BİYOLOJİ

Doğada Mavi Renk Neden Nadir Görülür?

Mavi, yeryüzünde çok belirgin bir renktir. Ancak doğa söz konusu olduğunda mavi renk neredeyse yok denecek kadar azdır.

Bitkilerde gözlemlenen mavi renk, tıpkı bir sanatçının renkleri karıştırması gibi, doğal olarak oluşan pigmentlerin karıştırılmasıyla elde edilir. En yaygın olarak kullanılanlar, antosiyaninler adı verilen ve pH’larına bağlı olarak kırmızı, mor, mavi veya siyah görünebilen suda çözünür koful pigmentlerdir.

Bu değişiklikler ışık ile birleştiğinde bazı muhteşem sonuçlar yaratabilir:

Bitkilerde mavi çiçekler nadir görülmesine rağmen, tropikal yağmur ormanlarının zemininde bulunan bir avuç bitki dışında, neredeyse hiçbir bitkinin mavi yaprakları yoktur. Bunun temel nedeni ışık ve fizik ile ilgilidir.

Pigmentler emmedikleri ve yansıttıkları ışığın renginde görünürler. En yaygın bitki pigmenti yeşil klorofildir, bu nedenle bitkiler yeşil renk olarak görünür çünkü klorofil yeşil ışığı emmez, aksine yansıtır.

Ancak bitkiler, görünür spektrumdaki diğer ışıklardan daha fazla enerjiye sahip olduğu için mavi ışığı severler. Mavi yapraklarınız varsa, en yüksek enerjili ışığı yansıtmak ve büyümenizi sınırlayan daha düşük kaliteli ışığı kullanmak iyi bir strateji değildir. İşte bu nedenle çoğu bitki mavi yapraktan kaçınır.

Mavi biz insanların favori rengi olsa da, hayvanlar için durum biraz daha farklıdır.

Çoğu Hayvan Gerçekte Mavi Renkli Değildir.

Hayvanların tüylerinde, derilerinde veya kürklerinde bulunan renklerin neredeyse tamamında hayvanın yedikleriyle ilişkili olan pigmentler bulunur. Örneğin saka kuşu sarı çiçekleri yer, somon balıkları ve flamingolar pembe deniz kabuklularını ve karidesleri yer. Ancak yukarıda da açıkladığımız gibi, bitkilerde gerçek mavi pigment olmadığından, hayvanlar maviye yedikleri yiyecekler aracılığıyla dönüşemezler.

Mavi morfo kelebeğinin kanat pulları farklı şekillerde olsaydı mavi rengi kaybolurdu.

Renk, ışığın farklı dalga boylarını algılamamıza verilen isimdir aslında. Mavi renkte gördüğümüz bazı hayvanlar aslında fiziki yapılarını ve ışığın yansımasını kullanarak onları mavi görmemizi sağlarlar. Örneğin mavi morfo kelebeği rengini, kanatlarında bulunan pulların,yansıttığı tek dalga boyunun mavi renk olacak şekilde bükülmesi nedeniyle bu rengini alır. Eğer bu pullar farklı şekillerde olsaydı mavi renk ortadan kaybolurdu.

Mavi alakarga gibi mavi kuşlarda benzer, ancak biraz farklı bir sebepten dolayı mavi renklidirler. Kuşların tüylerinin her birinde mavi haricindeki tüm renkleri absorbe eden minik yapılar bulunur.

Doğadaki tek istisna, gerçek bir mavi pigment ürettiği bilinen tek hayvan olan obrina olivewing kelebeğidir.

Kaynak: http://www.planetstillalive.com/gallery/common-olivewing-butterfly/

Doğada Mavi Renge Sahip Olmanın Avantajı Ne?

Bir bitkiyseniz, farklı renkli çiçeklere sahip olmak büyük bir avantaj sağlar. Örneğin bu renk arıları kendinize çekmenizi ve doğal olarak çoğalmanızı sağlar.

Hayvanlar dünyasında da benzer bir durum söz konusudur. Göz kamaştırıcı mavi renkler dikkat çekmek için yararlıdır. Bu bazen bir eş bulmaya (aşağıdaki videoda izleyebileceğiniz cennet kuşlarının dansı gibi) bazen de yırtıcıları uyarmaya yarar.

Mavi biz insanlar için de, sentetik boyaların herhangi bir rengin yapılmasına izin verdiği nispeten yakın zamana kadar, elde edilmesi zor bir renkti. Bakınız: Antik Mısır’dan Günümüze Mavi Rengin Tarihçesi

Günümüzde mavi güller ve karanfiller hala bizden kaçarken, Japonya’daki bir ekip ilk gerçek mavi Krizantem’i üretmeyi başardı.

Ayıca göz atmak isterseniz: Eski Dillerde Mavi Renk İçin Bir Kelime Neden Yoktur?

Kaynak: WHY IS THE COLOUR BLUE SO RARE IN NATURE?, https://sciences.adelaide.edu.au/news/list/2019/08/20/why-is-the-colour-blue-so-rare-in-nature

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu