Tarih

Acil Zamanlarda Kapının Açılış Yönü Ölüm Kalım Arasındaki Çizgi Olabilir

Genel bir kural olarak kapılar yangın gibi acil bir durumda riski azaltacak biçimde tasarlanır. Bu nedenle evlerin kapıları genelde koridora değil odanın içine doğru açılır. Amaçlanan kapının açık olduğu durumda koridorun kapanmamasıdır. Kapıyı açar ve çıkarız. Ancak bir odanın içinde yüzlerce insan olduğunu ve aynı şeyi yapmaya çalıştığını düşünün. İşte o zaman işler değişir.

Kapının Açılış Yönü Yanlış Olursa

1- 1883 – Victoria Hall Tiyatrosu

Bir kalabalığın kontrolsüz biçimde hareket etmesi için illa bir yangın ya da deprem gibi bir felaketin yaşanması gerekmez. Bazen kontrol hiç beklemediğiniz bir anda kaybolur. 1883’te, Newcastle yakınlarındaki Sunderland’daki Victoria Hall Tiyatrosu, bir sihirbazlık, kukla ve illüzyon gösterisine ev sahipliği yapıyordu. Yedi ile on bir yaşları arasında yaklaşık iki bin çocuk gösteriyi izliyordu. Hiçbir şey alev almadı. Ancak bu yaş grubu için aynı derecede çılgınlığa neden olan ani bir bedava oyuncak vaadi vardı.

Gösterinin sonunda, belirli numaralı biletleri olan çocuklara çıkışta bir ödül verileceği duyurusu yapıldı. Aynı zamanda şovmenler de stantlarda çocuklara sahneden hediyeler dağıtmaya başladı Hediyelerin kendilerine kalmamasından korkan tahmini 1.100 çocuğun çoğu, alt kata giden merdivenlere doğru koştu. Ancak bir sorun vardı.

Felaketi anlatan çizim

Merdivenlerin altındaki kapılar içeri doğru açılıyordu. Bunun yanı sıra, biletleri kontrol etmeyi kolaylaştırmak için bir seferde yalnızca tek bir çocuk geçebilecek şekilde açılmıştı. Düzeni sağlamak için eşlik eden birkaç yetişkinle birlikte çocuklar merdivenlerden kapıya doğru indiler. Ancak burada kapana kısıldılar. Oditoryumdaki yetişkinler ne olduğunu anlayınca kapıya koştular, ancak sürgü çocukların tarafında olduğu için kapıyı tam açamadılar. Neyse ki görevlilerden birisi yaklaşık 600 çocuğu başka bir çıkışa yönlendirdi.

Ortaya çıkan izdihamda yaşları üç ile on dört arasında değişen yüz seksen altı çocuk öldü. Tüm çocukların merdiven boşluğundan çıkarılması yarım saat sürdü. Ölümlerin hepsi boğulmanın sonucuydu. Bu durum bütün ulusu etkiledi. Sonrasında  halka açık eğlence mekanlarının minimum sayıda dışa açılan acil durum çıkışıyla donatılması yönünde bir yasa çıkarılmasına yol açtı.

2- 1942 – Boston Cocoanut Grove Gece Kulubü Yangını

Dönemin popüler mekanlarından birisi olan Cocoanut Groove’da olayın yaşandığı gece babalar günü nedeniyle yaklaşık 1000 kişi vardı. İnsanlar neredeyse kıpırdayamıyordu. Başlangıçta kalabalık dışında bir sorun görünmüyordu. Sonra bir anda bir genç önünü görmek için bir kibrit çaktı. O sırada yanlışlıkla etrafta bulunan çabuk tutuşabilen dekorlardan biri alev aldı ve kulüp bir anda dumanla doldu. 

Yaşanan faciada birçok güvenlik ihlali vardı. En başta içeride kapasitenin üzerinde kişi vardı. Ayrıca kulüp kuru çam yapraklarıyla dekore edilmişti. Daha da kötüsü kulüp çıkış kapısı yine içeri açılıyordu. Sonuçta 492 kişi o gece hayatını kaybetti. Olaydan sonra itfaiye şefi, eğer kapının açılış yönü içeriye doğru olmasaydı 300’den fazla kişiyi kurtarabileceklerini ifade etti. Bu Amerika’da yaşanan en büyük yangın felaketlerinden biri olarak tarihe geçti.

Anlattığımız iki olay içe açılan kapıların sebep olduğu ölümlerin sadece ikisi. Bunun gibi daha pek çok olayın trajedi ile sonuçlanmasının nedeni yanlış yöne doğru açılan kapılar oldu. Yangın yönetmeliğinde sonradan yapılan değişiklikler, kamu binalarında dışarıya açılan kapılar yapılmasını gerektirdi. Ancak bunun yaygın olarak uygulanması zaman aldı.

3- Apollo 1 Uzay Görevi

Bazı durumlarda kapıların hangi yönden açılması gerektiği sorusu her zaman çok net değildir. Apollo programı sırasında NASA, uzay aracı kabin kapaklarının içeri mi yoksa dışarı mı açılacağına karar vermek zorunda kaldı. Dışarıya açılan bir kapı, mürettebatın çalışması için daha kolay olurdu. Bu yüzden ilk seçim buydu. Ancak NASA’nın ikinci insanlı uzay uçuşu olan Mercury-Redstone 4’te kapsül okyanusa düşünce kapak beklenmedik bir şekilde açıldı. Bunun sonucunda deniz suyu içeri girmeye başladı.

Bu olaydan sonra ilk Apollo uzay aracı kabininin içe doğru açılan bir kapağı vardı. Ancak fırlatma provası sırasında bir yangın çıktı. Yangından gelen ısı, kabin içindeki hava basıncını kapağın açılmasının imkansız olduğu noktaya kadar arttırdı. İçerideki üç astronot – Gus Grissom, Edward White ve Roger Chaffee dumandan boğulma nedeniyle öldü. Kurtarma ekibinin kabin kapağını açması beş dakika sürdü. Yangınla ilgili soruşturmadan sonra, NASA güvenlik nedeniyle kapakları dışa açılacak şekilde değiştirdi.


Göz atmak isterseniz:


Kaynak:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu