Biyografiler

Alexander Graham Bell: İletişimde Çığır Açan Bir Bilim İnsanı

Telefonu icat eden Graham Bell, aslında işitme engellilerin sessizliğini ortadan kaldırmayı hayal ediyordu. Bunu başaramasa da, icadı telefon günümüzde, bir çoğumuzun onsuz bir an bile geçirmeye tahammül edemediği bir parçamız olmuş durumda.

19. yüzyılda iletişim kurmanın en hızlı yolu mektup idi. Devamında telgraf geldi ve bu sayede mesajlarımızı daha uzaklara iletebilir hale geldik. Ancak telefonun hayatımıza girmesi ile her şey birden bire hızlandı. Telefondaki ilk konuşma 10 Mart 1876 tarihinde gerçekleşti. Bu konuşma telefonun mucidi Alexander Graham Bell (1847-1922) ve çalışmalarını birlikte sürdürdüğü Thomas Watson arasında oldu. Söylenen ilk sözcükler şöyleydi: “Bay Watson buraya gelin. Sizi görmek istiyorum.”

Bu ilk telefon görüşmesinin farkında olmadan gerçekleştiğine dair bir düşünce yaygındır. Buna göre telefon çalışmaları sırasında kullandığı bataryanın asidi Bell’in üzerine dökülür ve Bell Watson’a seslenir. Sesini bulunduğu odadaki telefon vericisinden duyan Watson hemen yardıma gider. Doğrudur değildir, aslında çok da fark etmez. Nasıl olduysa olsun o gün telefon hayatımıza girmiş bulundu.

Kısaca Alexander Graham Bell 

Alexander Graham Bell İskoçya’daki Edinburgh’ta doğdu. Ses ve işitme duyusu çocukluktan beri ilgisini çekiyordu. Annesi Eliza Grace Symonds işitme engelliydi. Babası Alexander Melville Bell ise sağır ve dilsiz çocukların eğitiminden sorumluydu. Oğlunu da kendi yolundan gidecek şekilde yetiştiriyordu. 1864’te Bell, ağabeyi ile birlikte Edinburgh Üniversitesi’ne girdi. 1865’te Bell ailesi İngiltere’ye taşındı. Aile, Bell’in her iki erkek kardeşi de veremden ölünce 1870 yılında aile Kanada’ya göç etti. Bell daha sonra Boston’a gitti. Burada bir işitme engelliler okulunda çalışmaya başladı.

Alexander ve Mabel

1872’nin başlarında Bell, birincil mali destekçilerinden ve kayınpederleri olacak olan avukat Gardiner Greene Hubbard ile tanıştı. 1873’te Hubbard’ın, 5 yaşında işitme duyusunu kaybeden 15 yaşındaki kızı Mabel Hubbard ile çalışmaya başladı. Aralarındaki yaklaşık 10 yıllık farka rağmen, Alexander ve Mabel aşık oldular ve 11 Temmuz 1877’de evlendiler. Ekim 1872’de Bell, Boston’da kendi Fizyoloji ve Konuşma Mekaniği Okulu’nu açtı. Öğrencilerinden biri genç Helen Keller’di.

Telgraftan Telefona Giden Yol

Alexander Graham Bell’in ilk telefon cihazının kopyası. Kaynak: https://tr.pinterest.com/

Hem telgraf hem de telefon, elektrik sinyallerini teller üzerinden ileterek çalışır. Graham Bell’in telefonu icat etmesi, telgrafın geliştirilmesi ile ilgili çalışmalara dayanır. O zamanlar telgraflarda aynı hat üzerinden aynı anda birden fazla mesaj gönderilemiyordu. Bell’in sesin doğası hakkındaki kapsamlı bilgisi, aynı anda aynı kablo üzerinden birden fazla mesaj iletme olasılığını hayal etmesini sağladı. 1873 ve 1874 yılları arasında, Bell, aynı tel üzerinden aynı anda birkaç farklı mesajın gönderilebileceği ilkesine dayanarak “harmonik telgrafı” üzerinde çalıştı. Ancak ilgisi insan sesinin kendisinin de kablolar üzerinden iletilebilmesi olasılığına kaydı.

Alexander Graham Bell, bu çizimlerini 1876 tarihli not defterlerinden birine yapmıştı. Kaynak: https://www.thoughtco.com

Finansörleri harmonik telgraf işini hızlandırmak için yetenekli bir elektrikçi olan Thomas A. Watson’ı işe aldı. Bununla birlikte Watson, Bell’in ses iletimi konusundaki fikrine inandı ve ikili birlikte çalışmaya karar verdi. Haziran 1875’e gelindiğinde, konuşmayı elektriksel olarak iletecek bir cihaz yaratma hedefi gerçekleşmek üzereydi. Farklı tonların bir teldeki elektrik akımının gücünü değiştireceğini kanıtlamışlardı. 2 Haziran 1875’te, Bell ve Watson harmonik telgrafıyla deneyler yaparken, sesin bir tel üzerinden iletilebileceğini de keşfettiler.

Ve Telefon Hayatımıza Giriyor!

Graham Bell, telefon
Alexander Graham Bell , 1876’da ilk telefon görüşmesini yapıyor.

Bell telefonun patentini 29. doğum gününde aldı. Patent numarası 174,465’ti. 10 Mart 1876’da, patentinin kendisine verilmesinden üç gün sonra, Bell telefonunu çalıştırmayı başardı. Çalışan ilk ticari sistemler iki yıl içeresinde kuruldu. Bell ve finansal destekçileri sistemleri yaygınlaştırmak için “Bell Telefon Şirketi”ni kurdular. Firma 1885 yılında “Amerikan Telefon ve Telgraf Şirketi” adını aldı. “AT&T” hızla ülkenin en karlı kuruluşlarından biri haline geldi.

Bell hayatının kalan kısmını Nova Scotia’da geçirdi. Havacılıkla ilgili deneylere yoğunlaştı. Bir metal dedektörü geliştirdi ve bu aygıt Başkan James Garfield’ı (1831–1881) öldüren kurşunun yerini tespit etmek için kullanıldı. Ömrü boyunca on sekiz patent aldı ve Yetmiş beş yaşında Nova Scotia’da aramızdan ayrıldı.

Elbette büyük birçok icat gibi telefon da ilk günlerinde yeteri kadar anlaşılamadı. Hatta kimine göre gereksizdi. Zaten telefonun önemi anlaşılabilseydi İngiltere’deki postane baş mühendisine ait olduğu düşünülen “Amerikalıların telefona ihtiyacı olabilir, ama bizim yok. Bizim elimizde bir yığın haberci çocuk var” sözü tarih sayfalarında yerini almazdı. İşitme engellilerin de duyabilmesini hedefleyen Bell, eşine sesini duyuramasa da, tüm insanlığın hizmetine sunduğu, telefon gibi müthiş bir buluşa imza atmış oldu. Bu arada bir dip not düşelim. İnternette sık olarak karşımıza çıkan “Alo” sözcüğünün Graham Bell’in sevgilisi Allessandra Lolita Oswaldo’nun isminden geldiği iddiası doğru değil. Çünkü böyle bir kadın hiç var olmadı. Konu ile ilgili yapılan bir teyit haberini buradan inceleyebilirsiniz.

İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu