Tarih

Dünyada Bugüne Kadar Kaç Kişi Yaşadı?

Modern Homo sapiens (yani, kabaca şimdi bizim gibi olan insanlar) Dünya’da ilk olarak yaklaşık 50.000 yıl önce gezindiler. Populasyon Referans Bürosu (PRB) tarafından yapılan tahminlere göre, o zamandan beri türümüzün 108 milyardan fazla üyesi doğdu. Mevcut küresel nüfus göz önüne alındığında bu sayı, şimdiye kadar yaşamış toplam insan sayısının yaklaşık yüzde 7’sini temsil ediyor.

PRB, 2050 yılına kadar Dünya’da yaklaşık 113 milyar insanın yaşamış olacağını tahmin ediyor. Şüphesiz, şimdiye kadar yaşamış insanların sayısını hesaplamak, kısmen bilim ve kısmen sanattır. İnsan varoluşunun yüzde 99’u için demografik veri bulunmamaktadır. Yine de, tarih öncesi popülasyonlarla ilgili bazı varsayımlarla, bu sayı hakkında kabaca bir fikir edinebiliriz (bkz.Tablo 1).

Tablo 1. Dünyada Kaç Kişi Yaşadı?

YılNüfusReferans Noktaları Arasındaki DoğumlarDoğmuş Olanların Yüzdesi
MÖ 50.0002
MÖ 80005.000.0001.137.789.7690.4
MS 1300.000.00046.025.332.3540.6
1200450.000.00026.591.343.0000.6
1650500.000.00012.782.002.4530.6
1750795.000.0003.171.931.5130.9
18501.265.000.0004.046.240.0091.3
19001.656.000.0002.900.237.8561.7
19502.516.000.0003.390.198.2152.5
19955.760.000.0005.427.305.0005.5
20116.987.000.0002.130.327.6226.5
20197.692.000.0001.157.835, 9987.1
20308.932.000.0002.226.104.1318.0
20509.854.000.0002.120.539.8778.7
Tabloda kabaca rakamlar verilmektedir; bunlar Birleşmiş Milletler ve diğer kaynaklar
tarafından verilen tahmin aralıklarının ortalamalarıdır.

Tarih Öncesi Ve Tarihteki Nüfus Hakkında Nasıl Tahminde Bulunabiliriz?

Şimdiye kadar doğmuş insanların toplam sayısına ilişkin tahmin iki faktöre bağlı olacaktır: İnsanların Dünya üzerinde var olduğu düşünülen süre ve farklı dönemlerde insan nüfusunun ortalama büyüklüğü. İnsan ırkının var olduğu zamanı net bir şekilde söylemek basit bir mesele değildir. Hominidler Dünya’da birkaç milyon yıl önce yürüdüler ve Homo sapiens’in bazı ataları en az MÖ 700.000 kadar erken ortaya çıktı. Modern Homo sapiens ise yaklaşık MÖ 50.000 ortaya çıkmış olabilir.

MÖ 8.000 civarında tarımın başlangıcında, dünya nüfusu 5 milyon civarındaydı. Tahminen 5 milyondan MS 1 yılında 300 milyona, yılda sadece yüzde 0,0512 gibi çok düşük bir büyüme oranı gerçekleşti. Bu dönemde dünya nüfusunun bir ortalamasını çıkartabilmek zordur. Büyük olasılıkla, farklı bölgelerdeki insan popülasyonları, kıtlıklara, yırtıcılara ya da değişen hava ve iklim koşullarına tepki olarak arttı ya da azaldı.

Her durumda, hayat kısa idi. Beklenen yaşam süresi, insanlık tarihinin büyük bir kısmı için ortalama 10 yıldı. İnsan ırkının ilk günlerinde bebek ölüm hızı, 1000 doğumda belki de 500 bebek ölümüydü, hatta daha da yüksekti.

MS 1’e gelindiğinde, dünya yaklaşık 300 milyon insanı barındırmış olabilir. Roma İmparatorluğu’nun İspanya’dan Küçük Asya’ya kadar olan tahmini nüfusu MS 14 yılında 45 milyondur. MS 1650’ye gelindiğinde, dünya nüfusu yaklaşık 500 milyona yükseldi. MS 1’den 1650’ye kadar yıllık ortalama büyüme oranı, MÖ 8000’den MS 1’e kadar olan orandan daha düşüktü. Anormal yavaş büyümenin bir nedeni de salgın hastalıklardı. 

Bizans İmparatorluğu’nun yarısının 6 yüzyılda vebadan dolayı yok olduğuna, toplam 100 milyon ölüm gerçekleştiğine inanılıyor. Nüfus büyüklüğündeki bu tür büyük dalgalanmalar, şimdiye kadar yaşamış insan sayısını tahmin etmenin zorluğunu büyük ölçüde artırıyor. 1800 yılına gelindiğinde, dünya nüfusu 1 milyarı geçti ve o zamandan beri mevcut 7,8 milyara kadar büyümeye devam etti. Bu büyüme, büyük ölçüde tıp ve beslenmedeki gelişmelerin ölüm oranlarını düşürerek daha fazla insanın üreme yıllarında yaşamasına izin vermesinden kaynaklanıyor.

Bu Sonuca Nasıl Ulaşıldı?

Nüfus artışı örüntüsü karmaşık bir faktördür. Belli bir noktaya kadar yükseldi mi, yoksa açlık ve iklim değişikliklerine tepki olarak çalkantılı bir şekilde dalgalandı mı? Veya bir noktadan diğerine sabit bir oranda büyüdü mü?

Paleontologlar çeşitli teoriler üretmiş olsalar da, bu soruların cevaplarını bilmiyoruz. Bu alıştırmanın amaçları doğrultusunda, modern çağlara kadar her döneme sabit bir büyüme oranı uygulandı. Doğum oranları tarih önce-sinden MS 1’e kadar yılda 1000 kişi başına 80, MS 2’den 1750 yılına kadar 1000 kişi başına 60 olarak alındı. Daha sonra modern çağda 30’lara düşürüldü. Bu yarı bilimsel yaklaşım, modern insan ırkının ortaya çıkmasında bu yana yaklaşık 108,4 milyar doğum gerçekleştiği tahmininde bulunuyor. Açıkça görülüyor ki, MÖ 8000’den MS 1’e kadar olan dönem, sayımızın büyüklüğünün anahtarıdır, ancak maalesef, o dönemdeki nüfus büyüklüğü hakkında çok az şey bilinmektedir. 

Bu sonuç, doğum sayısını bir dereceye kadar olduğundan daha az tahmin etmiş olabilir. Erken dönemde sabit nüfus artışı varsayımı, o zamanki ortalama nüfus büyüklüğünü olduğundan az belirlemiş olabilir. Ve elbette, insanlığın MÖ 50.000’den de önce ortaya çıkmış olabileceğini düşünürsek, belki çok fazla olmasa da bu sayı artabilir.

Tablo 2. Nüfus Geçmişinin Görünümü

Doğmuş insan sayısı108,760,543,790
2019 ortalarında dünya nüfusu7.691.514.866
Doğmuş olanların 2019’da yaşayan yüzdesi7.1

Tahmin edeceğimiz şu ki, bugüne kadar doğmuş insanların bugün yaklaşık yüzde 7,1’i hayattadır.(bkz. Tablo 2). Aslında düşündüğünüzde bu oldukça büyük bir yüzdedir.

Kaynak: How Many People Have Ever Lived on Earth?; https://www.prb.org/

Matematiksel

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu