ZİHİN AÇAN YAZILAR

Fırtınalı Havalarda Görülebilen Yıldırım Topları Nasıl Oluşur?

Yıldırım topları, yüzlerce yıldır insanlar tarafından görülmeye devam edilen ancak bilimsel olarak açıklanılmasında zorluk çekilen nadir doğa olaylarından.

Bu toplar, oraj denilen şiddetli ve gök gürültülü fırtınalar esnasında oluşuyor, tıpkı ışıldayan bir top gibi görünüyorlar. Yıldırım toplarını gördüklerini iletenler, genelde bu toptan çıkan şimşekler olduğunu ve arkasında dumanlı bir iz bırakarak hareket ettiğini söylemekteler.

Havada yüzüyormuş gibi görünen toplar 100 wattlık bir ampulün parlaklığına sahip. Renkleriyse genellikle sarı, turuncu, kırmızı ya da mavi oluyor. Tüm raporlar yıldırım toplarının sadece 1-2 dakika ömürleri olduğunu, sonra bir anda yok olduklarını söylüyor.

Nikola Tesla’nın bazı deneylerini anlattığı notlarında şu satırları kaleme almıştı: “Doğal yollardan oluşmuş bir şimşek topuna hiç rastlamadım. Ama nasıl oluşabileceklerini anladım ve laboratuvarımda üretmeyi başardım.”

Raporlar, Tesla’nın yaklaşık 4 cm çapında elektrikli toplar oluşturmak için bir üretim cihazı kullandığını ve onlarla izleyicileri şaşırtmak için oynadığını söylüyor.

Tesla’nın yolunda giden bilim insanları, geçmiş zamanda topların oluşumu ile ilgili bazı çalışmalar yapılmış olsa da bilim insanları yıldırım toplarının oluşma sebebi hatta varlığı konusunda hemfikir olamamış gibi gözüküyordu.

Doğanın gizemlerini anlamanın en iyi yolu, benzer bir atmosferi laboratuvar ortamında yaratmaktır. ABD’deki Amherst Koleji ve Finlandiya’daki Aalto Üniversitesi’nde görevli araştırmacılar yakın zamanda bunu başardılar.

Manyetik atomların bulunduğu soğuk bir gaz kütlesi üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, oldukça uzun ömürlü yapay bir yıldırım topu oluşturdular.

Araştırmacılar, yıldırım toplarının manyetik alanlardan dolayı şekillendiklerini, ancak bu iddianın desteklenmesi için çok az sayıda kanıt bulunduğunu belirttiler.

Ancak yaptıkları çalışma söz konusu teoriye önemli bir katkıda bulundu. Üretilen yapay bölge, şimşek çakmasından sonra uzun süre boyunca kaybolmadan duran yıldırım küresini açığa çıkarttı. 

Araştırmacılar, yıldırım kürelerinin neden oluştuklarını ve doğasına dair kesin söylemleri açıklamaları için daha fazla çalışma yapmaları gerektiğini vurguluyor. İlerideki çalışmalar, yıldırım toplarının içindeki elektriksel plazmanın yapısına yönelik olacaklar. Hatta bu deneyler, yapay güneş enerjisi kaynağı olacak füzyon reaktörlerini daha kararlı hale getirmek için kullanılabilirler.

İleri Okumalar:

https://www.rt.com/news/420604-ball-lightning-created-in-lab/

https://www.wired.com/2010/03/0305tesla-ball-lightning/

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı