Astronomi ve Kozmoloji

Hubble Uzay Teleskobu: Daha İyisi Yapılana Dek En İyisi O

Fırlatıldığı tarih olan 24 Nisan 1990‘dan beri alçak Dünya yörüngesinde dönen bir gözlemevimiz var. Kameraları Güneş sistemimize ve ötesine bakıyor ve gönderdiği her fotoğraf ile bilim insanlarının ve astronomların ufkunu açıyor. Onun sayesinde yerdeki gözlemevlerinin kısıtlamalarından kurtulduk ve Dünya’dan göremeyeceğimiz şeyleri fark etmeye başladık. Evet, adını 1920’lerde yaşamış olan ünlü astronom Edwin Hubbledan alan Hubble Uzay Teleskobundan söz ediyoruz. Bu yıl Dünya yörüngesindeki görevinin 31. yıldönümü kutlayacak olan bu teleskop on yıllar öncesinin mühendislik teknolojisini kullanıyor olsa da, hala çok önemli bir görevi icra ediyor. Son olarak Abell 3827 adlı galaksi kümesinin son derece net ve kaliteli bir görüntüsünü yakalayan uzay teleskobu, yetenekleriyle uzay meraklılarını etkilemeye devam ediyor.

This detailed image features Abell 3827, a galaxy cluster that offers a wealth of exciting possibilities for study. It was observed by Hubble in order to study dark matter, which is one of the greatest puzzles cosmologists face today. Kaynak: https://esahubble.org/

Discovery uzay mekiği tarafından yörüngeye oturtturulan teleskop, dünya yörüngesinden 600 km yukarıda görev yapıyor. Yaklaşık 13 metre boyunda ve 11 ton ağırlığında. İlk görüntülerini de bize 20 Mayıs 1990 yılında ulaştırmıştı. Ancak harcanan astronomik bütçelere ve yaratılan mühendislik harikalarına rağmen Hubble Uzay Teleskobunun Dünya’ya yolladığı ilk görüntüler bulanık çıkmıştı. Ana aynasının kenarlarındaki eğilmeler ışığın sekmesine neden oluyordu. Problemin çözülmesi NASA’nın üç yılını aldı. Gönderilen ilk servis ekibi teleskobun ana kamerasını yeni bir kamera ile değiştirdi. Bir anda Hubble’dan gelen görüntüler netleşti ve evrenin inanılmaz görüntüleri ile karşı karşıya kaldık.

Hubble Uzay Teleskobu Tasarımı

Hubble Uzay Teleskobu
Hubble üzerindeki cihazlar zamanın aşındırıcı gücüne karşı oldukça yüksek bir direnç gösterdi. Hala Güneş Sistemi ve ötesini gözlemlememizi sağlıyorlar.

Hubble sayesinde şimdiye kadar tespit edilmiş en uzak galaksiyi belirledik. GN-z11 galaksisi (Büyük Ayı takımyıldızında bir kırmızıya kayan galaksi) 2016 yılında tespit edildi. Gelen ışık 13,4 milyar yıl önce, yani Büyük Patlama’dan 400 milyon yıl sonra yola çıkmıştı. GN-z11’in gözlemlenmesi Hubble’ın başarılarından sadece bir tanesi.

3 Mart 2016 tarihi itibarıyla GN-z11, kâinatın en uzak bilinen galaksisidir. GN-z11 Hubble Uzay Teleskobu’nun CANDELS ve GOODS-Kuzey anketleri verilerini inceleyen bir ekip tarafından tespit edilmiştir. Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/GN-z11

Sırada Hangi Teleskop Var?

Hubble’ın tamiri için uzaya gönderilen uzay mekiği Columbia 2003’te patladıktan sonra NASA, Hubble’ı onarmak için uzaya daha fazla astronot göndermeyeceğini açıkladı. 2006’da NASA, Hubble’ı onarmak için son bir uzay aracı göndermeye karar verdi. Mayıs 2009’da uzay mekiği Atlantis, Hubble’ın onarımı için son görevi yerine getirmek üzere fırlatıldı. Astronotlar bazı ekipmanları onardılar ve birkaç yeni ekipmanı daha teleskoba taktılar. Ayrıca bazı pilleri de değiştirdiler. NASA 2014 yılına kadar yeni, daha güçlü bir teleskop projesi başlatmayı planladı. Adı James Webb Uzay Teleskopu olan teleskop Hubble’dan bile daha uzak mesafeleri görebilecek ve hatta yeni yıldızların ve güneş sistemlerinin doğuşuna tanıklık edebilecek kapasitede olacak şekilde tasarlandı.

James Webb Teleskobu sahip olduğu teknoloji sayesinde evrenin yaklaşık 13,8 milyar yıl önce oluşumuna sebep olan Big Bang’den (Büyük Patlama) 200 milyon yıl sonraki halini inceleyebilecek. Bu sayede, Hubble ile ulaşılamayan bölgelerin taranmasına olanak sağlayacak. NASA henüz Hubble Uzay Teleskobunun hayatını nasıl sonlandıracağını açıklamadı. Ancak büyük ihtimalle bu yörüngeden ayrılıp kontrollü bir şekilde okyanusa düşürülmesi biçiminde gerçekleşecek.

Hubble Uzay Teleskobu’na oranla 3 kat büyük merceklere sahip olan teleskop, Hubble’dan elde edilen verilerin de 100 kat fazlasını elde edecek.

Hubble Uzay Teleskobu Hakkında

  • Misyonunun 1990’da başlamasından bu yana 1,3 milyondan fazla gözlem gerçekleştirdi.
  • Hubble verilerini kullanan gökbilimciler, 15.000’den fazla bilimsel makale yayınladılar ve bu da onu şimdiye kadar yapılmış en üretken bilimsel araçlardan biri haline getirdi. Bu bildiriler 738.000 kez diğer bildirilerden atıf aldılar.
  • Hubble yıldızlara, gezegenlere veya galaksilere gitmez. Yaklaşık 17.000 mil/saat hızla Dünya’nın etrafında dönerken fotoğraflar çeker. Hubble atıldığı günden beri Dünya çevresinde yaklaşık 4 milyar kilometre yol kat etti.
  • Hubble’ın yörüngedeki hızı 28.164 kilometre/saat civarında.
  • Hubble, çok uzak bir geçmişe, Dünya’dan 13.4 milyar ışık yılı aşkın sürelere baktı.
  • Hubble, yılda yaklaşık 10 terabayt yeni veri üretiyor. Toplam arşiv şu anda 150 TB’ın üzerindedir.
  • Hubble lansmanda yaklaşık 11 ton ağırlığındaydı, ancak bugün Dünya’ya iade edilirse, yaklaşık olarak 12,5 ton ağırlığa ulaşmış durumda.

Kaynak: About the Hubble Space Telescope; https://www.nasa.gov/

Matematiksel

2 Yorum

  1. 13,4 milyar sonra
    400 milyon yıl önce yazılmış.
    Önce ve sonra kelimeleri yer değiştirmeli.
    11 kg
    12,5 kg yazılmış .
    Ton olmalı.

  2. Merhaba. Bahsedilen düzeltmeleri yaptık. Uyarınız için teşekkür ederiz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu