NATO Fonetik Alfabesi Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Filmlerde bazen karşılaşırız. Telefon ya da telsiz ile iletişim kurmaya çalışan bir kişi karşısındakine ALFA, BRAVO, CHARLIE…biçiminde bazı anlamsız kelimeler söyler. Bu kullanılan kelimeler rastgele değildir. Uzun araştırmalar sonucunda seçilmiştir ve günümüzde NATO Fonetik alfabesinin ilk üç harfidir.

Fonetik alfabe, her harfin o harfle başlayan bir kod sözcüğü ile temsil edildiği bir alfabedir. Fonetik alfabeler, iletişim kurmanın zor ya da imkansız olduğu durumlarda iletişimi kolaylaştırmak için kullanılmaktadır. Ayrıca yanlış iletişim sorunları olasılığını da azaltır. Acil bir durum esnasında bu kritik derecede önemli bir durumdur.

Fonetik alfabeler arasında en yaygın biçimde NATO fonetik alfabesi kullanılmaktadır. NATO fonetik alfabesi daha çok, pilotlar, polis, ordu mensupları ve diğer yetkililer tarafından telsiz veya telefon üzerinden iletişim kurarken tercih edilmektedir. Arka planlarındaki konsept basit ve sezgisel olduğu için bu alfabeyi kolay bir şekilde öğrenmek mümkündür.

Savaş sırasında, gelen bir hardal gazı saldırısına karşı ön saflardaki askerleri uyarmaya çalışan bir telsiz telgraf operatörü olduğunuzu hayal edin. Savaş gürültüsü, zayıf yayın sinyali ve hatta dil engelleri nedeniyle mesajlar bozulabilir. Bununla birlikte, iletim için alfabenin her harfi için bir kod kelimesi kullanılıyorsa o zaman kritik mesajların doğru anlaşılması daha olasıdır.

Fonetik Alfabenin Gelişim Süreci

1920’lerde Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), uluslararası alanda tanınan ilk fonetik alfabeyi üretti. Bu alfabe dünyadaki şehirlerin isimlerini içeriyordu. İlerleyen yıllarda, Amerika Birleşik Devletleri 1941’de Able Baker alfabesi olarak adlandırılan Ortak Ordu/Donanma Fonetik Alfabesini kullanmaya başladı. İki yıl sonra, İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri de bu alfabeyi kabul etti. Able Baker alfabesi şu biçimde idi. Able, Baker, Charlie, Dog, Easy, Fox, George, How, Item, Jig, King, Love, Mike, Nan, Oboe, Peter, Queen, Roger, Sugar, Tare, Uncle, Victor, William, X-ray, Yoke, Zebra.

Bu alfabe için eleştiri daha çok İngilizce kelimeler içermesi ile ilgili oldu. Sonrasında Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından İngilizce, Fransızca ve İspanyolca için ortak sesleri içeren yeni bir versiyon önerilecekti. Kasım 1951’de bu versiyon yalnızca sivil havacılık için yürürlüğe girdi. Ancak evrensel bir fonetik alfabeye olan ihtiyacın devam ettiği açıktı.

Alfabe, uzun süren çalışmalar sonucunda son halini 1956 yılında aldı. Bu Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) başta olmak üzere çeşitli grupların çabaları oldu. Günümüzde NATO fonetik alfabesi dünya çapında birçok ülke, kuruluş ve birey tarafından kullanılmaktadır. NATO Fonetik Alfabesi Kuzey Amerika ve Avrupa’da daha yaygındır.

NATO Fonetik Alfabesi
Alfabede her biri İngiliz alfabesinin farklı bir harfini temsil eden 26 kelime bulunmaktadır. NATO fonetik alfabesi 1956’da yürürlüğe girdi. Sadece birkaç yıl sonra yerleşik evrensel fonetik alfabe oldu. Ancak, bugün kullanılan versiyonun yürürlüğe girmesi için birkaç uyarlama yapıldı.

Alfabenin kodlanması dışında rakamlarında kodlanması özellikle koordinat gibi kritik bir bilgi vermek zorunda kaldığınız zamanlarda önemlidir. Bu alfabe ile bir rakam söylemek istiyorsanız, bunu sayının İngilizce okunuşlarının farklılaşmış hali ile yaparsınız. Noktalama işaretleri ise birkaç istisna dışında adlarıyla anılmaktadır.

NATO fonetik alfabesindeki (telaffuz dahil) karşılık gelen kod sözcükleriyle birlikte sayıları içeren çizelge.
NATO fonetik alfabesindeki (telaffuz dahil) karşılık gelen kod sözcükleriyle birlikte sayıları göstermekte olan çizelge.

Türkiye’de Kullanılan Fonotik Alfabe Nedir?

Günlük hayatımızda kelimeleri kodlamak istediğimizde elbette bu alfabeyi ezberlemek zorunda kalmayız. Ancak tüm dünyada havacılık dili olarak İngilizce kabul edilmiştir. Bu nedenle bu alfabe günümüzde ülkemizde de bu alanda kullanılmaktadır.

Dünyada standart olarak İngilizce harflerin hava taşımacılığında kullanılması karışıklığı ortadan kaldırmak için faydalı olmuştur. Örnek olarak; Türk Hava Yollarının kısaltması olan THY havacılık alfabesinde “tango, hotel, yanke” şeklinde kodlanmaktadır. Baş harfleri baz alınarak yapılan bu kodlamayı duyan diğer görevliler, Türk Hava Yolları ile ilgili bir olgunun olduğunu anlarlar.

Aynı şekilde deniz taşımacılığında da uluslar arası telsiz dili İngilizce olduğu için bu alfabe tercih edilmiştir. Ancak bunun dışında ülke içindeki konuşmalarda kullanılan ulusal bir alfabe de mevcuttur. Bunu aşağıda görebilirsiniz.

NATO fonetik alfabesi

Bazen basit bir bilginin nerede işinize yarayacağını bilemezseniz. Bu nedenle bu alfabeyi öğrenmek için çaba göstermenizi öneririz.



Kaynaklar ve ileri okumalar için:


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz