Fizik

Elektrik Tellerindeki Kuşları Neden Elektrik Çarpmaz?

Elinizi uzattığınızda elektrik teline dokunursanız, akım vücudunuz yoluyla toprağa geçeceği için çarpılırsınız. Peki, kuşların ayrıcalığı nedir? Tellerin üzerindeki kuşları neden elektrik çarpmaz? Bu soru için verilen kısa cevap genellikle kuşlar havada olduğu, toprağa değmediği için onlara elektrik çarpmaz biçiminde olur. Ancak toprağa dokunmanın tam olarak ne işe yaradığını biliyor muyuz?

Elektriğin bir canlıya zarar vermesi için elektrik akımının bu canlı üzerinden geçmesi ve devreyi tamamlaması gerekir. Elektriğin vücudumuzdan akmasının sebebi hücre sıvıları, başta tuz olmak üzere çözülmüş iyonlar vardır. Bunlar çok iyi iletkendirler ve vücudumuzdaki elektrik akımının akmasına neden olur.

Elektrik Akımı Nedir?

Bildiğiniz gibi, elektrik akımı bir elektron akışıdır. Buradaki anahtar kelime “akış” tır. Tıpkı suyun yüksek bir yerden aşağı doğru akması gibi elektrik akımı da yüksek elektrik potansiyelli bir noktadan düşük elektrik potansiyelli bir noktaya doğru akar. Elektronlar bir yerden başka bir yere akmadıkça yararlı veya zararlı hiçbir şey yapamazlar. Örneğin, elektrik ışığını elde etmek için elektronların ince bir tungsten filamentinin bir ucundan diğer ucuna akmasını sağlarız.

Elektrik gerilimi ya da voltaj dediğimiz şey elektronları bir yerden diğerine iterek bizim için çalışmasını sağlayan bir kuvvettir. Ancak voltaj ne kadar yüksek olursa olsun, elektronlara geçmeleri için bir yol verilmedikçe hiçbir şey yapamazlar. Güç iletim kabloları bu yoldur. Peki, elektronlar bu güç iletim yolları sayesinde bize iletildikten sonra nereye giderler? Elbette evlerine, yani toprağa…

Kuşlara geri dönersek; özellikle kış aylarında elektrik tellerine dizili kuşların keyifli görüntüsüne aşinayızdır. Bunun nedeni, tellerin üzerinden geçen elektrik akımının onların ayaklarını sıcak tutan az miktarda ısı üretmesidir. Ve evet sadece bu kuşları elektrik çarpmaz. Ayakları kesinlikle çok fazla elektronla temas halindedir ancak onlar elektriğin eve dönmesi yolunda bir kısa yol değillerdir. Elektrik onların vücudundan geçmektense, kendisine kuş vücudundan daha az direnç gösteren, iki ayakları arasındaki teli tercih eder. Kuşlar da bu nedenle bütün bir gün boyu, yüksek voltajlı elektrik telleri üzerinde keyifle dururlar.

Bir kuş iki ayrı elektrik teline aynı anda temas ederse ne olur?

O zaman durum farklı. Bir telden diğerine (yüksek voltajlı olandan düşük voltajlı olana) doğru elektrik akmaya başlar ve kuşun üzerinden geçen elektrik akımı nedeniyle kuş çarpılır. Kuş burada direnci daha az olan tele kısa yol olmuş olur. Elektrik tellerinin aralarında mesafe olacak şekilde kurulmasının nedeni böyle çarpılmaları önlemektir. Benzer şekilde, eğer bir kuş hem elektrik teline hem de toprağa aynı anda dokunursa elektrik akımı kuşun gövdesi ile toprağa geçer. Bu şekilde kuş yine elektrik akımına maruz kalarak çarpılır ve ölür.

Ayrıca göz atmak isterseniz:

Kaynaklar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.