Günlük Hayatımızda Matematik

Neden Sevgilim Yok Diye Düşünüyorsanız Matematik Size Cevap Versin

Aradığımız aşkı bulabilecek miyiz? Aslında bu sorunun cevabını matematikçiler de merak ediyor. Peter Backus bunlardan biri. Backus "Neden Bir Kız Arkadaşım Yok" başlıklı makalesinde bulgularını açıkladı.

Birçok yönden hepimiz aynıyız. Özellikle duygularımız konusunda. Mesela çok azımız gerçek, romantik aşkı deneyimleme şansını geri çevirebiliriz. Öyle ya da böyle, hepimiz kalıcı mutluluk için özel bir arayış içindeyiz. Peki aradığımız gerçek aşkı bulabilecek miyiz? Aslında bu sorunun cevabını matematikçiler de merak ediyor. 2010 yılında matematikçi ve uzun süredir bekar olan Peter Backus bunlardan biri. Ancak Backus sadece merak etmekle kalmadı. Bu konuyla ilgili bir de makale yayınladı. “Neden Bir Kız Arkadaşım Yok” başlıklı makalesinde bulgularını açıkladı. Biz de kısaca size açıklayalım. Matematiksel olarak neden kız ya da erkek arkadaşımızın olmadığının cevabını arayalım.

Drake Denklemi ve Aşkın Matematiği

Backus’un çalışmasını, adını yaratıcısı Frank Drake’den alan Drake denklemi aracılığı ile yaptı. Drake denklemini burada detayları ile anlatmayacağız ancak daha evvel okumadıysanız bu yazımızdan ön bilgileri alabilirsiniz. Gökbilimci Frank Drake, 1961’de evrende yalnız olup olmadığımızı anlayabilmemiz için bir düşünce deneyi gerçekleştirmişti. Devamında da galaksimizdeki teknolojik olarak gelişmiş uygarlıkların sayısının yedi değişkenin ürünü olacağını öne sürerek denklemini yayınlamıştı. Backus da bu fikirden yola çıktı.

Çalışmasının sonunda da galaksideki zeki uzaylı uygarlık sayısının, onun potansiyel kız arkadaşı sayısından daha fazla olduğunu hesapladı. Çünkü İngiltere’deki 30 milyon kadın içinde sadece 26 tanesi ile sevgili olabileceğini hesapladı. Yani olasılık milyonda bir kadardı. Elbette, tam olarak kaç tane uzaylı yaşam formu olduğunu hesaplamak mümkün olmadığı gibi, tam olarak kaç tane potansiyel partnerinizin olabileceğini hesaplamak da kesin mümkün değildir. Ancak yine de, doğrulama umudunuz olmayan miktarları tahmin edebilmek, herhangi bir bilim insanı için önemli bir beceridir.

Yapılan Hesaplamanın Detayları

Backus çalışmasını yapmadan önce aradığı insan için kendince kriterler belirledi. Daha sonra bu kriterleri aynı Drake’in yaptığı gibi 7 taneye indirdi. Böylece soruna bir bütün olarak bakmak yerine parçalar üzerinden bakarak cevap verebilecekti. Bu arada hatırlatalım. Backus İngiltere’de yaşıyordu. İsterseniz siz de bu kriterleri Türkiye’ye uyarlayarak benzer bir hesaplama yapabilirsiniz. Belirlediği kriterler aşağıdaki gibiydi.

  1. Yakınımda yaşayan kaç kadın var? (Londra’da -> 4 milyon kadın)
  2. Kaç kişi doğru yaş aralığında olabilir? (% 20 -> 800.000 kadın)
  3. Kaçının bekar olma ihtimali var? (% 50 -> 400.000 kadın)
  4. Kaçının üniversite diplomasına sahip olma olasılığı var? (% 26 -> 104.000 kadın)
  5. Kaçı bana çekici gelebilir? (% 5 -> 5.200 kadın)
  6. Kaçı beni çekici bulabilir? (% 5 -> 260 kadın)
  7. Kaç tanesiyle iyi anlaşabilirim? (% 10 -> 26 kadın)

Elbette Backus bu kadara seçici olmasaydı ve kriterlerinden bazılarını biraz değiştirseydi bu sayı artabilirdi. Örneğin gelecekteki aşkının üniversite mezunu olması kriterini biraz gevşetseydi şansı anında dört katına çıkardı. Ya da araştırmasını Londra’nın dışına genişletseydi rakamlar bundan çok daha büyük olurdu. Gördüğünüz gibi kontrol listenizi sınırlandırdığınız zaman kendinize imkansız bir meydan okuma oluşturuyorsunuz. Bunun yerine, gerçekten önemli birkaç kriter belirlemek ve insanlara bir şans vermek daha iyi bir fikir olabilir. Mesela geçtiğimiz yıllarda evlenen Peter Backus öyle yapmıştı.

Kaynak:  Hannah Fry; The Mathematics of Love: Patterns, Proofs and the Search for the Ultimate Equation; TED Book; ISBN: 978-1-47114-180-5

Matematiksel

Bir Yorum

  1. Mümkün değil dediğim şey,yani matematiği sevmem sayenizde ihtimal dahiline girebilir 😄

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.