Dünyanın En Büyük Radyo Teleskopu Çin’de Devreye Alındı

Çin’in resmi devlet ajansı Xinhua, dünyanın en büyük ve en hassas radyo teleskopunun resmen devreye alındığını bildirdi. FAST Radyo Teleskopu’nda 2016 yılından beri işletmeye alma denemeleri yapılıyor.

FAST, 500 metrelik Diyaframlı Küresel Teleskop anlamına geliyor.

FAST’ın lakabı ise “Gökyüzünün Gözü” veya “Cennetin Gözü” anlamına gelen Tianyan’dır.

FAST, Güneybatı Çin’in Guizhou şehrinde doğal bir vadide inşa edildi. Diğer tanımlı görevlerinin yanı sıra bilimsel hedefleri arasında titreşen yıldızları (pulsar) incelemek de olan FAST, Ağustos 2017’de bunlardan iki tanesini keşfetti.

FAST, 500 metre çapında olmasına rağmen şu anda sadece 300 metre kullanıldığı için aslında sahip olduğu ismin özelliklerini tam da karşılamıyor. Teleskop aktiftir ve 300 metrelik bir segment alıcıya odaklanacak şekilde değişebilir durumdadır.

Radyo Teleskobu FAST

İlk aşamada 300 metre çapı kullanılan FAST, ilerleyen yıllarda tam kapasite devreye alınacak.

Çin’in resmi devlet ajansı Xinhua’ya göre, FAST’ın tüm teknik göstergeleri planlanan seviyeleri karşılıyor ve hatta aşıyor. FAST, güçlü bir radyo teleskopudur ve bilim adamları, özellikle ilk birkaç yılında bazı büyük keşifler yapacağını öngörüyorlar.

FAST’ın bilimsel keşif hedefleri şunları içeriyor:

• Büyük ölçekli nötr hidrojen araştırması.
• Pulsar gözlemleri
• Uluslararası çok uzun temel interferometri (VLBI) ağına liderlik etmek
• Yıldızlararası moleküllerin tespiti
• Yıldızlararası iletişim sinyallerini algılama
• Atarca (pulsar) zamanlama dizisi

FAST ayrıca yaklaşık 5 yıl sürecek iki gökyüzü araştırması yapacak. Tüm bu verileri analiz etmek 10 yıl  sürecek. Yine de, ortaya çıkan sürprizleri takip etmek için teleskopun operasyonel çizelgesinde esneklik için yer var.

Radyo Teleskobu FAST

FAST’ın ne kadar güçlü olduğu gökbilimciler tarafından sıklıkla dile getiriliyor. Teleskop, Ağustos 2017’de iki yeni pulsar keşfetti. Aslında, teleskop iki yıldan fazla bir süre içinde 102 pulsar keşfetti. Xinhua basın açıklamasında, bunun aynı dönemde ABD ve Avrupa’daki araştırmacılar tarafından keşfedilen toplam pulsar sayısından daha fazla olduğunu belirtti.

FAST’ın çalışma hassasiyeti, pulsarların zamanlamasının önceki tespit çalışmalarına göre yaklaşık 50 kat daha doğru ölçülmesini sağladı. FAST ile araştırmacılar son derece düşük frekanslı Nahertz yerçekimi dalgalarını ilk kez ölçebilecekler.

Radyo Teleskobu FAST

Gökyüzü kapsamı açısından FAST,  astronomi için ileriye doğru büyük bir adım. FAST, radyo teleskoplarının etkili bir şekilde keşfedebileceği alanı hacminin dört katına genişletti.

Bu bir sıçrama!

Pekin Üniversitesi Kavli Astronomi ve Astrofizik Enstitüsü’nden bir bilim adamı olan Li Kejia, “Bilim adamları FAST ile bilinmeyen yıldızlar, kozmik fenomenler ve evrenin yasalarını keşfedebilir ve hatta dünya dışı yaşamı tespit edebilirler” diyor.

FAST’ın inşası başlamasından 20 yıl sonra, 2016 yılında tamamlandı. Yapımı 170 milyon ABD dolarına mal olan FAST’ın işletmesi Çin Uluslararası Astronomi Gözlemevi’ne ait.

Çin, FAST’ı uluslararası araştırmacıların da kullanımına sundu. Farklı ülkelerden 10 bilim insanı FAST’ı kullanarak bilimsel araştırmalarını gerçekleştirdiler.

Şu anda dünyadaki en büyük radyo teleskop olan FAST, en büyük ünvanını Porto Rico’daki Arecibo Gözlemcisi’nden aldı. Her iki teleskop da büyük parabolik çanaklardan oluşuyor. Her ikisi de aynı anda yalnızca sahip oldukları alanların bir kısmını kullanabiliyor. Ancak FAST yalnızca büyük olmakla kalmıyor, FAST’ın daha farklı ve esnek bir çalışma stili var. Arecibo’nun yüzeyi sabit ama FAST’ın yüzeyi hareketli ve değişken.

Radyo Teleskobu FAST

FAST, parçalı ayna teleskopu gibi. Yüzeyi yaklaşık 4500 ayrı panelden yapılmıştır. Alt kısımda yüzeyi şekillendirebilen ve gökyüzünün farklı kısımlarına yönelik bir parabol oluşturan 2200’den fazla vinç var.

FAST, Arecibo’dan da çok daha derin bir çanak, bu da FAST’a daha geniş bir görüş alanı sağlıyor. FAST’ın 300 metre çapındaki diyafram önemli bir avantajıdır.

Bazı haberlere göre Çin, çok az sayıda radyo astronomu olduğu için teleskopu dahili olarak çalıştırmakta sorun yaşıyor ve uluslararası işe alım çalışmaları yapıyor. Ancak bu teleskopla çalışmaya engel olabilecek nedenlerden biri teleskopun şehre çok uzak olan konumu.

Çin ayrıca FAST için baş mühendis arıyor, ancak bazı raporlara göre, Çin’in ağır devlet otoritesi yaklaşımından ötürü kalifiye personel bulmakta zorluk çektiği belirtiliyor.

Kaynak:
https://www.universetoday.com/144669/chinas-500-meter-fast-radio-telescope-is-now-operational/

Etiketler

Busra Meral

Okumak, araştırmak, yeni şeyler öğrenmek, bunlar üzerinde düşünmek, tartışmak ve paylaşmak benim için büyük keyif. Yazmak ise bambaşka bir dünya. Paylaştıkça her şeyin daha güzel olacağına gönülden inanıyorum."Ya öğreten, ya öğrenen, ya dinleyen, ya da ilmi seven ol. Sakın beşincisi olma, helak olursun." Nebiler nebisi Hz. Muhammed (sav)"Okumak bir insanı doldurur, insanlarla konuşmak hazırlar, yazmak ise olgunlaştırır." Francis Bacon
Başa dön tuşu