Tarih

Dünyanın Düz Olduğu Fikri Neden ve Nasıl Yaygınlaştı?

2016 ve 2017’de medya, dünyanın düz olduğunu öne süren haberleriyle dolup taşıyordu. Haberlerin çoğu inanılmazdı ve biraz da alaycıydı. Ancak bu saçma fikirlere bu kadar çok yer vererek, medya fikirleri geniş kitlelere yaydı. Hatta bir dereceye kadar meşrulaştırdı. Sonuçta, önemli olan nesnel gerçek değil, önemli olan dikkat çekmekti. Ve bunu da başardı. Sonra da dünya düz mü, değil mi tartışması yüzyıllar sonra yeniden başladı. Aslında, eğitimli insanların çoğu dünyanın en az 2.500 yıldır yuvarlak olduğunu biliyor. Eski Yunanlılar, bir tutulma sırasında dünyanın ay yüzeyine kıvrımlı bir gölge düşürdüğünü fark etmişlerdi. Timaeus diyalogunda Platon bunu dile getirmişti. Eratosthenes dünyanın çevresini ve çapını hesaplamıştı.

Yunanlıların keşifleri “Karanlık Çağlar” ve eski Yunanlıların ve Romalıların yazılarının kaybolmasıyla da ölmedi. Bazı ortaçağ bilim insanları dünyanın düz olduğunu düşünmelerine rağmen, çoğu Platon ve Aristoteles’i okumuştu. Ve dünyanın yuvarlak olduğuna dair kanıtlarını kabul etmişti. İslam Bilginleri, yeryüzünün küre biçiminde olduğunu biliyordu. Bu nedenle astrolablar tepsi biçiminde değil küre biçiminde yapılmıştı.

Düz Dünya Fikrinin Ortaya Atılışı

Aslında, 1492’de çoğu insanın dünyanın düz olduğunu düşünmesi ve yuvarlak olduğuna ikna eden Columbus’u küçümsemeleri bir efsanedir. Dünya düz mü tartışmasının ortaya çıkışı çok daha yakın zamanları işaret ediyor. Jeffrey Burton Russell’ın 1991 tarihli Inventing the Flat Earth: Columbus and Modern Historians adlı kitabında belgelediği gibi, Amerikalı yazar Washington Irving bu kurguyu yaratan ilk kişi olarak biliniyor. 1828 yılında yazdığı kitabı, A History of the Life and Voyages of Christopher Columbus. çok okunanlar arasındaydı. Bu nedenle efsane giderek Amerika’da yayıldı.

Modern Düz Dünyacılar

Aslında, düz dünya düşüncesi yakın zamana kadar az sayıda takipçisi olan bir uç fikirdi. Bu fikir 1800’lerde, Samuel Rowbotham tarafından ortaya atılmıştı. Fikirleri ilk olarak Zetetic Astronomy adlı kitapta yayınladı. Devamında düz dünya düşüncesinin İncil’deki köklerini ortaya çıkardığını iddia eden diğer kitapları geldi. İddiasına göre Dünya düzdü, Kuzey Kutbu ise Dünya’nın merkezinde yer alıyordu. Antarktika da Dünya’yı çevreliyordu. Gezegenimizin “kenarları”, aşılamaz buz duvarları ile çevriliydi. Bunların ötesinde nelerin olduğu bilinmiyordu. Rowbotham’a göre, “İncil, dünyanın düz olduğu fikrini destekliyordu. Bu temel hakikat, yalnızca insan varsayımına dayanan bir sistem için bir kenara bırakılmamalıydı. 1884’te Rowbotham’ın ölümünden sonra takipçileri bu fikri desteklemeye devam ettiler ve Evrensel Zetetik Topluluğu kurdular. Düz dünya düşüncesi fikri zaman içinde yok oldu.

Samuel Rowbotham’ın tasvir ettiği dünya; Kaynak: https://www.abebooks.com

Yaklaşık elli yıl boyunca 1956’da Uluslararası Düz Dünya Araştırma Topluluğu’nun kurulmasıyla düz dünya düşüncesi yeniden doğdu. Sınırlı sayıda üyeye sahip küçük bir grup olmalarına rağmen arada bir basında yer almayı başardılar.1960’larda ve 1970’lerde, uzaydan dünyanın görüntüleri ortaya çıktığı zamanlarda da, Shenton görüntüleri bir aldatmaca olarak nitelendirerek görmezden geldi

Dünyanın Düz Olduğuna İnananlar Derneği

1971’de Shenton’un ölümünden sonra, Charles K. Johnson görevi devraldı. Grubu, Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Düz ​​Dünya Araştırma Derneği ve Covenant Halk Kilisesi olarak yeniden düzenledi. Dernek, üç ayda bir yayınlanan, neredeyse tamamı Johnson tarafından yazılan dört sayfalık Flat Earth News aracılığıyla iletişim kurdu. Ancak 1990’larda, özellikle 1997’de Johnson’ın evinde çıkan bir yangının tüm kayıtları ve üyelik iletişim bilgilerini yok etmesinden sonra üyelikleri azaldı. Johnson 2001’de dünya düz mü tartışması neredeyse son bulma aşamasına gelmişti.

İnternetin Yaygınlaşması Düz Dünya Fikrini Yaygınlaştırdı

Düz dünya düşüncesi, internet olmasaydı, organize bir liderliğin olmadığı küçük bir uç inanç olabilirdi. 2004’te Flat Earth Society, Daniel Shenton (Samuel ile ilişkisi yok) tarafından web tabanlı bir tartışma forumu olarak yeniden diriltildi ve giderek genişledi. İlk Düz Dünya Uluslararası Konferansı, 9 ve 10 Kasım 2017’de Kuzey Karolina’nın Raleigh kentinde yaklaşık beş yüz katılımcıyla toplandı.24 Mayıs 2018’de, İngiltere’de üç günlük bir düz dünya kongresi vardı. 2018’de Netflix, düz dünyaya inanan insanlar hakkında bir belgesel yaptı. Belgeselde Sargent, Bilime karşı kazandıkları zaferi anlattı.

Neil deGrasse Tyson’ın yazdığı gibi, ““Bana göre düz dünya taraftarlarının artışına neden olan iki şey var: Birincisi özgürlüğü savunan ve özgürce konuşabildiğiniz, fikirlerinizi aktarabildiğiniz bir ülkede yaşıyoruz. İkincisi de başarısız bir eğitim sistemi olan ülkede yaşıyoruz. Sistemimizin sadece ne bilmeniz gerektiğini değil, aynı zamanda, bilgi ve kanıtlar hakkında nasıl düşüneceğinizi de öğretmesi gerekiyor. Bu tür bir eğitimimiz yoksa, her şeye inanmaktan korkarsınız.”

Öyleyse, dünyanın kabaca küresel bir şekle sahip olduğunu nasıl bilebiliriz? Bu soruyu cevaplamak için uydulardan, uzay aracından veya uçaklardan gelen gözlemleri kullanmayacağız. Çünkü düz dünyacılar bunların hepsinin aldatmaca olduğuna ve dev bir komplonun parçası olduğuna inanıyor. Yazımızı daha fazla uzatmamak için kanıtlara bu yazımızda da yer vermeyeceğiz. Bu nedenle dünyanın neden düz olamayacağını açıklamak zorunda kaldığımız bu yazımızı incelemenizi öneririz. Elbette dilediğinize inanmakta serbestsiniz ancak yeter ki bilimden uzaklaşmayın…

Kaynak: Donald R. Prothero; Weird Earth: Debunking Strange Ideas about Our Planet; ISBN-10 : 1684350611

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu