BİLİM İNSANLARI

Jonas Edward Salk: Güneşin Patentini Alabilir misiniz?

Yüzyılın en saygın tıp bilimcilerinden Jonas Edward Salk, çocuk felci için ilk güvenli ve etkili aşıyı geliştiren bilim insanıdır.

Jonas Edward Salk, ailesinin en büyük çocuğu olarak 28 Ekim 1914’te New York’ta doğdu. Eğitime çok önem ve değer veren bir ailede yetişen Jonas, New York’ta yetenekli çocuklar için eğitim veren bir liseye gitti ve daha sonra 1934’te kimya derecesini aldığı New York City College’a kaydoldu.

Salk daha sonra tıp okumak için New York Üniversitesi’ne kabul edildi. Niyeti bir tıp doktoru olmaktan ziyade her zaman bir tıp araştırmacısı olmaktı ve 1939’da doktorasını bitirdi.

Doktora ardından iki yıl boyunca bir hastanede stajyer olarak çalışan Salk daha sonra Michigan Üniversitesi’ne geçti. Burada Dr. Thomas Francis Jr ile grip virüsleri üzerine araştırmalarda bulundu.

1947’de Salk, Pittsburgh Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden davet aldı ve burada çocuk felci araştırmalarına başladı. Ertesi yıl çocuk felci virüsü türlerinin sayısını belirlemek için finanse edildi.

Çocuk felci (infantil felç), poliovirüsün neden olduğu, özellikle bacaklarda kas güçsüzlüğüne neden olan bulaşıcı bir hastalıktır.

1947’den ititbaren yedi yıl boyunca Salk üç tür polio virüsü olduğunu keşfetti ve araştırmasını aşı geliştirme alanına yönlendirdi.

1940’larda ve 50’lerde Amerika’da yaz mevsimi, birçok ebeveyn için bir endişe zamanı oluyordu. Çünkü binlerce insanın çocukları, herkesin iyileşemediği çoğunluğun sakat kaldığı bir hastalık ile enfekte olduğu bir mevsimdi.

1952 Amerika’daki salgın, ülke tarihinin en büyük salgınıydı. O yıl bildirilen yaklaşık 58.000 vakadan 3.000’in üzerinde çocuk öldü ve 20.000’den fazlası felç oldu.

Salk, bir “öldürülmüş virüs” aşısı geliştirdi. İlk çocuk felci aşısı testi 1952’de başladı. Salk aşının ilk denemelerini kendi çocukları üzerinde gerçekleştirdi. Bu yaklaşımı kamuoyunda büyük bir takdirle karşılandı. Testin sonunda yaklaşık 1.8 milyon çocuk aşılandı.

Çocuk felci aşı çalışmaları sonucunda aşının patentini alıp almayacağı konusunda sorulan bir soruya Jonas Salk “Bu aşı insanlığa ait, patenti yok diyebilirim. Güneşi patentleyebilir misiniz?” diyerek karşılık vermiştir.

Aşının patentini almayarak 7 milyar dolar gibi bir parayı elinin tersiyle bir kenara iten Salk, bir bilim insanının tutkusunun yalnızca insanlığa hizmet olması gerektiğini ortaya koymuştur.

Aşı 1955’te yaygın kullanım için onaylandı ve Salk bir gecede dünya çapında ünlü oldu. Sonraki yıllarda Amerika’daki çocuk felci oranı 100.000 kişi başına 18 vakadan 100.000 kişi başına 2 vakaya düştü.

Keşfinden sonraki yıllarda, birçok finansör özellikle Ulusal Vakıf biyolojik olayların araştırılması için bir araştırma kompleksinin kurulmasına yardımcı oldu.

Salk Biyolojik Araştırmalar Enstitüsü 1963’te Kaliforniya’da, multipl skleroz (MS Hastalığı) ve kanser gibi hastalıklar üzerine araştırmalar yapmak üzere açıldı. Salk bu enstitüde 1975’e kadar yönetici olarak kaldı ve daha sonra kurucu direktörü oldu.

Enstitüdeki araştırmalar 1980’lerde AIDS ve HIV’e karşı aşı bulmak üzerinde yoğunlaştı.

Yaşam bir hata yapma ve bir hata düzeltme sürecidir. Doğa insanı hem hayatta kalma hem de hayatta kalanların yaşam kalitesi ile ölçülen bilgelik için derecelendirecektir.

Jonas Edward Salk, 23 Haziran 1995’te 80 yaşında kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.

Kaynak

https://www.famousscientists.org/jonas-salk/

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Busra Meral

Keyifli okumalar...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı