ZİHİN AÇAN YAZILAR

Yarasalar Neden Çok Fazla Virüs Taşır?

Bizler için yarasa demek genellikle korku hikayeleri, vampirler ve perili evler demektir. Ama...

Yarasalar, ön ayakları kanat olarak uyarlanmış memelilerdir; bu nedenle, doğal olarak sürekli uçuş halindedirler. Uçabilen tek memeli olmaktan başka, yarasalar hastalığa neden olan birçok virüs için mükemmel konakçılardır.

Yarasaların kuduz, Hendra ve Marburg virüsleri taşıdığı biliniyor ve yeni araştırmalar yarasaların Ebola ve Nipah‘ın orijinal konakçıları olabileceğini iddia ediyor.

Marburg virüsü ve Ebola virüsünün bazı suşları (aynı bakteri veya virus cinsine ait farklı antijenik özelliğe sahip olan alt gruplara verilen isim) enfekte olmuş insanların %90’ını öldürebilir.

Hindistan’ın Kerala eyaleti yeni bir Nipah virüsü salgını ile karşı karşıya kalmış ve 17 kişi ölmüştü. Bu küçük bir sayı gibi görünebilir, ancak enfekte olmuş 18 kişiden sadece biri hayatta kalmıştı.

Yarasalar tarafından barındırılan bu virüslerin birçoğu için bilinen bir tedavi veya aşı yoktur, bu da doktorların sadece hastanın bağışıklık sistemi virüsle savaşırken destekleyici tedavi sunabileceği anlamına gelir.

İnsanlar da dahil olmak üzere diğer türlere (“zoonotik” virüsler – hayvanlardan insanlara geçen) aktarılabilen virüsler taşımak söz konusu olduğunda, yarasalar ilk sırada bulunurlar.

Bu uçan memeliler 60’ın üzerinde zoonotik virüs barındırmaktadır. Bu konuda çok çeşitli bakteri, virüs, protozoa (tek hücrelil) ve helmintler (solucanlar) taşıyan kemirgenlerle rekabet edebilirler.

Araştırmacılar, yarasalarda ve kemirgenlerde tanımlanan her virüsün veritabanlarını derlediler ve analiz ettiler. Kemirgenlerin 68’i zoonotik olan 179 virüsü barındırdığını, yarasaların 61 zoonotik virüs taşıdığını ve toplam 137 virüs bulundurduğunu buldular.

yarasa

Kemirgenler daha fazla insanı enfekte eden virüslerin taşınmasında hafif bir farkla kazansa da yarasalar tür başına daha fazla zoonotik virüs barındırıyor. Ortalama olarak, her bir yarasa türü 1.8 zoonotik virüs barındırırken, kemirgenler tür başına 1.48 virüs barındırır.

İnsanlar, özellikle tropik bölgelerde yarasaların doğal olarak yaşadığı bölgelere yerleşmeye başladılar, bu da bu hayvanlarla temas olasılığının artmasına neden oldu.

Örneğin Malezya’da, ticari domuz çiftlikleri yarasaların yaşadığı ormanlara kuruldu ve sonuç olarak ilk Nipah salgını domuzlar aracılığıyla ortaya çıktı. İnsanlar gezegendeki ormanları işgal etmeye devam ettikçe, giderek daha fazla zoonotik virüs salgını olması tahmin ediliyor.

Yarasalar ayrıca diğer hayvanlardan daha fazla insan patojeni taşırlar. Neden?

Yarasalar birbirine yakın yaşamayı tercih ettikleri için (kış aylarında grip gibi solunum virüslerini insanlar gibi yayıyorlar) patojenlerin yarasalar arasında yayılması için bolca fırsat oluşuyor.

İnsanlar için ölümcül olan bu virüsler yarasalar için neden ölümcül değil?

Bilim insanları, uçma yetenekleri ile ilgili bir şey olduğunu tahmin ediyor. Uçmak çok fazla enerji gerektirir ve çok fazla enerji kullanıldığında çok fazla atık üretilir.

Bunun yarasaların DNA’sına zarar vermesini önlemek için, zamanla hastalıklara yenilmelerini önlemeye yardımcı olan sofistike bir savunma mekanizması geliştirdiklerini düşünüyorlar.

Yarasaların vücutlarındaki mikrobiyal yüklerden hastalanmasını önleyen mekanizma nedir?

Bu soru Peng Zhou ve meslektaşları tarafından Cell Host & Microbe dergisinde yayınlanan bir makalede cevaplandı.

Çin’deki Wuhan Viroloji Enstitüsü’ndeki Zhou ve bilim adamları, yarasalarda, STING-interferon yolu adı verilen antiviral bir bağışıklık yolunun nemlendirildiğini ve yarasaların, bağışıklık sistemlerinin aşırı hıza geçmesini tetiklemeden hastalıklara karşı yeterli savunmayı sürdürebildiğini buldular.

Dublin Üniversitesi’nden araştırmacılar bir araştırmalarında yarasa makrofajlarının bir patojen tespit edildiğinde hızla güçlü bir antiviral tepki verebileceğini, ancak bir farenin bağışıklık tepkisine kıyasla, yarasa bağışıklık sisteminin anti-enflamatuar sitokinleri serbest bırakarak tepkilerini hızla tersine çevirebileceğini göstermiştir.

Araştırmacılar, yarasaların süper toleransının, antikorların üreme yetenekleriyle veya yarasalar uçtuğunda iç sıcaklıklarının yaklaşık 40°C’ye yükseltilmesi ile ilgili olabileceğini düşünüyorlar.

Bu sıcaklık birçok virüs için tehlikelidir. Sadece tolerans mekanizmalarını geliştiren virüsler yarasalar üzerinde hayatta kalır. Bu dayanıklı virüsler bu nedenle insan ateşini tolere edebilir. Yarasalar için iyi olan şey insanlar için kötü bir şeydir.

Yarasa virüslerinin gelecekteki salgınlarını önlemek için ne yapabiliriz?

Tüm bu patojenler için kesin bir aşı ve ilaç oluşturmak oldukça güçtür. Bunun yerine yarasalar, insanlar ve evcil hayvanlar arasındaki etkileşimleri incelemek ve yarasaların insanlarla ve evcil hayvanlarla temas etmesine neden olan faktörleri belirlemek ve bu teması önleyecek bir şeyler yapmaya çalışmak gerekiyor.

Kısa bir video…

Kaynak
https://healthcareinamerica.us/what-makes-bats-the-perfect-hosts-for-so-many-viruses-3274c019bb4d
https://www.iflscience.com/plants-and-animals/why-do-bats-transmit-so-many-diseases/
https://www.nytimes.com/2020/01/28/science/bats-coronavirus-Wuhan.html

Matematiksel

Busra Meral

Keyifli okumalar...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı