Astronomi ve Kozmoloji

Bir Kara Deliğe Düşersek Ne Olur?

Başlıkta okuduğunuz soru en çok aratılan cümlelerden birisi. Madem aklımızda böyle bir soru var o zaman biz de cevabını bulmaya çalışalım. Baştan söyleyelim, elbette bu sorunun cevabını tam olarak bilmiyor. Ancak bilim kurgu hayranları için üzgünüz. Yıldızlararası filmindeki Matthew McConaughey gibi birine dalmaya çalışırsanız, diğer tarafta ne olduğunu bulamadan çok önce parçalanırdınız. Neyse ki bilim insanlarının en azından bilimsel temellere dayanan bazı fikirleri var. Yazıda bunlardan bir kaçına göz atalım. Bununla birlikte, onları anlamak için önce kara deliklerle ilgili bazı temel kavramları bilmemiz gerekiyor.

Kara delik Nedir?

Elinize bir kalem alın. Tebrikler! Dünya gezegeninin tüm çekim gücüne karşı bir savaş kazandınız. Ancak bu kuvvet zayıf olmasına rağmen tüm dünyayı yönetir. Eğer elinize aldığınız kalemi havaya fırlatırsanız, kalem hızla size geri dönecektir. Ancak evrende bu çekimin Dünya’dan neredeyse sonsuz daha güçlü olduğu yerler var. Bu yerlerde çekim kuvveti o kadar güçlü ki ışık bile bu kuvvetten kaçamaz! İşte bu noktada kara delik kavramı ile karşılaşırız. Kara delikler son derece yoğundur, kesinlikle hiçbir şey hatta ışık bile onların çekim kuvvetine karşı koyamaz. Işık ve maddenin artık kaçamayacağı sınır noktası olay ufku olarak bilinir. Olay ufkunun ötesinde, yerçekiminin uzay-zamanın kendisini sonsuz bir şekilde büktüğü tekillik adı verilen bir yer bulunur. Bu, bildiğimiz şekliyle fizik yasalarının çöktüğü yerdir, yani ötesinde olanlarla ilgili tüm teoriler sadece spekülasyondur.

Kaderiniz Hangi Karadeliğe Düştüğünüze Göre Değişebilir!

Kara deliklerin farklı çeşitleri vardır ve dönüp dönmedikleri veya elektrik yükleri olup olmadıkları gibi farklı karmaşıklık düzeyleriyle modellenebilirler. Yıldız kütleli kara delikler, çok büyük yıldızlar yakıtlarını yakmayı bitirip kendi içlerine çöktüğünde oluşur. Süper kütleli kara delikler, çoğu galaksinin merkezinde yaşar ve yıldızları tüketerek ve diğer kara deliklerle birleşerek aşırı boyutlara kadar büyürler. Orta kütleli kara delikler hala gizemlidir ve yalnızca birkaç şüpheli örnek keşfedilmiştir, ancak gökbilimciler bunların sadece daha küçük ölçekte benzer bir büyüme süreciyle oluşabileceklerini düşünüyorlar. Yıldız kütleli kara delikler daha güvenli gözükse de aslında değillerdir. Daha küçük kara delikler, aslında süper kütleli olanlardan daha fazla çekim gücüne sahiptirler. Bu nedenle bu atlama deneyimi için kesinlikle tavsiye edilmezler.

Okuma Önerisi: Kara Delikler Hakkında Aklınıza Gelebilecek 10 Soru

Bir kara deliğe çok yaklaşırsak ne olur?

karadelik

Bunun tam olarak farkında olmasak da Dünya, vücudunuzun hangi kısmı yere daha yakın ise o kısmı daha güçlü şekilde kendine çeker. Bu çekme kuvvetinin etkilerini hissedemez veya göremezsiniz, çünkü evrenin büyüklüğüne göre Dünya hiç de büyük değildir. Ancak kara delikler çok daha büyük olduğu için, bu çekim kuvveti Dünya ile kıyaslanamayacak şekilde güçlüdür. Bu nedenle bir karadeliğe yaklaştıkça, ince uzun bir form alırsınız. Bu bilim insanlarının spagettifikasyon dediği bir süreç. Bunun nedeni, kara delik yerçekiminin vücudunuzu yatay olarak sıkıştırırken, dikey yönde şekerleme gibi çekmesidir. Ve bu senaryo tamamen teori ve spekülasyona da dayanmıyor. Gökbilimciler, 2014 yılında, birkaç uzay teleskopunun bir kara deliğe çok yakın bir yıldızı dolaşırken yakaladığı böyle bir “gelgit bozulma olayına” tanık oldular.

Kaynak: https://www.nbcnews.com/

Yıldız kütleli bir kara deliğe düşmenin aksine, süper kütleli veya orta kütleli bir kara deliğe dalma deneyiminiz biraz daha az kabus gibi olacaktır. Nihai sonuca kadar olay ufkuna kadar gidebilir ve hala hayattayken tekilliğin içine düşmeye başlayabilirsiniz. Bu arada, gökbilimcilerin kütleçekimsel mercekleme dedikleri bir etki sayesinde, olay ufkundaki her şeyin aşırı yerçekimi kuvvetleri tarafından çarpıldığını görürsünüz. Elbette, ne tür bir kara deliğe girerseniz girin, eninde sonunda bu yerçekimi tarafından parçalanacaksınız. Kaçmak için ışık hızından daha hızlı gitmeniz gerekir. Ama bildiğimiz gibi, bilinen evrendeki hiçbir şey bunu yapamaz.

Umarız insanlar olarak gelişmiş uzay yolculuğu teknolojisine öncülük edecek kadar uzun süre hayatta kalırız. O zaman çok çok uzak bir gelecekte bir kara deliği yakından ziyaret etmemiz mümkün olabilir. Ve bunu yaparsak, olay ufkunda ne olduğunu test etmek için kara deliğe birkaç sonda bile atabiliriz. Şimdilik varsayımlar ile yetinelim…

Konuyla ilgili hazırlanan kısa bir belgesel izlemek isterseniz…

Kaynak: What would happen if you fell into a black hole?; https://astronomy.com/

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.