 5, 123,7)

Değişkenler (a, b, c, x, y, z)

Şemalar veya görsel elemanlar (daire, açı, üçgen, matris)

Sonsuzluk (∞)

Pi (π)

Sanal sayılar (i, -i)

Sabitler: Işık hızı (c)

Fiiller için aşağıdakileri semboller kullanılır

Eşitlikler veya eşitsizlikler (=, <,>)

Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme (+, -, x veya *, ÷ veya /) gibi eylemler

Diğer işlemler (sin, cos, tan, sec)

Bir matematik cümlesinde bir cümle diyagramı yapmaya çalışırsanız, mastar, bağlaçlar, sıfatlar vb. bulacaksınız. Diğer dillerde olduğu gibi, bir sembolün oynadığı rol kendi içeriğine bağlıdır.

Uluslararası Kurallar

Kelime bilgisi gibi matematik dilbilgisi ve sözdizimi uluslararasıdır. Hangi ülke veya hangi dili konuştuğunuzdan bağımsız olarak, matematik dilinin yapısı aynıdır.

  • Formüller soldan sağa okunur.
  • Parametreler ve değişkenler için arada Yunan alfabesi kullanılsa da çoğunlukla Latin Alfabesi kullanılır.
  • Tamsayılar için genellikle i, j, k, l, m, n harflerinden yararlanır.
  • Gerçel sayılar a, b, c, α, β, γ tarafından temsil edilir.
  • Karmaşık sayılar için w ve z, bilinmeyenler için x,y,z;  fonksiyonlar içinse genellikle f,g, h kullanılır.
  • Yunan Alfabesi özel kavramları temsil etmek için kullanılmıştır. Örneğin, λ dalga boyu için ρ ise yoğunluk için kullanılmıştır.
  • Parantezler ve köşeli parantezler işaretlerin etkilendiği sırayı gösterir.
  • Fonksiyonların, integrallerin ve türevlerin ifade ediliş şekli standartlaştırılmıştır.

Öğrenciler genellikle sayıları ve sembolleri korkutucu bulurlar, bu yüzden bir denklemi tanıdık bir dile sokmak, konuyu daha kolay ve ulaşılabilir kılar. Temelde, bir yabancı dili, bilinen bir dile çevirmek gibidir.

Öğrenciler genellikle dört işlem problemlerini sevmezler, isimleri, fiilleri ve niteleyicilerini sözlü / yazılı bir dilden alıp, bunları matematiksel bir denkleme çevirmek gerçekten bir beceridir. Matematiksel cümlelerin nasıl çalıştığını anlamak, matematik öğretirken veya öğrenirken bizlere  yardımcı olacaktır.

Matematik, diğer iletişim engelleri mevcut olsa bile, insanların öğrenmesine ve iletişim kurmasına yardımcı olur. Kim bilir, belki bir gün uzaylılarla karşılaşırsak, onlarla iletişim kurmak için kullanacağımız dil bile matematik olabilir.

Okuma Önerisi: Matematik ile Dil Arasındaki İlişki: Dilin Matematiği

Nurgül Kendirlioğlu

Kaynak: Why Mathematics Is a Language; https://www.thoughtco.com/why-mathematics-is-a-language-4158142

Matematiksel

Nurgul Kendirlioglu

Selçuk Üniversitesinde Matematik Lisansımı bitirdikten sonra Kocaeli Üniversitesinde Yüksek lisansımı tamamlayıp, Anadolu Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdim. Aslında nereli ve nereleri bitirdiğimiz çok da önemli değil... Matematiğe, bilime ve insanlığa dair farkındalık kazandırabilirsek, sanki var olduğumuz dünya daha yaşanılabilir olacak. Zira doğum ve ölüm arasında kalan zamanda, işe gitmek,fatura ödemek, tv izlemekten daha başka şeyler yapmak için dünyada olduğumuzu düşünüyorum.Okumayı, dinlemeyi, izlemeyi, yeni ve insanlığa faydalı güzel şeyleri keşfetmeyi ve paylaşmayı seviyorum... Keyifli okumalar dilerim. :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu