Matematik Yeteneği-I (Kısa Bir Bakış)

Matematikte başarılı olmak için ne kadar yeteneklisiniz? Yetenek doğuştan mıdır? Bu yazıda kapsamı geniş olan matematik yeteneğine dair önemli birkaç durumu tartışalım.

Halen netliği tartışılır bir konu olan matematik yeteneği doğuştan mıdır yoksa sonradan mı kazanılır sorusu için bilim dünyası farklı söylemler üretmiştir. Bununla ilgili öne çıkan iki farklı kavram olduğunu görüyoruz: Sayı duyusu (number sense) ve matematik yeteneği (math ability).

Sayı duyusu daha evrensel; matematik yeteneği ise kültür ve dile daha çok bağımlı ve öğrenilmesi zaman alan bir şeydir.

Konuyla ilgili uzmanlardan birisi, Zürih Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Elsbeth Stern, temel olarak her bireyin sayılara yönelik temel bir anlama kapasitesine sahip olduğunu keşfetmiştir. Diğer bir araştırma, bu alanda yapılan çalışmaların en ünlülerinden birisi olan John Hopkins Üniversitesinde beyin araştırmacısı Dr. Melissa Libertus’a ait.

Dr. Libertus, sayı duyusunun sadece insanlar değil hayvanlarda da olduğunu ortaya çıkarmıştır. Örneğin, bazı hayvanların hangi yiyecek ya da avın daha yakın ve daha çok olduğunu düşünerek hareket ettikleri gözlenmiştir. Bu araştırmalar, sayı duyusunun daha içgüdüsel ve doğuştan olduğu yönündeki kanıyı artırmaktadır.

Sayı duyusu matematik yeteneğinin ortaya çıkmasında ne derece etkilidir?

Bu sorunun cevabı için John Hopkins Üniversitesi araştırma ekibi 4 yaşında 200 çocukla yürüttükleri çalışma sonucunda sayı duyusu ile matematik yeteneğinin arasında pozitif bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmıştır (Libertus, Fiegneson, and Halbreda, 2011). Fakat bu ilişkiye sebep olan nedenlerin ortaya çıkarılmasına olan ihtiyacı halen vurgulamaktadırlar. Şu bilinen bir gerçek ki, sayı duyusu öğrencinin okuldaki matematik derslerinde başarılı olması için gerekli bir şey olmasına rağmen matematikçi olmasında ihtiyaç duyulan asıl şey matematik yeteneğidir.

Matematik yeteneğinin gelişmesi, okul matematiğinde çok daha iyi bir başarı için önemlidir. Bununla Stern şu noktayı önemsemiştir: Çoğu zaman öğrenciler hesaplamaları kendilerine göre belirledikleri yoldan yapmalarına rağmen genellikle matematiğin altında yatan gerçek prensiplere (kavramsal anlama) ulaşamazlar. Bu nedenle, matematikte yeni bir problemle karşılaştıklarında çözümü yapmak zorlu olabilir.

Okul matematiğinde başarılı olmada farklı sebepler de vardır. Prof. Dr. Stern bununla ilgili şunu söylüyor: ‘Eğer bir öğrenci matematiği anlamaya yönelik gereğinden fazla çaba sarfediyorsa, bunun olası suçlusu da eğitim sistemidir.’ Tabi ki öğrencinin herhangi bir diskalkuli (matematik öğrenme bozukluğu) gibi bir öğrenme bozukluğunun olmadığının bilinmesi gerekir. Bu da, beynin öğrenme sürecindeki bozukluğundan kaynaklanabilir.

Okul matematiğinde başarılı olmada söylenebilecek daha birçok sebep bulunabilirken bu başarı için matematik yeteneğinin önemi inkar edilemez.

Peki matematik yeteneğinin gelişimi için ilk elden ne söylenebilir?

Matematik yeteneğiyle ilgili bir gerçek, bu yeteneğin genel zekayla ilişkili olduğudur. Öyleyse, matematik yeteneğini besleyen dinamiklerden birisi genel zekadır denilebilir. Bu durum, matematik yeteneğine sahip bireylerin matematik dışında diğer tüm alanlarda başarılı olmasının önünü açabildiği gibi genel zeka gelişimine yönelik eğitimlerin de matematik yeteneğinin gelişmesine katkı sunabildiği söylenebilir.

Bülent KAYGIN

Kaynaklar:

  1. https://www.psychologytoday.com/blog/are-we-born-racist/201108/math-skills-nature-or-nurture
  2. https://www.cnet.com/news/are-math-skills-genetic/
  3. https://www.eurekalert.org/pub_releases/2011-08/jhu-ycc080811.php
  4. http://www.businessinsider.de/if-you-sucked-at-math-in-school-youre-possibly-a-genius-2016-12
  5. http://www.nytimes.com/2011/08/16/science/16obmath.html?_r=2

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Bülent Kaygın

Matematikte üstün yetenekli öğrencilerin motivasyonu üzerine doktora yapmaktayım. Bilim, felsefe, psikoloji ve özellikle matematik üzerine öğrenmeyi seven biriyim. Matematik olimpiyatları ve içerisinde matematiğin de olduğu her türlü disiplinlerarası proje geliştirmeyle ilgileniyorum. Bunun dışında, vakit buldukça basketbol oynamayı-izlemeyi ve gitar çalmayı severim.

Matematiksel.org ‘un matematik ve matematik eğitimine yönelik topluma pozitif yönde rehberlik etmesini destekliyor ve bu anlamda katkımın olmasını ümit ediyorum. Yapıcı eleştirilerinizi bekliyorum. Herkese iyi okumalar:)

Bunlara da Göz Atın

Sanat Yardımıyla Bilim Öğretilebilir mi?

Eğitim sürecinde sanat öğrencilere gözlemleme, görselleştirme, el becerisi ve yeni şeyler yaratmak için kendilerine güven …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');