Kronik Geç Kalma Alışkanlığınız Var İse Nedeni Kişiliğiniz Olabilir

Herkes zaman zaman işe, okula ya da bir randevusuna geç kalır. Bu durum sık tekrarlamadığı takdirde, özellikle trafiğin yoğun olduğu bir şehirde yaşıyorsanız, son derece olağan bir durumdur. Bu nedenle geç kalma belli bir sıklıkta olması durumunda kabul edilebilir bir durumdur.

Ancak bu durum bazı insanlarda kronik bir durum haline gelmiştir. Bu kişileri sürekli olarak otobüsü, metroyu, treni kaçırmamak için etrafta koşuştururken görebilirsiniz. Muhtemelen, sözleştiğiniz yere 20 dakika sonra geldiğinde bir bahaneyle durumu açıklamaya çalışan kişilerden birini siz de tanıyorsunuzdur.

Belki de sürekli geç kalma sorunu olan sizsiniz. Ne kadar alarm ve hatırlatıcı ayarlamış olursanız olun, kararlaştırılan bir yerde olmanız gereken süreyi bir türlü tutturamıyorsunuz. Her şeyi planlamanıza rağmen dakik olamıyorsanız, yalnız olmadığınızı bilin.

Kronik Geç Kalma Zaman Yönetimi Konusundaki Eksikliğimizde Olabilir

Kronik Geç Kalma

Washington Üniversitesi psikologları Emily Waldun ve Mark McDaniel tarafından 2016’da yapılan bir araştırma, bu soruyu ele aldı. Sorunun Zamana Dayalı Prospektif Bellek ile ilgili olduğunu öne sürdü.

Bu gelecekte belirli bir zamanda bir şey yapmak istediğinizde kullandığınız bellek türüdür. Bir deneyde, bir deneklere bir görevi tamamlamaları için belirli bir süre verdiler. Bu esnada deneklerden zamanı takip etmeleri istendi. Kendilerine verilen görev ise zamanı takip edemeyecekleri kadar meşgul olacakları bir görevdi. Sonuçlardan, bazı insanların diğerlerinden daha iyi zaman tahmin edicileri olduğu açıktı.

Aynı durumu Instagram’da gezinirken ya da haberleri okurken yaşarsınız. İşe gitmeden önce beş dakika boş zamanınız olduğunu düşünelim. Bu esnada, telefonunuz ile zaman geçirmeyi tercih ederseniz, sadece beş dakikanın geçtiğini düşünürken, 20 dakikanın kayıp gitmesine izin verebilirsiniz. Diğer bir deyişle zamanın nasıl geçtiğini anlamazsınız. Sonuç elbette yeni bir geç kalma vakası olacaktır.

Örneğin, bir yere varmak için gereken süreyi tahmin etmek için Google Haritalar’ı kullandığınızı düşünelim. Ancak yol boyunca karşılaştığınız biriyle sohbet etmek veya treninizin biraz gecikmesi gibi şeyleri hesaba katmazsanız, planınız sağlam olsa bile sonuçta geç kalırsınız.

İnsanların geç kalmalarına neden olan en yaygın ve basit sebeplerden birisi planlama hatasıdır. Yani bir işin ne kadar süreceğini tahmin edememektir. Araştırmacıların elde ettiği verilere göre genellikle insanlar %40 oranında bir işin tamamlanabileceği süreyi hafife alıyor. Ancak kronik geç kalma alışkanlığının nedenleri daha derinlerde de saklı olabilir.

A Tipi ve B Tipi Kişilik

Kronik Geç Kalma

Psikologlar insanları kabaca A ve B tipi olarak iki türe ayırır. A tipi kişiler içimindeki Mark Zuckerberg’lerdir. Bu kişiler başarı takıntılı ve aşırı rekabetçidirler. B Tipi kişileri ise Van Gogh’a benzetebiliriz. Bu kişiler durgun, düşünceli, araştırmacı ve elbette yaratıcıdır.

Kişilikteki bu farklılık, kelimenin tam anlamıyla perspektifte bir farklılığa yol açar. Bunun sonucunda  her iki kişilik de gerçekliği biraz farklı şekillerde algılar. B Tipi, iyimserlik yanlılığı denilen şeyden muzdariptir. Yani bir görevin zorluğunu hafife alma eğilimi gösterecektir. A Tipi ise karamsarlık yanlılığı eğilimi gösterir. Bunun sonucunda da tahmin edebileceğiniz gibi, bir görevin zorluğunu abartmaya meyilli olacaktır.

Sonucunda geç kalmaya daha uygun olanlar A tipi iyimserlerdir. Ancak bu noktada da ilginç bir durum karşımıza çıkar. A tipi ve B tipi insanlar zamanın akışını farklı hissederler. Yapılan araştırmalar da bunu doğrulamıştır. A tipi insanlar bir dakikalık süreci 58 saniye olarak hissederken, B tipi insanlar ise bir dakikanın 77 saniyede geçtiğini hissediyorlar. Aradaki bu 18 saniyelik fark ise biriktikçe geç kalma ile sonuçlanıyor.

Sonuç olarak, bir kişilik tipi, zamanı tahmin etmede diğerinden temelde daha iyidir. Kişilik konusuna gelince bunu değiştirmek için yapabileceğimiz pek bir şey yok. Ama kişiliğimizin farkında olmak düzeltme yönünde ilk adımdır.



Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu