Kendoku: Matematik Yeteneğinizi Geliştirecek Bir Zeka Oyunu

Kendoku oyunu, öğrencilerinin işlem becerilerini geliştirmek isteyen Japon bir matematik öğretmeni olan Tetsuya Miyamoto tarafından bulundu. Sonrasında da dünyada geniş bir meraklı kitlesine ulaştı. Oyun günümüzde kenken, calcudoku veya mathdoku olarak farklı isimlerle de bilinmektedir.

Sonrasında işin içine Thomas Snyder karıştı. Kendisi Kendoku kurallarına bazı yenilikler ekleyerek bu yeni türlerin tamamına TomTom adını verdi. Kısaca Thomas Snyder’den bahsetmek gerekirse, kendisi şu anda hem Sudoku hem de Zekâ Oyunları alanında dünya şampiyonluğunu kazanmış tek kişi. Ayrıca zekâ oyunları kitapları yazarı ve biyokimya alanında araştırmalar yapan bir akademisyen.

Kendoku, Sudoku ile benzer özelliklere sahiptir. Aynı satır ve sütunlara rakamların tekrarsız yazılması en temel benzerliktir. Yapısında dört işlemi barındırmasından dolayı Sudoku bulmacasına göre bir adım daha ileridedir diyebiliriz. Tek işlemli, çift işlemli ve dört işlemli olmak üzere farklı versiyonları vardır.

Kendoku Oyunun Yapısı

Oyunu oluşturan her bir kareye “hücre” denir. Her hücre sadece bir sayı içerir. Kendoku, temel olarak 4 x 4 = 16 hücreden oluşan bir yapıya sahiptir. Bu sistem 3 x 3 = 9, 5 x 5 = 25, 6 x 6 = 36 veya daha büyük yapıya da sahip olabilir. Hücre sayısı arttıkça buna bağlı olarak oyunun zorlaştığını söyleyebiliriz. Yeni başlayan biriyseniz elbette 3×3 ya da 4×4’lük bir bulmaca ile başlamak daha akıllıca olacaktır. Kendoku oyununda ana kare kalın çizgiler ile bloklara ayrılmıştır. Her blok içinde bir ya da daha fazla hücre bulunmaktadır.

Her bloğun sol üstünde, blokları oluşturan hücrelerin içinde bulunan sayıların birbiri ile ilişkisi dört işleme göre belirlenmiştir. Oyuncunun amacı bu kurallara göre tüm hücreleri uygun sayılar ile doldurmaktır. Oyunun kuralları oldukça basittir. Kuralların, az ve anlaşılır olması da kavranmasını kolaylaştırmaktadır.

Kendoku Oyunu Nasıl Oynanır?

1- Eğer 4×4 bir bulmaca çözüyorsanız her yatay sırayı, rakamlar tekrar etmeden 1, 2, 3 veya 4 sayıları ile doldurmalısınız. Bulmacanızın boyutu büyüdükçe kullanmanız gereken rakamlar da artacaktır. Örneğin 9×9 luk bir bulmaca da 1 den 9’a kadar tüm sayıları kullanmanız gerekir. Dikey sütunları da tekrarlamadan her sayı ile dolmanız gerekir. Tamamlanmış bir Kendoku’da her satır ve sütundaki her bir sayının yalnızca bir kez olması gerekir. Çözmeye başlamak için doğru bir başlangıç noktası yoktur. Verilenlere göre bu başlangıç noktası değişecektir.

2- Bulmacayı çözmek için köşelerde yer alan işlemleri yapmak zorundasınız. Örneğin “8+” etiketli bir kafeste dört sayınız varsa, o kafesteki dört sayının toplamının 8 yapması gerekmektedir. Kendoku yalnızca toplama (+), çıkarma (-), çarpma (×) ve bölme (÷) içerir. Sadece bir kutulu ve matematiksel sembolü (“4”) olmayan kafesler, sayıyı kutuya tek başına yerleştirdiğiniz anlamına gelir. Kutuda “4” yazıyorsa, kutuya 4 koymalısınız.

3- Çıkarma ve bölme kutularının herhangi bir sırada olabileceğini bilin. “2 ÷” isteyen bir kutunuz varsa, “4 | 2” veya “2 | 4” ile yanıtlayabilirsiniz. İlk denemenizde doğru cevaba erişemezseniz, geriye dönüp işlem sıranızı değiştirmeniz gerekebilir.

Kendoku Çözümü İçin Bazı İpuçları

1- Oyuna başlarken tek hücreli bloklara, hücrenin sol üstündeki sayılar aynen yazılmalıdır. Örneğin aşağıdaki görselde sol alt köşedeki 4 sayısının yanında herhangi bir işlem yoktur. Bu nedenle kutunun içine yazılması gereken sayı 4 olacaktır.

2- Sonrasında sadece bir olası cevabı olan kutuları bulup işaretleyin. Bu esnada şu bilgiyi akılda tutmak önemlidir. 4×4’lük bir Kendoku için her satır ve sütundaki sayıların toplamı “1+2+3+4=10” olmalıdır. 6 x 6 lık bir Kendoku için bu toplam 21, 9 x 9 luk için ise 45 olmalıdır.

3- Gerekli rakamları bulsanız bile işlemleri yaparken sıralarının değişebileceğini unutmayın. Bunun için bulmacanızın üzerine küçük notlar alın. Bu durumda başka satırdaki sayıların da olma olasılıklarını bulabilirsiniz. ( Aşağıdaki görseldeki 3 sayısı gibi)

8- Büyük bulmacalarda hangi sayıları kullanamayacağınızı bulun. Örneğin 6×6 lık bir bulmacada üç kutuluk bir kafesin içinde “15+” yazıyor ise 1 ve 2 kullanamazsınız. Çünkü 15 sayısına ulaşmak için 1 veya 2’ye başka iki sayı ekleyemezsiniz.

Bulmacanın temel kuralları ve başlangıç stratejileri bu kadar. Devamında yapmanız gereken biraz pratik ve kendi stratejilerinizi geliştirmek olacaktır elbette. Özellikle temel aritmetik kurallarının okullarda öğretilmesi aşamasında da bu oyun hem eğlenceli, hem de öğretici bir araç olacaktır. İnternet üzerinden bu bulmacayı çözebileceğiniz bir çok kaynak mevcut. Daha fazla strateji için göz atmak isterseniz: How to Play Kenken.



Dip Not

Matematiksel, tamamen gönüllü bir ekip tarafından 2015 yılından beri yürütülen, Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmayı hedefleyen, öğretmenler tarafından kurulmuş bir bilim platformudur. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu