Sanat ve Edebiyat

Vincent van Gogh’un Kulağını Kesmesinin Gerçek Nedeni Nedir?

Vincent Willem Van Gogh, sanat tarihinin en tanınmış ve en etkili şahsiyetlerinden biridir. Ancak van Gogh kesik kulağı ile de anımsanır. Peki bir insan kendi kulağını neden keser? Önce hikayesini anımsayalım.

Vincent van Gogh'un Kulağını Kesmesinin Gerçek Nedeni Nedir?
Self-Portrait with Bandaged Ear and Pipe

Hollandalı ressam Vincent van Gogh 35 yaşındayken bir jiletle sol kulağının alt yarısını kesti. Kanayan yarasını sardıktan sonra, kopan kulağını kağıda sardı. Sonrasında da kulağını Fransa’nın Arles kasabasındaki bir geneleve götürdü ve kulağını burada çalışan bir temizlikçi kadına uzatarak “dikkatli bir şekilde saklamasını” söyledi.

Van Gogh daha sonra evine döndü. Aynı akşam evinde baygın halde bulundu. Sonrasında da yakındaki bir hastaneye götürüldü. Kopuk kulak da hastaneye getirilse de ne yazık ki aradan çok fazla zaman geçmişti. Bu olaydan geriye ölümsüz iki eser kaldı. Bunlardan ilki Self-Portrait with Bandaged Ear and Pipe isimli oto portresi idi. Diğeri ise aşağıda gördüğünüz Self-Portrait with Bandaged Ear isimli resmi idi.

Vincent van Gogh'un Kulağını Kesmesinin Gerçek Nedeni Nedir?
Kulağı Bandajlı Otoportre (Self-Portrait with Bandaged Ear). Kendisi bu portresini hastaneden çıktıktan sonra yapmıştı.

Tüm sanat tarihinin tartışmasız en ünlü öyküsü olan Vincent van Gogh’un kulak hikayesi, onun ölümünden sonra popüler olmasına büyük katkıda bulunmuştur. Daha önce resimlerinden birini görmemiş olsanız bile bu kulak hikayesini bilirsiniz. Ancak van Gogh’un neden kulağını kestiğini ve neden bir geneleve götürmeye karar verdiğini ve ne amaçla bir kadına verdiğini bilmiyor olabilirsiniz.

Van Gogh’un Kulağını Kesmesinin Sonrasında Neler Yaşandı?

Aslına bakarsanız bu olan van Gogh’un sanatsal kariyerini bitirmese de, bu olay bir yetişkin olarak yaşamının sonunu işaret etti. Arkadaşlarına yazdığı mektuplardan uzun süre enfeksiyonla uğraştığını biliyoruz. Hastaneden taburcu edildikten kısa bir süre sonra, bir dizi teşhis edilmemiş tıbbi durum için tedavi görmek üzere bir akıl hastanesine yatmak zorunda kalacaktı.

van gogh neden kulağını kesti
Vincent van Gogh, 30 Mart 1853’te Hollanda’da doğdu.

Saint Rémy’deki hastanede bir yıl geçirdikten sonra Van Gogh, 1890 yılının Mayıs ayının ortalarında Paris’teki kardeşi Theo’ya daha yakın olmak için buradan ayrılacaktı. Ancak zihinsel durumu asla tam olarak iyileşmedi. Kendini göğsünden vurmadan önce dokuz hafta daha yaşadı. Devamında da aldığı yara sonucunda hayatını kaybetti. Öldüğünde 37 yaşındaydı.

Van Gogh’un rahatsızlığının ne olduğu kesin olarak bilinmiyor. Van Gogh’un varisleri ve ilk dönem tarihçileri, onun sanatsal başarılarını öne çıkarmayı tercih ettiler. Bu nedenle, 1950’lere kadar sanatçının akıl hastalığı akademik çalışmanın konusu olmadı.

Van Gogh ve kulağını kesme hikayesi genellikle onun psikolojisindeki bozulmalar ile ilişkili olarak düşünülmektedir. 1981 tarihli bir makalede, W.M. California-Berkeley Üniversitesi’nde bir araştırmacı bunun için olası 13 geçerli hipotezi özetledi. Peki ama bunlardan hangileri doğru, hangileri yanlış? Yoksa sebep hepsinin bir karışımı mı? Anlamaya çalışalım.

Van Gogh’un Kulak Hikayesinin Nedenini Anlamak İçin Onun Ruh Halini Anlamak Gerekiyor

Vincent’ın hayatında profesyonel bir amaca hizmet etmenin yanı sıra kardeşinin sırdaşı olarak çok önemli bir yere sahip olduğunu biliyoruz. Van Gogh, hem maddi hem de duygusal destek için Theo’ya güvenmekteydi. 1872’den Vincent’ın ölümüne kadar 18 yıl boyunca kardeşler birbirlerine yüzlerce mektup yazdılar. Bugün bu mektupların yaklaşık 700’ü varlığını sürdürüyor. Bu da bize Vincent van Gogh’u daha iyi anlamımızı sağlıyor.

Vincent van Gogh'un Kulağını Kesmesinin Gerçek Nedeni Nedir?
Paris’ten gelen mektubun tarihi, 23 Aralık 1888’i gösteriyordu. Mektupta, Theo Van Gogh’un genç bir Hollandalı kadın olan Jo Bonger’le evlenme kararı aldığı yazıyordu.

Theo, Vincent’ın bir dizi finansal krizden zihinsel çöküşlerine kadar sayısız mücadelesinde ona yardımcı oldu. Ayrı olsalar bile, Theo sürekli yazışmalar aracılığıyla Vincent’ı desteklemeye devam etti. Bir olasılık  kardeşi Theo’nun nişanlanma kararını öğrenince kulağını kesmesi biçimindedir. Sonucunda Theo’nun dikkatini çekmek, onu üzmek ve onu zorlamak için kendine zarar vermiş olması mümkündür.

Bir başka hipotez Van Gogh’un ressam arkadaşı Paul Gauguin’le 23 Aralık 1888 günü yaşadığı tartışmanın ardından ‘bir delilik anı’nda kulağını kestiği biçimindedir. Bir başka hipotez ise daha evvel bir resmini yaptığı Roulin Ailesini kıskanması biçimindedir. Kendisinin özellikle çocukların gördüğü ilgiyi kıskandığı iddia edilmektedir.

van gogh neden kulağını kesti
Madam Augustine Roulin ve Marcelle Bebek Portresi, 1888, 

Alternatif bir teori onun gördüğü bir boğa güreşinden etkilendiğini ileri sürer. Bunun nedeni de her dövüşün sonunda matadorların seçtikleri bir bayana bir ödül olarak boğanın kulağı vermesidir. Belki de Runyan’ın aktardığı gibi van Gogh kendisini hem “yenilen boğa hem de yenen” olarak görüyordu.

Sonuç Olarak;

Yaptığımız eylemler için tek bir açıklama hiçbir zaman olası değildir. Muhtemelen benzer bir durum Van Gogh’un kulağını kesmesi için de geçerlidir. Van Gogh’un motivasyonu ne olursa olsun, kendini yaralama hikayesi, onun bir sanatçı olarak mirasını sağlamlaştırdı.

Bu arada Van Gogh hakkında devam eden araştırmalar sanatçının psikolojik rahatsızlığının ne olduğuna da odaklanmaktadır. Günümüzden geçmişe gidip buna karar vermek çok olası olmasa da sanatçının Borderline kişilik bozukluğu ile boğuştuğu ve semptomların alkol ve yetersiz beslenme ile daha da kötüleştiği düşünülmektedir.

van gogh yıldızlı gece
Beynimizdeki görsel korteksin ilkel kısmı farklı renkli iki alanı, eğer parlaklıkları aynıysa bir araya getirerek birbirine karıştırır. Fakat beyinlerimizin ilkel olmayan alt bölmesi bu karşıt renkleri birbirine karıştırmadan görmektedir. Aynı anda gerçekleşen bu iki farklı yorumla, bir çok empresyonistin çalışmasında ışık, titreşiyormuş gibi görünür. İşte Yıldızlı Gece tablosunu bu kadar büyüleyici yapan şey aslında budur.

1889 Haziranında, Vincent Van Gogh, odasının penceresinden bakarak, gün doğumu öncesi manzarasını çizdi. Bunun sonucunda da unutulmaz Yıldızlı Gece tablosu ortaya çıktı. Geçtiğimiz yıllarda araştırmacılar tablodaki desenlerin türbülanslı akışın özelliklerine uyup uymadığını belirlemeye çalıştılar. Sonucunda desenlerin Kolmogorov’un denklemine yakınlık gösteren bir yapıda olduğunu buldular.

Sanatçının psikolojik olarak çalkantılı dönemlerinde türbülansı daha iyi yansıtması bir tesadüf mü yoksa bu ruh hali türbülansı yansıtma konusunda sanatçıda bir şeyleri mi tetiklemişti? Bu da elbette bilinmiyor. Detaylar için Van Gogh Yıldızlı Gece Tablosunun Ardındaki Matematik başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.


Kaynaklar ve ileri okumalar

  • The real reason Vincent van Gogh cut off his ear. yayınlanma tarihi: 21 Nisan 2023; bağlantı: https://bigthink.com/
  • Runyan WM. Why did Van Gogh cut off his ear? The problem of alternative explanations in psychobiography. J Pers Soc Psychol. 1981 Jun;40(6):1070-7. doi: 10.1037//0022-3514.40.6.1070. PMID: 7021798.
  • What actually happened to Vincent van Gogh’s ear? Here are 3 things you should know.. yayınlanma tarihi: 26 ocak 2019; Bağlantı: https://www.lib.berkeley.edu/about/news/van-Gogh-ear
  • Nolen, W.A., van Meekeren, E., Voskuil, P. et al. New vision on the mental problems of Vincent van Gogh; results from a bottom-up approach using (semi-)structured diagnostic interviews. Int J Bipolar Disord 8, 30 (2020). https://doi.org/10.1186/s40345-020-00196-z

Size Bir Mesajımız Var!

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak veya Patreon üzerinden ufak bir bağış yaparak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Matematiksel

2 Yorum

  1. Ben sizi takip etmekten cok keyif aliyorum. Cok farkli seyler sunuyorsunuz.Bildigimizi zannedttigimiz olaylari ;ne kadar eksik hatta yanlis bildigimizi belgelere dayanarak bizlere sunuyorsunuz.Eski veya yeni kionulari guncellestirip kisilerin ilgisini cekebilecek hale getirip ,bunlari dikkat cekecek basliklar altinda paylasiyorsunuz.. Cok basarili buluyorum. Alltta yatan “matematik” zekasinin cok buyuk payi var

  2. Çok teşekkürler. Takibiniz için biz teşekkür ederiz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu