bilim tarihi
-
Tarih
Bazen Bir “Evreka!” Anı Gerçekten Dünyayı Değiştirir
Evreka anı, aniden gelen bir fikir, buluş veya keşif anıdır. Bu terim, antik Yunan filozofu Arşimet’in suyun kaldırma kuvvetini keşfettiğinde…
-
Biyoloji
Nikolay İvanoviç Vavilov: Küresel Tohum Deposu Fikrinin Mimarı Bir Botanikçi
Bilim tarihinde milyonlarca insanın hayatını kurtaran birçok isim vardır. Ve bu isimlerden biri de hiç şüphesiz Nikolay İvanoviç Vavilov’dur. İnsanlık…
-
Tarih
Görelilik Kavramından İlk Bahseden Einstein Değil Galileo Galilei’dir
Çoğu insan “görelilik” kavramını duyduğunda aklına gelen ilk isim Albert Einstein’dır. Fakat görelilik kavramından ilk defa bahseden Einstein değil, Galileo…
-
Matematik
Andrey Kolmogorov: Modern Olasılığı İcat Eden Adam
Yolu istatistik bilimine düşmüş herkesin bir şekilde aşina olduğu isim olan Andrey Kolmogorov yirminci yüzyılın en büyük matematikçilerinden biridir. İki…
-
Felsefe
Thomas Kuhn ve Bilimsel Devrimlerin Yapısı: Bilim Nasıl İlerliyor?
Medeniyetimizin bu noktalara gelmesinin ardındaki etkenlerden biri şüphesiz bilimdir. Peki bilim nasıl ilerliyor ve bizi bu günlere getiriyor? Thomas Kuhn,…
-
Tarih
Katalan Mistik Ramon Llull’dan Büyük Dil Modellerine Hakikate Erişme Çabamız
Yüzyıllardır insan yanılabilirliğinin ötesindeki hakikate erişmeye dair bir arzumuz var. Çünkü biliyoruz ki bizler hayattan anlam çıkarma, dili kullanarak bu…
-
Matematik
Guinness Bira Fabrikası, Bilimdeki En Önemli İstatistik Yöntemlerinden Birini Nasıl İcat Etti?
En önemli hipotez testlerinden biri Student t testidir. Bu test, bira kalitesiyle doğrudan ilişkilidir. Hatta bugün içtiğimiz biraların kalitesini istatistiğe…
-
Fizik
Karl Schwarzschild: Görelilik Denklemlerini Einstein’dan Önce Çözen Ve Kara Deliklerin Varlığını Öngören Şansız Bilim İnsanı
Genel görelilik denklemlerini bulmak Albert Einstein’ın 10 yılını aldı. Ancak Alman astrofizikçi Karl Schwarzschild’in bunları çözmesi için yalnızca birkaç aya…
-
Fizik
Philipp Lenard ve Einstein’ın Hikayesi Bilimin Çirkinleşebileceğini Hatırlatıyor
Bilim insanları her zaman sanıldığı kadar “bilimsel” davranmaz. Kimi zaman servet, güç ve ün gibi cazibeler onların da tutumlarını etkiler.…
-
Fizik
Mantık ve Akıl Yürütme Bilimde Neden Her Zaman Yeterli Değildir? İşte Size 3 Örnek!
Mantıkta kullanılan reductio ad absurdum yöntemi, bir düşünceyi saçma sonuçlara götürerek çürütmeye dayanır. Yani bir önermeyi doğru kabul edip mantıksal…
-
Matematik
Pisagor Evrensel Müzik Armonileri Konusunda Yanılıyordu!
Antik Yunan filozofu Pisagor’a göre uyum, yani kulağa hoş gelen seslerin bir araya gelmesi, 3 ve 4 gibi basit tam…
-
Tarih
Nikolas Kopernik’in Mezarının Tuhaf Hikayesi
Nicolaus Copernicus – Kopernik (1473-1543), geçmiş çağlarda birkaç örneği olan, ama bizim karmaşık modern dünyamızda eşine rastlamayı pek ummadığımız evrensel…