Matematik Niçin Bir Dildir?

Matematik, bilimin dili olarak adlandırılır. İtalyan Astronom ve fizikçi Galileo doğanın kanunlarının matematiksel olduğunu söyleyen ilk modern düşünürlerden biridir. Il Saggiatore’de “Felsefe bu büyük kitapta yazmaktadır; evren matematiğin dilinde ve karakterleri üçgenler, daireler ve diğer geometrik figürlerdir.” demiştir.

Fakat yine de matematik gerçekten Türkçe ya da İngilizce gibi bir dil midir?

Bu sorunun cevabını verebilmek için matematik dilinde hangi kelime ve dilbilgisinin cümleleri oluşturmak için kullanıldığını bilmek gerekir.

“Dil” in birden çok tanımı vardır. Bir dil, bir disiplin içinde kullanılan bir kelime veya kod sistemi olabilir. Dil, sembolleri veya sesleri kullanarak bir iletişim sistemine de başvurabilir. Dilbilimci Noam Chomsky, dili, sonlu bir dizi unsur kullanarak inşa edilen bir cümleler kümesi olarak tanımlar. Bazı dilbilimciler, dilin olayları ve soyut kavramları temsil edebilmesi gerektiğine de inanırlar.
Hangi tanım kullanılırsa kullanılsın, bir dil aşağıdaki bileşenleri içerir:

  • Kelime veya semboller kullanılabilen kelimeler olmalı.
  • Anlam, kelimelere veya simgelere eklenebilmelidir.
  • Bir dil, dilbilgisinin nasıl kullanıldığını gösteren bir dizi kuralı olan dilbilgisi kullanır.
  • ir sözdizimi, sembolleri doğrusal yapılarla veya önermelerle düzenler.
  • Bir anlatı veya söylem, sözdizimsel önermelerin dizelerinden oluşur.
  • Sembolleri kullanan ve anlayan bir grup insan olmalıdır.

Matematik tüm bu gereksinimleri karşılar. Semboller, anlamları, sözdizimi ve dil bilgisi dünya çapında aynıdır.

Matematiğin kelimeleri, çok farklı alfabeler ve matematiğe özgü sembollerden yararlanır.
Bir matematiksel denklem, bir sözcük ve bir fiili olan cümle oluşturularak, sözlü dilde bir cümle gibi kelimelerle ifade edilebilir.

Örneğin: 3+5=8 “Üçe beş eklendiğinde sekize eşittir” olarak ifade edilebilir.

Matematiği anlayabilmek için matematiğin dilini oluşturan kavramlara da aşina olmak gerekir elbette.

Rakamlar (0, 5, 123,7)

Değişkenler (a, b, c, x, y, z)

Şemalar veya görsel elemanlar (daire, açı, üçgen, matris)

Sonsuzluk (∞)

Pi (π)

Sanal sayılar (i, -i)

Sabitler: Işık hızı (c)

Eşitlikler veya eşitsizlikler (=, <,>)

Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme (+, -, x veya *, ÷ veya /) gibi eylemler

Diğer işlemler (sin, cos, tan, sec)

Bir matematik cümlesinde bir cümle diyagramı yapmaya çalışırsanız, mastar, bağlaçlar, sıfatlar vb. bulacaksınız. Diğer dillerde olduğu gibi, bir sembolün oynadığı rol kendi içeriğine bağlıdır. Kelime bilgisi gibi matematik dilbilgisi ve sözdizimi uluslararasıdır. Hangi ülke veya hangi dili konuştuğunuzdan bağımsız olarak, matematik dilinin yapısı aynıdır.

  • Formüller soldan sağa okunur.
  • Parametreler ve değişkenler için arada Yunan alfabesi kullanılsa da çoğunlukla Latin Alfabesi kullanılır.
  • Tamsayılar için genellikle i, j, k, l, m, n harflerinden yararlanır.
  • Gerçel sayılar a, b, c, α, β, γ tarafından temsil edilir.
  • Karmaşık sayılar için w ve z, bilinmeyenler için x,y,z;  fonksiyonlar içinse genellikle f,g, h kullanılır.
  • Yunan Alfabesi özel kavramları temsil etmek için kullanılmıştır. Örneğin, λ dalga boyu için ρ ise yoğunluk için kullanılmıştır.
  • Parantezler ve köşeli parantezler işaretlerin etkilendiği sırayı gösterir.
  • Fonksiyonların, integrallerin ve türevlerin ifade ediliş şekli standartlaştırılmıştır.

Öğrenciler genellikle sayıları ve sembolleri korkutucu bulurlar, bu yüzden bir denklemi tanıdık bir dile sokmak, konuyu daha kolay ve ulaşılabilir kılar. Temelde, bir yabancı dili, bilinen bir dile çevirmek gibidir.

Öğrenciler genellikle dört işlem problemlerini sevmezler, isimleri, fiilleri ve niteleyicilerini sözlü / yazılı bir dilden alıp, bunları matematiksel bir denkleme çevirmek gerçekten bir beceridir. Matematiksel cümlelerin nasıl çalıştığını anlamak, matematik öğretirken veya öğrenirken bizlere  yardımcı olacaktır.

Matematik, diğer iletişim engelleri mevcut olsa bile, insanların öğrenmesine ve iletişim kurmasına yardımcı olur. Kim bilir, belki bir gün uzaylılarla karşılaşırsak, onlarla iletişim kurmak için kullanacağımız dil bile matematik olabilir.

Nurgül Kendirlioğlu

Kaynak: https://www.thoughtco.com/why-mathematics-is-a-language-4158142

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Nurgul Kendirlioglu

Selçuk Üniversitesinde Matematik Lisansımı bitirdikten sonra Kocaeli Üniversitesinde Yüksek lisansımı tamamlayıp, Anadolu Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdim. Aslında nereli ve nereleri bitirdiğimiz çok da önemli değil... Matematiğe, bilime ve insanlığa dair farkındalık kazandırabilirsek, sanki var olduğumuz dünya daha yaşanılabilir olacak. Zira doğum ve ölüm arasında kalan zamanda, işe gitmek,fatura ödemek, tv izlemekten daha başka şeyler yapmak için dünyada olduğumuzu düşünüyorum.Okumayı, dinlemeyi, izlemeyi, yeni ve insanlığa faydalı güzel şeyleri keşfetmeyi ve paylaşmayı seviyorum... Keyifli okumalar dilerim. :)

Bunlara da Göz Atın

Kalkülüs ve Optimizasyon

Optimizasyon eldeki kısıtlı kaynakları en verimli biçimde kullanmak olarak tanımlanabilir kısaca. Matematiksel olarak ifade etmek gerekirse …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ga('send', 'pageview');