SAĞLIK

Süper Yiyecekler Diye Bir Şey Var mı?

Yaşantımızı sürdürebilmek için besin almak ve yemek yemek zorundayız. Ayrıca hastalıklara karşı daha dirençli olabilmek, formumuzu koruyabilmek adına da aldığımız bu besinlerin sağlıklı olmasına dikkat etmeliyiz. İşte bu noktada karşımıza bazı mucizeler yaratabildikleri iddia edilen süper yiyecekler çıkar.

Aslında fikir gerçekten çok caziptir. Bazı yiyecekler sağlıklıdır, bazıları sağlıksız ve bazıları ise süper sağlıklı. Örneğin Goji meyvesi yiyerek, ya da mısır gevreğine chia tohumları ekleyerek sağlığınızı düzeltebilecekken neden alışkanlıklarınızı değiştiresiniz ki?

Süper yiyecekler, belirli bir sağlık sorununa yardımcı olabileceği düşünülen belirli bir besin maddesini (antioksidan, Omega-3) içeren yenilebilir bir bitki (örn. Yaban mersini) veya hayvanı (örn. Somon) ifade eder. Bir şey süper gıda olarak etiketlendiğinde, çoğumuz otomatik olarak bunun ekstra sağlıklı olduğunu varsayacağız ve daha fazlasını yemek için çabalarız.

Süper gıdalar aslında 1970’lerden beri farklı isimler altında hayatımızda bulunuyor. Ancak günümüzün süper gıdaları biraz daha yeni isimler ile piyasada yer ediniyor. Bir kaçını örnek olarak verelim…

Yeterince Süper Olmayan Bazı Yiyecekler

Yeşil çay

Yaygın olarak tüketilen bu içecek, kanser önleme potansiyeliyle biliniyor ama bu konuda sunulan kanıtlar kesinlikle çelişkili ve doğrulanmamış. Yeşil çaya bu özelliğini, polifenol adlı bileşiğin bir türü olan kateşinlerin kazandırdığı düşünülüyor. Kateşinler kakaoda, kuru erikte, sirkede, arpada ve daha birçok yiyecekte bulunuyor.

Cochrane Group, kanser önlemeyle yeşil çay arasındaki ilişkiyi saptamak için, 1,1 milyondan fazla katılımcının yer aldığı 142 çalışmayı bir araya getirdi ama söz konusu bağlantıyı kanıtlayamadı. Genel olarak, araştırmalardan elde edilen kanıtlar, kanser riskini azaltmak için yeşil çay tüketiminin ilgisiz olduğunu gösterdi.

İncelemek isterseniz: Green tea for the prevention of cancer

Brokoli

Brokoli, lahana, karalahana ve Brüksel lahanası gibi lahanagiller ağzına kadar lif vitamin ve diğer besin maddeleriyle dolu. Fakat bunların kanserle, diyabetle ve diğer hastalıklarla savaşan mucizevi özelliklere sahip fitokimyasallar içerdiği iddiası abartılı.

“Fitokimyasal” sadece “bitki kökenli kimyasal” anlamına geliyor ve bunların arasından sadece sülforafan önem taşıyor. Laboratuvarda bu maddenin hasar görmüş kan damarlarının ürettiği serbest radikalleri azalttığı görüldü ama bu, brokoli yemenin gerçek hayattaki faydasına ilişkin bir şey söylemiyor.

Aslında bu sebzenin fazla tüketilmesi hormonların doğal dengesini bozarak dengesiz ruh hallerine ve vücut fonksiyonlarına yol açabilir. Kan sulandırıcı ilaç alanlar için sebzenin yüksek K vitamini içeriği ilaçları etkisiz hale getirebilir. Hipotiroidizmden muzdarip olanlar, tiroidin iyot üretme biçimini engellediği için brokoliden tamamen uzak durmalıdır.

Ispanak

Ispanağın iyi bir demir kaynağı olduğu görüşü kurgusal bir karakter olan Temel Reis’e (Popeye) dayandırılır ama o aslında ıspanak yaprağını demir değil de A vitamini için tercih ediyor olabilir. Ispanaktaki demir miktarının bir beslenme uzmanının virgül kaydırması sonucunda on kat fazla olarak hesaplandığı efsanesi de tekrarlanır ama bu da bir şehir efsanesidir. Ispanak K, A ve C vitaminleri bakımından zengindir. Gram başına hesaplandığında kırmızı etle aynı miktarda demir içerir ama bu demir vücutça sindirilmesi zor olan bir biçimdedir.

Avokado

Günümüz popüler meyvelerinden biri olan avokado (Teknik olarak bir sebzeden ziyade bir meyvedir) çok lezzetli olsa da süper güçlere sahip olup olmadığı başka bir konudur.

Acai üzümü

Acai üzümü, kilo kaybına yardımcı olan, kolesterolü azaltan ve antioksidanlar içeren mucize meyve olarak sunulan günümüz bir başka süper besinidir. Antioksidanlar, hücrelerimize zarar verebilecek serbest molekülleri nötralize eder. Tek başına ele alındığında, bu belki acai’nin “süper bir gıda” olduğuna dair bir kanıt gibi görünebilir, ancak bu o kadar basit değildir.

11 kişi üzerinde yapılan çalışma sonucunda bu meyvenin kandaki antioksidan seviyesini arttırabileceği gösterilmiş olsa da çalışma grubunun küçüklüğü ve sonucu elde etmek için tüketilmesi gereken miktarın çokluğu sonuçları düşündürmektedir.

pro-oksidanlar olarak hareket edebilirler!

Goji Berry ( Kurt üzümü)

Anavatanı Tibet olan Goji Berry diğer adıyla kurt üzümü mutluluk meyvesi olarak bilinmektedir. Goji berry, binlerce yıldır geleneksel Çin tıbbında büyük bir rol oynamış olsa da diğer meyvelerden daha faydalı olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur. Kanseri, kalp hastalığını ve diğer çeşitli şeyleri tedavi ettiğini iddia eden araştırmalar küçük ölçekli, kötü yönetilmiş ve genellikle onları normal şekilde yiyerek elde edemeyeceğiniz yüksek dozlarda goji tüketimine dayanmaktadır.

***

Unutmayalım, beslenme aynı zamanda milyarlarca dolarlık bir endüstridir ve bilim bazen daha iyi pazarlamayla gizlenebilir.

İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu