SORGULAYAN YAZILAR

Konuştuğunuz Dil Dikkatinizin Nereye Odaklandığını Belirliyor

Konuştuğunuz dil düşünme şeklinizi, odaklanmanızı etkiliyor mu? Bu, bir dilin grameri veya kelime dağarcığının, konuşanlara dünya hakkında belirli bir düşünme şekli dayattığı ünlü dilsel görelilik hipotezinin arkasındaki soru.

İşte tam da bu noktada Psikolinguistik devreye giriyor.

Psikolinguistik veya Dilin Psikolojisi

Psikolinguistik (Psikodilbilim), psikoloji ve dilbilimin kesiştiği bir alandır. Bu alanda yapılan deneyler, zihnin nasıl çalıştığını ortaya çıkarır.

Görsel algı ile dil arasındaki ilişkileri gösteren ilk deneyler 1990’larda yapılmıştı. Araştırmacılar, deneklere gösterdikleri farklı görüntülerdeki çeşitli nesnelerin isimlerini söyleyip gözlerinin hareketlerini teknolojik cihazlarla takip etmişler. Sonuçta, konuştuğumuz dilin göz hareketlerimizi etkilediği ortaya çıkmış.

Örneğin, mum kelimesini duyan İngilizce konuşan biri ilk hece aynı olduğu için, öncelikle bir şekere bakmış. (candle-mum; candy-şeker). Benzer şekilde saat yani (clock) dendiği zaman da gözler bir buluta (cloud) odaklanmış. İspanyolca konuşan birisine saat (reloj) dendiği zaman kişi bir hediyeye (regalo) bakmış.

Birden fazla dil konuşan insanlarda daha da ilginç bir durum gözlemlenmiş. İnsanlar bir dildeki kelimeyi duyduklarında o kelimenin diğer dillerdeki karşılıkları da etkinleşmiş. Örneğin, Rusça-İngilizce bilenler, İngilizce “işaretleyici (marker)” kelimesini duyduklarında bir pula da bakmışlar, çünkü Rusça’da pul kelimesi için kullanılan kelime “marka”dır.

Beynimizin dilsel ve dilbilimsel olmayan bilgileri düzenleme ve işleme biçimi nedeniyle tek bir kelime bile bilişsel sistem boyunca kademeli bir domino etkisi yaratabilir. Bu etkileşim ve birlikte etkinleştirme sadece konuşulan dillerle sınırlı değildir. Aynı etki işaret dilinde bile gözlemlenmiştir.

Bu gibi bulgular bize neyi gösteriyor?

Elde edilen bilgiler beynin bilgiyi organize etme ve işleme biçiminin karmaşıklığını gözler önüne seriyor.

Günlük hayatımıza devam ederken, neye baktığımız ve neye dikkat ettiğimiz konuştuğumuz dillerden doğrudan ve ölçülebilir şekillerde etkilenir.

Diğer bir deyişle, konuştuğunuz dilin dünyayı nasıl gördüğünüzü sadece mecazi olarak değil, aynı zamanda tam anlamıyla, göz hareketlerinizin mekaniğine kadar etkilediğini söylemek doğru olacaktır.

Kaynak

The Language You Speak Influences Where Your Attention Goes;
https://blogs.scientificamerican.com/observations/the-language-you-speak-influences-where-your-attention-goes/

Matematiksel




Busra Meral

Keyifli okumalar...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu