• Astronomidünyadaki suyun kaynağı

    Kuyrukluyıldız Yada Asteroit: Dünyadaki Suyun Kaynağı Nedir?

    Dünya’mızın yüzeyinin yaklaşık %70’i su ile kaplıdır. Bu suyun sıvı fazda var olabilmesi için güneş sistemimizde tam olarak doğru noktada bulunuyoruz. Dünya’mız Güneş’e daha yakınlaşırsa bu su donar. Uzaklaşırsa da sıcaklıklar yükselir ve Venüs’ün kavurucu yüzeyinde olana benzer bir kaçak…

  • Geometriorigami

    Origami Yardımı İle Geometri Öğrenelim

    Kağıt katlayarak matematik yapılabileceğini biliyor muydunuz? Evet, bildiğimiz geometrinin bir çok kavramı yalnızca kağıt katlayarak anlatılabilir. Origami ile daha çok kağıttan turnalar ve tavşanlar yapılsa da geometri dersinde de pek güzel kullanılır. Yazıyı okuyanları bir parça kağıdı alıp, düşünmeye davet ediyorum. Çok fazla gevezelik yapmadan hemen…

  • Geometriöklid elementler

    Bir Matematikçinin Yol Haritası: Öklid’in Elementler İsimli Kitabı

    Matematiğin gerçekten ne olduğunu Öklid’in Elementler isimli eserinin ilk iki cildini yazarak, okuduğumda anladım. Öklid bu on üç ciltlik eserinin her bir cildine (gerekiyorsa) bazı tanımlar ve postulatlarla başlıyor. Nihayetinde kendi hedeflediği yere gitme yolunda problemler ortaya atıyor. Bu problemleri (bazıları…

  • Matematik Ne İşe Yarar?Kıyamet Argümanı

    Alman Tank Problemi ile Kıyamet Argümanı Kanıtlanabilir mi?

    Şimdi sıkı durun. Bundan tam 9120 yıl sonra varlığımız sona erecek. Kulağa çılgınca gelse de istatistik yasalarının bize biçtiği ömür bu kadar. Bu iddia Kıyamet Argümanı (Doomsday Argument) adını taşıyor ve iddianın istatistiksel gerekçeleri bilimsel ve felsefi olarak çok tartışılmış.…

  • Matematik Ne İşe Yarar?güvercin_yuvası_prensibi

    Basit Ama Etkili: Güvercin Yuvası İlkesi

    Basit bir fikri küçümsemeyin çünkü bu fikirlerin geniş kapsamlı etkileri olabilir. Buna bir örnek güvercin yuvası prensibi olarak bilinir.

  • Günlük Hayatımızda Matematikbilimkurgu

    Bilimkurgu Matematikten Nasıl Yararlanır?

    Matematik, bilimkurgu yazarlarının kitaplarına çoğunlukla dahil olmuştur. Aslında, bilimkurgu yazarları arasında matematikçilerin sayısı hiç de az değildir. Bu yazıda detaylı bir biçimde matematik ve bilimkurgu ilişkisini ele alalım. Boyutlar Örnek olarak E. A. Abbott’un Düzülke’sini (Flatland, 1884) gösterebiliriz. Yazıldığı dönemde matematikte çok…

  • Tıp ve SağlıkAşı geliştirme

    Aşı Faz Deneyleri Nedir? Aşı Geliştirme Süreci Nasıl Gerçekleşir?

    Aşılar, bir hastalığa karşı bağışıklık sağlayan biyolojik araçlardır. Yeni bir hastalıkla mücadele etmek için bir aşı geliştirmek 1 ila 10-15 yıl arasında bir zaman alabilir. Örneğin HIV virüsü için 30 yıldır aşı geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Koronavirüs aşısı için geçen…

  • Sanat ve EdebiyatIstvan Orosz

    Anamorfoz ve Etkileyici Anamorfik İllüzyonlar

    Çoğu insan, nesnelerin görüntülerini çarpıtmak için içbükey ve dışbükey yansıtıcı yüzeylerin bir kombinasyonunu kullanan eğlenceli aynalara alışkındır. Daha az tanıdık olan, onları anlaşılır kılmak için ayna gerektiren çarpık nesnelerdir. Sanattaki bu oldukça ilginç yansıma uygulamasına anamorfoz denir. Sanatçılar her zaman…

  • Günlük Hayatımızda Matematikköpek yaşı

    Köpek Yaşı Nasıl Hesaplanır? Cevap 7 ile Çarpma Değil!

    Köpeğiniz on yıldır yaşıyorsa yaygın olarak kabul edilen inanç, 70 yaşındaki bir insan kadar yaşlandığıdır. Bu dönüşüm faktörü, yaklaşık 77 olan insan yaşam beklentisinin, köpeklerin yaklaşık 11 olan yaşam beklentisine bölünmesinden gelir. Ancak yeni araştırmalar, işlerin o kadar basit olmadığını gösteriyor.…

  • AstronomiAtbaşı Nebulası

    Evrenin Sanat Harikaları: Nebulalar

    Nebula (Bulutsu) uzayda bulunan ve geniş alanlara yayılmış olan gazlar, toz, hidrojen, helyum ve diğer iyonize gazlardan oluşan bulutsu yapılara verilen isimdir. Doğumlarından genelde patlayarak biten sonlarına kadar, yıldızlar evrende gizemli izler bırakır. İşte bu izlerin en muhteşem görüntüleri. Uzaydaki…

  • Toplum ve Yaşamhaşlanan-kurbağa sendromu

    Toplumsal Bir Metafor: Haşlanan Kurbağa Sendromu

    Dünya giderek yaşanması daha zor bir hale geldi. Bir yandan iklim değişikliği, öte yandan salgın hastalıklar, kaybolan türler, ani ve yıkıcı hava koşulları. Fark ettiniz mi? Bilim insanları bu konuda emin değil. Yeni bir araştırma, 21. yüzyıl insanının iklim değişikliği…

  • Biyoloji ve Coğrafyabelek, ark proteini

    Belleğimiz Virüs Benzeri Bir Proteinden Geliyor

    Bellek, beynin farklı bölgelerinin birlikte çalışmasını gerektiren oldukça kompleks bir süreçtir. Peki bu süreç moleküler düzeyde nasıl işler? Beyinde çeşitli proteinlerin oldukça dinamik bir biçimde sentez ve yıkımları olduğunu biliyoruz ve bu proteinler ömür boyu aynı şekilde kalmıyor. Öyleyse, anılarımız…

  • Matematik Ne İşe Yarar?

    Galton Tahtası Kullanarak Geleceği Nasıl Görebilirsiniz?

    Geleceği görmek birçok zaman fantezi ve bilim kurgu malzemesidir. Ancak aslında geleceği görmek için kristal bir küreye veya kahve fallarına ihtiyacınız yok Size tek gereken matematiktir. Dünya bazen rastgele veya öngörülemeyen olaylarla yönetiliyor gibi görünse de, matematiksel olasılık ve istatistik…

  • Toplum ve Yaşamşans yetenek

    Başarılı Ve Zengin Olmanın Sırrı Yetenek Değil Sadece Şans Olabilir!

    Başarılı olmak için ne gerekiyor? En başarılı ve zengin insanların sırları nelerdir? Success, Forbes gibi dergilerin popülaritesine bakılırsa, bu gibi sorulara ilgi oldukça yüksek. Herkes işin sırrını öğrenme peşinde. Bu kişilerin özel bir yetenekleri olmalı. Zihinsel dayanıklılık, çok çalışma, duygusal…

  • Eğitim Bilimleribilimsel makale

    Bir Bilimsel Makale Etkili Bir Şekilde Nasıl Okunur?

    Bilimsel makale okumak herhangi bir haber sitesinden, popüler bilim sitesinden, bir gazete ya da bir dergiden bir şey okumaktan çok daha farklıdır. Zaten bir çok kişi durduk yere bilimsel bir makale okumaz. Ancak araştırmacılar çeşitli nedenlerle bu tarz makaleleri sürekli…

  • Toplum ve Yaşamkırık camlar teorisi

    Kırık Camlar Teorisi’ne Tarafsız Bir Bakış: Kırık Camlar Teorisi Nedir?

    Kırık Camlar Teorisi (İngilizcesi: Broken Windows Theory), Amerikalı sosyal bilimciler George L. Kelling ve James Q. Wilson tarafından geliştirilen kriminolojik bir teoridir. İlk defa Kelling ve Wilson’ın 1982 yılında The Atlantic dergisinde Kırık Camlar – Polis ve Semt Güvenliği” makalesinde…

  • Toplum ve Yaşamkırık camlar

    Kırık Camlar Teorisi İkinci Kısım: Teorinin Uygulamaları ve Sonuçları

    Kırık Camlar teorisi ile ilgili yazı dizimizin ikinci bölümünü okumadan önce ilk bölümüne göz atmanızı öneririz. Kırık Camlar Teorisi’ne Tarafsız Bir Bakış: Kırık Camlar Teorisi Nedir? Kırık Camlar Teorisi’nin yaklaşık 40 yıllık mazisi boyunca büyük şehirlerde suçla mücadele ve kamusal…

  • Toplum ve Yaşamkırık camlar

    Kırık Camlar Teorisi Üçüncü Kısım: Teorinin Zayıf Noktaları

    Yazımızın birinci ve ikinci kısımlarında Kırık Camlar Teorisi’nin tanımından ve uygulamalarından bahsettik. ( Yazının bitiminde erişebilirsiniz). Bu üçüncü ve son kısımda ise teorinin zayıf noktalarına bakacağız. İlk kısımda bahsettiğimiz gibi, Kırık Camlar Teorisi, kamuya açık alanlarda gözlemlenen basit suç ve…