Tarih

Da Vinci’nin Köprü Tasarımı Dehasını Bir Kere Daha Kanıtlıyor

Leonardo da Vinci, birçok disiplini kapsayan karmaşık tasarımlarıyla hem çağdaşlarını hem de modern gözlemcileri etkileyen gerçek bir Rönesans insanıydı. Onu bugüne kadar bir sanatçı, mucit ve bilim insanı olarak tanıdık. Ancak artık bu tanımların arasına köprü tasarımcısını da ekleyebiliriz. Üstelik bu köprü hayata geçirilmiş olabilseydi bugün İstanbul’da belki de dünyanın en güzel köprüsü olarak anılan bir köprü olacaktı.

Da Vinci İle II. Beyazıt’ın İlgisi Ne?

Olay, Fatih Sultan Mehmed’in oğlu, Yavuz Sultan Selim’in babası olan dönemin Osmanlı hükümdarı II. Beyazıt’ın hükümdar olduğu zamanlarda geçiyor. 1502 yılında Sultan Haliç körfezine bir köprü yaptırarak Galata ile İstanbul’u birleştirmek istedi. Bu bölgede aslında 6. yüzyılda Büyük Justinianus tarafından yapılmış olan bir köprü vardı. Ancak Sultan bu köprüyü merkeze daha yakın bir yere almak istiyordu. Bu köprü için padişah öneriler aldı. Da Vinci, padişaha mektup gönderenler arasındaydı.

Leonardo Da Vinci çalışmalarını ve çizimlerini deftere kaydetme alışkanlığına sahipti. Bu çizimler ve defter sayfalarının bir kısmı günümüzde Paris’teki Fransa Enstitüsünde bulunuyor. Da Vinci bu deftere Vera’dan ( Galata) Constantinapolis’e uzanacak köprüyü 40 braccia genişliğinde, sudan 70 braccia yüksekleğinde, 600 braccia uzunluğunda, yani denizin 400, karanın 200 braccia üzerinde olacak şekilde  tasarlayacaktı.( Braccia yerel bir ölçü birimi. 1 metre, 1,64 braccia ) 

Da Vinci köprü tasarımı geniş bir tek bir kemere sahipti. Ayrıca gemilerinin altından geçmesine izin verecek kadar uzun olacaktı. Sultan bu köprüyü onaylasaydı, o zamanlarda dünyadaki en uzun köprü açıklığına sahip köprü olacaktı. Ancak Da Vinci işi alamadı ve köprü yapılamadı. Zaman geçti, Leonardo’nun planları kayboldu. 1952’de bulunmasıyla da tasarım ise mühendislere ilham verdi. 2001’de Oslo’da modern malzemeler kullanılarak köprünün küçültülmüş bir sürümü yapıldı.

Oslo’da Bulunan Da Vinci Köprüsü

Da Vinci Köprüsü Test Ediliyor

Yakın zamanda ise MIT’deki bir grup araştırmacı, da Vinci’nin tasarımını analiz etti ve köprüsünün inşa edilmesi durumunda sağlamlığını test etti. Çalışma ekibi, ilk olarak kullanılacak malzemeleri, dönemin inşaat yöntemlerini ve bölgenin jeolojisini araştırdı. Araştırmacılar kullanılması gereken malzemeyi dönemin koşullarını göz önüne alarak taş olarak kabul etti. Ekip, orijinal köprünün gerektirdiği binlerce taş bloğu temsil etmek için üç boyutlu yazıcı ile 126 blok hazırladı. Oluşturulan modelleri, da Vinci’nin yaklaşık 919 feet (280 metre) olarak planlanan köprü tasarımından 500 kat daha küçüktü. Araştırmacılar hazırladıkları blokları bir iskele kullanarak bir araya getirdiler, “kilit taşı” kemerin üstüne koyduktan sonra, iskeleyi çıkardılar ve köprü ayakta kaldı. Sonuç geometrinin gücünün bir kanıtı idi. Köprüde kullanılan bloklar, sadece sıkıştırma ile bir arada kalmıştı.

Çalışma ekibinden Karly Bast

Da Vinci’nin tasarımı ve MIT bilim adamlarının modeli, muhtemelen da Vinci’nin bölgenin depremlere yatkın olduğunu bildiği için, köprünün uçlarının her iki tarafında dışa doğru uzanan yapıları da içeriyordu. Bu nedenle araştırma ekibi köprüyü, iki hareketli platform üzerine inşa ettiler. Köprü harekete karşı dirençliydi, ancak çok gerildikten sonra biraz deforme oldu.

Peki ya bu köprü günümüze dek ulaşmış olsaydı, İstanbul’un kent dokusuna etkisi ne olacaktı? Bunun cevabını elbette kesin olarak vermek mümkün değil. Ancak yapılan araştırma, günümüze ulaşma ihtimalinin yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Göz Atmanızı Öneririz

Kaynaklar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.