Bir Adım Geride Kalma: Göreceli Yaş Etkisi

Doğduğunuz ayın üzerinizdeki etkisi nedir? Durun hemen eleştirmeye başlamayın, astrolojik anlamda sormuyoruz bu soruyu. Aslında amacımız göreceli yaş etkisi olarak bilinen bir fenomenden bahsetmek sizlere. Göreceli yaş etkisi, akademik yılın başında doğanların, daha sonra doğanlardan daha yüksek bir performans sergileme eğiliminde olduklarını tanımlar. Buna göre, aynı sınıfta bulunan çocuklardan ayca en büyük olanlar avantajlı, ayca en küçük olanlar da dezavantajlıdır.

Örneğin, iki farklı beş yaşındaki çocuğu düşünün. Akademik yılın yeni yıl ile başladığı bir ülkede, biri Ocak ayında diğeri ise Aralık ayında doğmuş olsun. Bu iki çocukta sonuçta aynı yılda doğdukları için aynı yaşta okula başlayacaklardır. Bunun sonucunda da aynı eğitime tabi tutulacaklardır. Ancak Ocak ayında doğmuş olan çocuk neredeyse % 20 daha büyüktür. Bu durum onların daha akıllı, daha yetenekli olarak görünmesine neden olacaktır. Oysa ki gerçekte olan sadece daha büyük olmasıdır. Göreceli yaş etkisi ilk olarak 1980’lerin ortalarında Roger Barnsley adlı Kanadalı bir psikolog tarafından ortaya atılmıştır.

Göreceli Yaş Etkisinin Sonuçları

Bu konu üzerine yapılan bir araştırma da TIMSS ( Dünyada birçok ülkede çocuklara dört yılda bir uygulanan matematik ve fen testleri) sonuçlarıyla çocukların doğdukları aylar arasındaki ilişki incelendi. Araştırmanın sonucunda yaşça en küçük olan öğrenciler ortalamanın yaklaşık yüzde 11,6 altında çıkmış. Bundan anlamamız gereken başlangıçtaki farkın zamanla yok olmadığı, varlığını koruduğu oluyor. Ve ilk dezavantaj binlerce öğrenci için üniversiteye gitmekle gitmemek arasındaki fark anlamına geliyordu. 2019 yılında yapılan bir başka araştırmada ise yine göreceli yaş etkisinin üniversiteye giriş üzerindeki etkisi araştırılmış . Sonuçta yine benzer sonuçlara rastlanmış.

Çocuklar erken okuma ve yazmada başarısız olduklarında okumayı sevmemeye başlarlar. Yıllar geçtikçe de fark giderek büyür. Kısacası yılın başlarında doğmuş bir çocuğun sonlarında doğmuş bir çocuğun karşısında başlangıçta sahip olduğu küçük avantaj hayatı boyunca artarak devam eder. Bu da çocukları yıllarca uzayıp giden başarı ve başarısızlık, teşvik etme ve cesaret kırma modelleri içine hapseder. Bu noktada eğitimcilere çok iş düşüyor…

İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu