BİLİŞİM

Biyometri: Bedenimizi Kimlik Yerine Kullanmak

Bedenimiz; Bankalar, ATM’ler, mobil aygıtlar, oyun konsolları tarafından fiziksel erişim ve daha birçok konuda güvenli kimlik saptama için kullanılıyor. Acaba vücudumuz hakkımızda ne söylüyor?

Hepimiz aslında benzersiziz ve güvenlik sektörü de bundan faydalanmak istiyor. Bunun nedeni geleneksel kimlik doğrulama yaklaşımlarının artık işe yeterince yaramaması. Ne kadar güçlü şifre oluşturursak oluşturalım, özellikle internet ortamında, aslında hepimiz kolay bir yemiz.

İşte bu nedenle doğru kimlik tespiti ve tanımlamaya gereksinim duyan kurum ve kuruluşların birçoğu bedenimizin içini ve dışını kapsayan yeni seçenekleri değerlendirmeye başladı.

Biyometri Nedir?

Biyometri kavramı yunanca bios (yaşam) ve metrikos (ölçüm) kelimelerinden gelmekte olup kişiye ait biyolojik verilerin kullanılması ile bireylerin başkalarından ayrılmasını sağlayan tanımlama yöntemi olarak tanımlanmaktadır.

Biyometriler, kişilerin fiziksel veya davranışsal özelliklerinin diğer insanlardan ayırt edilmesine olanak sağlayan, güvenlik, doğruluk ve değişmezlik gerektiren alanlarda kullanılabilen yöntemlerdir.

Yeni bir uygulama olduğunu düşünsek de aslında biyometrik yöntemlerin ayırt edici özellik olarak kullanılmaya başlanması oldukça eski yıllara dayanmaktadır. M.Ö 500’lü yıllarda Çinli tüccarların ticari anlaşmalarında parmak izlerini kullandıkları bilinmektedir.

Bununla birlikte sistematik tanımlama yöntemleri 19. Yüzyılın sonlarında Alphonse Bertillonage tarafından ortaya konulan Antropometri kavramı çerçevesinde gelişmeye başlamıştır. Antropometri, insan vücudunun fiziksel özelliklerinin, öncelikle vücut büyüklüğü ve şeklinin boyutsal tanımlayıcılarının sistematik ölçümüdür.

Ses, el geometrisi ve imza gibi diğer biyometrik yöntemler de 1960’ların sonu ve 1970’lerin başlarında geliştirilmiştir. 1970’lere gelindiğinde kişilerin tanımlanması işleminde ilk otomatikleştirilmiş biyometrik yöntemlerin kullanımına başlanmıştır.

Biyometri Çeşitleri Nelerdir?

Biyometri çalışmaları çoğunlukla iki grup etrafında toplanır. Bunlar biyolojik, morfolojik ve davranışsaldır.

Biyolojik biyometri, özellikleri genetik ve moleküler düzeyde kullanır. Bunlar, vücudunuzdaki sıvıların bir örneğiyle değerlendirilebilecek DNA veya kanınız gibi özelliklerdir.

Morfolojik biyometri, vücudunuzun yapısını içerir. Gözünüz, parmak iziniz veya yüzünüzün şekli gibi daha fazla fiziksel özellik, güvenlik tarayıcılarıyla kullanılmak üzere eşleştirilebilir. Davranışsal biyometri ise, yürüyüş şekli, ses, konuşma ve imza gibi kişi tarafından ortaya konulan eylemleri temel almaktadır.

En Çok Kullanılan Teknikler

Özellikle dijital dünyada, kesinlikle siz olduğunuzu doğrulayabilecek parçalarınız şunları içerir: yüzünüz, parmak izleriniz, gözleriniz, kulağınız, damar düzeniniz, kalp atışınız, yürüyüşünüz, nasıl yazdığınız ve sesiniz. Teknoloji bunu ikili verilere çevirir ve bunu çevrimiçi hesaplarınıza, dijital cihazlarınıza ve daha fazlasına erişim yetkisi vermek için veya pasaportlar gibi kimlik tespiti için kullanır.

Parmak izi:

Deri üzerinde bulunan koordinat ve yönler gibi çok küçük detaylar parmak izinde en çok kullanılan ayırıcı özelliklerdir. Tek yumurta ikizleri ile kişinin kendi diğer parmaklarında dahi bu izler farklılaşmaktadır. Dünya üzerinde en yaygın ve eski biyometrik yöntem olan parmak izi tanımlama, üzerinde yapılan akademik ve uygulama çalışmasının çokluğu nedeniyle de erişimi en kolay olan teknolojilerdendir.

Yüz tanımlama yöntemi

Son yıllarda kişilerin doğrulanmasında en çok tercih edilen biyometrik yöntemlerden biridir. Temas gerektirmemesi ve kaide gerektirmemesi nedeniyle parmak izi tanımlamaya göre daha avantajlı bir yöntemdir. Yüz kişiyi ifade etmekte en güvenli, görsel olarak erişilebilir olan işarettir. Görsel bakış açısından ele alındığında kişinin yüzü diğer organlarına göre daha etkili bir tanımlama özelliğine sahiptir

Gözler – İris tarama

İris, gözün her iki yanında göz bebeği ile gözün beyazı arasında kalan dairesel bölgedir. İris ışığa karşı hassas bir şekilde tepki verirken bu sırada şekli ve büyüklüğü değişmektedir. Bu değişim istatistik analizlerde ve karşılaştırmalarda kullanılmaktadır. Parmak izi ve yüz tanımlama yöntemlerine göre daha yüksek oranda doğrulama yapması ve sistemin karşılaştırma hızının yüksek olması iris tanımlama yönteminin üstünlüklerindendir. Bu biyometrik ölçütü kullanmak için gereken donanım maliyetli olduğu için genelde şirketler tarafından, özellikle de fiziksel tesislere giriş izni sağlamada kullanılmaktadır.

Damar izi teknolojisi

kişiye özgü özelliklere sahip damar yolunun taranarak belirli bir algoritmadan geçirilip şifreli bir şablona dönüştürülmesi ve bu şablonun veri tabanlarında saklanması ile oluşan bir teknolojidir. Doğrulama aşaması, veri tabanlarında kayıtlı olan şablonun yeni taranan şablon ile eşleşmesi sonucunda gerçekleştirilir. Yeni nesil biyometrik tanımlama yöntemleri olarak da adlandırabileceğimiz damar tanımlama yöntemlerinde endüstriyel üretime geçmiş 3 farklı yöntem kullanılmaktadır; parmak damar izi, avuç içi damar izi ve avuç dışı damar izi.

Biyometrik güvenlik açısından bizlere birçok avantaj sunsa da süreçlerin bazıları tartışmalıdır. Bu mahremiyet ve kişilerin kendileri hakkındaki bilgileri kontrol etme yeteneği ile bağlantılıdır. Şu an bile herhangi biri gözünüzün ya da kulağınızın fotoğrafını çekiyor olabilir. Eğer bunlar en kişisel bilgilerinize açılan kapı ise, farkına bile varmadan kendinizle ilgili her şeyi etrafa yayıyor olabilirsiniz.

Kaynaklar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu