Tarih

Tavşanlar Doğuran ve Tüm İngiltere’yi Kandıran Mary Toft’un Hikayesi

Mary Toft isimli genç bir kadının tavşan doğurduğu fikri çok saçmadır. Ancak bundan daha da saçma olan bir çok kişinin onun bu aldatmacasına inanmasıdır. Bu aldatmaca insanların kolayca nasıl kandırılabileceklerinin de güzel bir örneğidir.

1703 doğumlu eğitimsiz, fakir ve ne yazık ki oldukça da cahil bir genç kız olan Mary Denyer, 18 yaşındaki bir kumaş işçisi olan Joshua Toft ile evlendiğinde henüz 17 yaşındaydı. Kısa sürede genç çift iki çocuk sahibi olmuşlardı. Ancak ilk çocukları doğduğu yıl ölmüştü. 1726 yılında Mary üçüncü çocuğuna hamile kaldı. Mary o sıralarda ailenin gelirine katkı sağlamak için çiftlik işleri ile uğraşıyordu.

Mary Toft, 1726.

Bir gün memleketi olan Godalming, Surrey’de bir tavşana rastladı. Tavşanı yakalama hayaliyle peşinden koştu ama beceremedi. Bugünden sonra da giderek tavşanlara takıntılı hale gelmeye başladı. O sıralarda hamile olan genç kadın giderek tavşan etine aşerdi. Ancak ne yazık ki ailenin bütçesi yemekte tavşan yemek için çok da müsait değildi. İşte bu olaydan sonra da garip tavşan parçaları doğumları gerçekleşmeye başladı.

Raporlara göre, 1726 Ağustos’unda, yani şok edici olaydan bir ay önce, Mary bir düşük yapmıştı. Fakat hala hamile gibi hissediyordu. 27 Eylül’de ise doğumu başladı. Mary Toft, organları eksik kediye benzeyen garip bir şey doğurmuştu. Komşusu Mary Gill ve kayınvalidesi Ann Toft ise bu ilginç olaya şahitlik ettiler.

Aile hemen, Guildford kentinin doğum uzmanı John Howard’ın yardımını istediler. Ertesi gün gelen Howard’a kayınvalide Ann, Mary’nin doğurduğu hayvan parçalarını gösterdi. Bu sırada Mary Toft’un doğumları devam ediyordu. Sonraki doğumları üstlenen Howard ise, Mary Toft’un; ölü ve dokuz yavru tavşan doğurduğunu kaydetti.

Mary Toft’u sözde tavşan doğururken gösteren bir illüstrasyon. William Hogarth tarafından yapılan bu çizim, 1700’lerin başındaki tıp mesleği ile alay ediyor. Mary Toft hikayesindeki tüm ana karakterler bu hicivde yer alıyor. 

Mary Toft’un Tavşan Hikayesine Bazı Doktorlar Kolayca İnandı

Bu duruma şahit olan doktor haberi meslektaşlarına yayarak onları mucizevi tavşan doğumlarına tanık olmaya davet etti. İngiltere’nin en büyük doktorlarından bazılarına ve Kral I. George’a bir mektup yazdı. Onları mucizevi bir biçimde dokuz ölü tavşan doğuran hastası hakkında bilgilendirdi. Davet üzerine gelen, iki kraliyet cerrahı da dahil olmak üzere önde gelen sağlık görevlileri, Toft’un hikayesine ikna oldular.

Bir süre sonra gazeteler bu garip tavşanlar hakkında hikayelerle dolmaya başladı. Kimileri bu tavşanların doğduktan sonra on sekiz saate kadar yaşayabildiklerini iddia ediyordu. Rahiplere göre de bu bir kıyamet haberiydi. Herkesin bu tavşanlar hakkında bir fikri vardı ve hiç kimse olayın saçmalığını sorgulamıyordu. Bunun da elbette bir nedeni vardı.

Pek çoğu için bu olay, hamile kadınların hayvanlardan uzak durması gerektiğinin bir kanıtıydı. Hatta bu süreçte, Londralı kadın doğum uzmanı John Maubray, hamile kadınlara “köpekler, sincaplar ve maymunlarla” oynamamalarını, aksi takdir de onların çocuklarının bu canlılara benzer şekilde doğabileceğini söyleyecekti.

Bunun nedeni günümüzde modası geçmiş bir düşünce olarak kabul edilen Maternal impression adı verilen bir teori idi. Bu teoriye göre kadınların hamilelikte gördüklerini veya hayal ettiklerinin sonraki süreçte çocuklarını etkileyebilmekteydi. Mary Toft’un gördüğü, arzuladığı ancak yakalayamadığı tavşan, hamileliğin normal seyrini bozmuş ve içindeki doğmamış çocuğun biçimini değiştirmişti. Aslında bu olay konu ile ilgili ilk örnek değildi. Bu teorinin en ünlü örneği Fil Adam adı verilen Joseph Merrick’dir. Bu çocuğun hasta doğmasının nedeni olarak annesinin fillerden korkması kabul edilmekteydi. Fakat elbette aslında durum genetik bir bozukluktu.

Joseph Merrick (1862-1890)

Tavşan Hikayenin Aslı Nasıl Anlaşılacaktı?

İlerleyen süreçte konuyu merak eden Kral 1. George kendi eşrafından bir başka cerrahı, Cyriacus Ahlers’i Howard’ın evine yolladı. Ahlers 21 Kasım’da krala yazdığı raporda tüm olayın incelikli hazırlanmış bir tezgah olduğunu bildirince ateşli bir tartışma başladı. Kral 1. George akıllıca bir karar verdi. 29 Kasım tarihinde o güne dek 17 tavşan ve bir dizi uzuv doğuran Mary’nin saygın doğum uzmanı Sir Richard Manningharn’ın gözetimine verilmesini emretti.

Bu inceleme sürecinde, doğum sancıları çekmesine karşın hiç tavşan do­ğurmayınca kısa sürede düzenbaz olarak nitelendirilmeye başlandı. Ayrıca cinsel organı neredeysbir şekilde mikrop kapmıştı. Bazen de bilincini kaybetmesine neden olan nöbetler geçiriyordu.

Nihayet 7 Aralık 1726’da Mary tezgah kurduğunu itiraf etti. Ölü tavşanları elle yerleştirdiğini kabul etmek zorunda kaldı. Mary tutuklandı ve kendisine dava açıldıysa da cezası uygulan­madı ve Godalming’e geri gönderildi. Peki bunu neden yaptı? Tam olarak emin değiliz, sonuçta bu durumdan maddi bir kazancı olmamıştı. Ayrıca neredeyse sağlığını yitiriyordu. Bu kısım ile ilgili anlatılar çeşitli. Sonucunda 1727 yılında Mary Toft tavşan yerine, Eli­zabeth adını verdiği gerçek bir kız çocuğu doğurdu.



Kaynaklar ve ileri okumalar


Dip Not

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konularda ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Başa dön tuşu