Biyoloji ve Genetik

Mavi Göz Aslında Aldatmaca, Bilime Göre Tüm İnsanlar Kahverengi Gözlü

Nadir oluşu ve güzel görünmesi nedeniyle mavi, yeşil ve diğer tonlardaki göz renklerini kahverengi gözlere göre daha çok beğeniriz. Ancak bu noktada bilinmesi gereken bir şey var. Söylenene göre aslında hepimizin göz rengi kahverengi. Gözünüzün mavi yada yeşil görünme nedeni ise aslında sadece bir göz yanılsaması. Bilim insanlarının bu iddiasının nedenini anlayabilmek için bir göz renginin arka planındaki biyoloji ve fiziği bilmek gerekir. Bir göz rengi sadece genetikten değil, aynı zamanda beynimizin rengi nasıl algıladığından da kaynaklanıyor.

Mavi gözlerde sanılanın aksine mavi pigmentler yoktur. Sadece gözlerinin belirli kısımlarının oluşumundan dolayı göz rengini mavi olarak görürüz. Bu, herkesin kahverengi gözlere sahip olduğu, ancak ışığı yansıtma şeklinin farklı olduğu anlamına gelir. Işığın farklı biçimlerde yansımasının nedeni iriste bulunan melanin miktarı ile ilgilidir.

Herkesin gözünün irisinde melanin vardır. Kişinin sahip olduğu göz rengini de bu melanin miktarı belirler. Daha fazla melanin, irisin daha fazla ışık emmesine ve gözün daha koyu kahverengi olarak görünmesine neden olur. Düşük konsantrasyonlarda daha az ışık emildiğinden, daha fazla ışık yansır ve gözün rengi mavi görünür.

İrisin içindeki melanin nedeniyle tüm gözler gerçekten kahverengidir

İris, gözün renkli kısmıdır. İki katmandan oluşur ve alt kısım kahverengi olacak kadar melanin içerir. Üst katman veya stroma da melanin içerir, ancak burada bazı farklılıklar vardır. Farklı göz renkleriyle sonuçlanan bu varyanstır. Melanin, cilt, ten, saç ve göz rengini belirleyen kimyasaldır. Melanosit adı verilen bir grup hücre tarafından üretilir. Melanin koyu kahverengi renktedir ve konsantrasyonu arttıkça rengi koyulaşır. Bunun nedeni, konsantrasyonuna bağlı olarak melaninin ışığı emme kabiliyetinin artmasıdır.

Bir kişinin kahverengi gözleri varsa, irisinin hem alt hem de üst katmanlarında bol miktarda melanin bulunması muhtemeldir. Daha açık renkli gözleri olan insanlar için, üst katman (ve bazen alt katman) önemli ölçüde az veya daha açık renkli melanin içerir. Mavi gözlü insanların irislerinin üst tabakasında ise çok az melanin vardır veya hiç yoktur. Farklı miktarlarda melanin, farklı seviyelerde ışık emilmesine ve dolayısıyla farklı renklerin yansımasına neden olur. Bu ışık saçıldığında, ışık renk tayfının mavi ucu boyunca daha kısa dalga boylarında yansır ve mavi görmenizi sağlar.

Işığın kendi dalga boyundan daha küçük tanecikler tarafından saçılmasını ifade etmek için Rayleigh Saçılması terimi kullanılır. Gökyüzünün mavi görülmesi ile bir gözün mavi görünmesi temelde aynı fizik yasalarına dayanır. Göz renginizin farklı ışık kaynakları altında dönem dönem farklı tonlarda gözükmesi de aynı sebepten kaynaklanmaktadır.

Bebekler doğduklarında, melaninleri henüz oluşmaya devam ettiği için gözleri genelde mavi renk olarak görülür. Göz renkleri daha sonra melanin miktarı geliştikçe koyulaşabilir.

Kaynaklar ve İleri Okumalar

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu