Psikoloji

Kaos İçinde Anlam Arayışı: Viktor Frankl’ın Hikayesi

Varoluşçu psikiyatrist Viktor Frankl (1905–1997) olağanüstü bir hayat yaşadı. Anti-Semitizm, zulüm, vahşet, fiziksel taciz, yetersiz beslenme ve duygusal aşağılama eylemlerine tanık oldu ve bunları yaşadı. İronik bir şekilde, karısının, ebeveynlerinin ve erkek kardeşinin kaybı gibi deneyimler onun insan doğasına ilişkin felsefesi şekillendirildi.

Frankl, varoluşçu yaklaşımının temelini İkinci Dünya Savaşı’ndan önce formüle etti. Bununla birlikte, toplama kamplarındaki deneyimleri, bireylerin zorluklara ve acılara hayatta anlam ve amaç arayışıyla katlanabilecekleri görüşünü doğruladı. Bir anlamda, Frank’in teorisi, hayatındaki trajedilerle dramatik bir şekilde test edilmişti.

Kaos İçinde Anlam Arayışı: Viktor Frankl'ın Hikayesi

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Frankl, 200’den fazla üniversitede ders vererek, 50 dilde yayınlanan 40 kitap yazarak ve 29 fahri doktora alarak modern psikolojik düşünceyi şekillendirdi. Anlam arayışıyla ilgili fikirleri ve deneyimleri, dünyanın dört bir yanındaki teorisyenleri, uygulayıcıları, araştırmacıları ve bizler gibi sıradan insanları etkiledi.

Pek çok insan, dönem dönem hayatının anlamının ne olduğunu sorgular. Bir anlam bulamadığı zamanlarda da yaşamanın kendisi anlamsız gelmeye başlar. Siz de bu kişilerden birisi iseniz ” Bu dünyada başka hiçbir şeyi olmayan biri bile mutluluğu bilebilir” diyen Viktor Frankl’ı daha yakından tanımalısınız.

Kısaca Viktor Emil Frankl Kimdir?

Viktor Emil Frankl (26 Mart 1905 – 2 Eylül 1997) Avusturyalı bir psikiyatr ve nörolog, Holokost’tan sağ kurtulan ve Üçüncü Viyana Psikoterapi Okulu olarak kabul edilen anlam yaratma merkezli bir terapi okulu olan logoterapinin kurucusuydu.

Frankl, 26 Mart 1905’te Viyana’da Leopoldstadt’ın Yahudi bölgesinde doğdu. Burada günlük anti-Semitizm ve zulüm eylemlerine bizzat tanık oldu ve bunları deneyimledi. 1930’da Frankl, Viyana Üniversitesi’nden tıp diplomasını aldı. Devamında da intihara teşebbüs eden kadınların tedavisi amacıyla hizmet vermekte olan, Viyana’daki bir hastane koğuşunun başına geçti.

Kaos İçinde Anlam Arayışı: Viktor Frankl'ın Hikayesi
Logoterapi, Hümanist ve Varoluşçu düşünce okulları arasında anlam üzerine odaklanan bir terapi yaklaşımıdır. Logoterapiyi geliştiren Viktor E. Frankl (1905-1997), dünya çapında ünlü Avusturyalı bir psikiyatristtir. Frankl anlamın ve değerlerin insan yaşamı üzerindeki önemini vurgulamıştır

1937’de Frankl, kız kardeşinin oturma odasında kendi özel muayenehanesini kurdu. Aynı zamanda 1940’tan 1942’ye kadar Rothschild Hastanesinin Nöroloji Bölümü’nün müdürüydü. Ancak savaş zamanında Almanya’nın Avusturya’yı işgal etmesiyle, onun için zor günler başlamıştı.

Ağabeyi Walter toplama kampına gönderildi ve kız kardeşi Stella, Meksika’ya kaçtı. Kendisi de başka ülkelere gitmek ve anne ve babasıyla kalmak arasında karar vermeye çalışırken kalmayı seçti.

Viktor Frankl
Tilly Grosser ve Viktor Frankl

Daha sonra Tilly Grosser adlı genç bir kadına aşık oldu ve evlendiler. Bu evlilik Yahudilerin evlenmesini yasaklayan yasanın çıkmasından önce gerçekleşti. Ayrıca yahudilerin çocuk yapması da yasaktı. Ancak Tilly hamileydi. Ne yazık ki Doktor Frankl ve Tilly’nin bebekleri bu yasağa kurban gidecekti. (Doktor Frankl, bebeğini ”Duyulmayan Anlam Çığlığı” kitabında ölümsüzleştirir).

Eylül 1942’de Frankl ve eşi Tilly, Theresienstadt toplama kampına gönderildi. Bu, Frankl’ın fiziksel istismara, yetersiz beslenmeye, duygusal aşağılanmaya ve işkenceye maruz kaldığı dört farklı kamptan ilkiydi.

Viktor Emil Frankl’ın Toplama Kampı Zamanları

Toplama kamplarında geçirdiği süre boyunca, Frankl karısının ve ebeveynlerinin kaybını ve belki de en önemlisi, nihayetinde insan doğası felsefesini şekillendiren umut, haysiyet ve anlamın kaybını yaşadı.

Viktor Frankl
Viktor Frankl, kitaplarıyla sevginin, özgürlüğün, anlamın ve sorumluluğun ırk, kültür, din ve kıtaları aştığını gösterdi..

Dört toplama kampında iki buçuk yıl geçirdikten sonra 1945’te Türkheim toplama kampından özgürlüğüne kavuştu. Bir yıl sonra Frankl toplama kamplarındaki deneyimlerini anlatan ve teorisinin temelini açıklayan, ”İnsanın Anlam Arayışı” isimli en seçkin kitabını yazdı.

Savaştan sonra Frankl, Viyana Poliklinik Hastanesinde Nöroloji Şefi olarak atandı. Burada ikinci eşi Elly Schwindt ile tanıştı. 1947’de evlendiler ve birlikte Frankl’ın teorisini ve felsefesini öğrettiler. Kendisi 85 yaşında kör oldu ve 1997’de 92 yaşında hayatını kaybetti.

Viktor Emil Frankl’a Göre Acı Bir Anlam Kazanınca Acı Olmaktan Çıkar

İnsanın Anlam Arayışı isimli kitabında Frankl, insanların acı dolu ve olası yıkıcı durumlara dayanabilmelerini ve bunları arkalarında bırakabilmelerini sağlayan iki gücü olduğundan bahseder. Bunlar karar verme kapasitesi ve davranış özgürlüğüdür.

Frankl, çevremizin ya da olayların insafında olmadığımızı çünkü onların bizi nasıl şekillendireceklerine kendimizin karar verdiğimizi vurgular. Diğer bir deyişle, yaşamının anlamı hakkında karar verecek tek kişinin bireyin kendisi olduğunu ve bu benzersiz anlamı yaratmak ve karar vermek için bireyin sorumluluk alması gerektiğini söyler. Dahası, bir en kötü durumlardan olumlu bir sonuç çıkarma gücüne de sahiptir. Kendisinin bu acıyı çekmek zorunda kaldığına işaret eder. Ona göre acı bir anlam kazandığı andan itibaren acı olmaktan çıkacaktır.

Logoterapi Nedir?

Logoterapi tinsel boyut ve anlam odaklı bir teori, müdahale yaklaşımı ve felsefi sistemdir. İnsan hayatında anlamın rolüne, insanın kendi değer sistemini oluşturmasına odaklanmaktadır. Genellikle hümanist-varoluşçu bir düşünce okulu olarak kabul edilmektedir.

Frankl, logoterapi sözcüğünü 1920’lerde ilk kez kullanmıştır. Daha sonra “varoluşsal analiz” terimini eşanlamlı olarak kullanacaktı. Fakat diğer varoluşçu yaklaşımlarla karışmasını engellemek için son yıllarda kendi kuramında logoterapi biçiminde söz etmiştir.

Logoterapi psikoanaliz ile kıyaslandığında daha az geçmişe yönelik ve daha az içedönük olan bir yöntemdir. Daha çok gelecek üzerine, yani birey tarafından gelecekte gerçekleştirilecek anlamlar üzerine odaklanır. Logoterapi anlam merkezli bir psikoterapidir. Logos “anlam” anlamına gelen Yunanca bir kelimedir. Bu yüce ruhlu insanın yaşadığı acılara rağmen hayata tutunuşu ve ürettikleri hepimize ders olmalı. Kendisinin sözleriyle yazımızı bitirelim:

İnsanı en çok yaralayan şey fiziksel acı değil, haksızlığın, mantıksızlığın verdiği ruhsal ıstıraptır. Acılar, sadece gelişiyorsan bir anlam taşır. Yaşanmış olan güzel şeyler artık var olmasalar bile sonsuza kadar sizindir. O yaşanmışlığı kimse sizden alamaz. Aklınızı kaybetmenize neden olacak şeyler vardır ya da kaybedecek aklınız yoktur. Anormal bir duruma gösterilen anormal bir tepki normal bir davranıştır. İnsanın temel uğraşı haz almak ya da acıdan kaçınmak değil, yaşamında bir anlam bulmaktır.

Yazımızın bitiminde bazı öneriler için göz atmak isterseniz: 5 Saat Kuralı: Boşa Geçen Bir Gün Nasıl Başarılı Bir Güne Dönüştürülür?


Kaynaklar ve ileri okumalar:

  • An Overview of Viktor Frankl’s Logotherapy; Bağlantı: https://www.verywellmind.com/
  • Logotherapy: Viktor Frankl’s Theory of Meaning; yayınlanma tarihi: 7 Aralık 2021; Bağlantı: https://positivepsychology.com/
  • Bushkin H, van Niekerk R, Stroud L. Searching for Meaning in Chaos: Viktor Frankl’s Story. Eur J Psychol. 2021 Aug 31;17(3):233-242. doi: 10.5964/ejop.5439. PMID: 35136443; PMCID: PMC8763215.

Size Bir Mesajımız Var!

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak veya Patreon üzerinden ufak bir bağış yaparak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Matematiksel

Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan; filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim.. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum ve İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde akademik görevimi sürdürüyorum. Spora, sanata (özellikle resim sanatı), müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara, filmlere düşkünüm.. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Amaçlı ve amaçsız yaşamanın çeşitli noktalardan artı ve eksileri olduğunu düşünsem dünyadaki her şeyin gelip geçici olduğuna inanıyorum. Yine de -her şeye rağmen- ben uzun süredir amacı olanlardanım.. Buradan enerji sağlayabiliyorum.. Çoğunlukla enerjik, dışa dönük olsam da yeri geldikçe oldukça içe kapanmaya ve yalnızlığa susayabiliyorum. İkisi de keyifli ve öğretici.. Matematiksel sitesinin öncelikle hayranı olan bir okuruyum sonra Matematiksel’e katkı sağlamaya çalışan enfes ekibin bir parçasıyım.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu