Vücudunuz trilyonlarca hücreden oluşur. Ancak bugün sahip olduğunuz hücreler, dün sahip olduklarınızla tamamen aynı değildir. Hücreler zamanla yaşlanır ve hasar görür. Bu nedenle vücut sürekli yeni hücreler üretir ve eskilerin yerini doldurur.
Bu sürekli yenilenme fikri, yaygın bir inancı da beraberinde getirir. Buna göre yaklaşık her yedi yılda bir vücuttaki tüm hücreler tamamen yenilenir. Kirpiklerden yemek borusuna kadar her şey değişir ve kişi baştan aşağı “yeni” bir bedene sahip olur.
Ancak bu doğru değildir. Bazı organ ve sistemlerdeki hücreler birkaç ay içinde tamamen yenilenirken, bazıları doğduğunuz günden itibaren büyük ölçüde aynı kalır. Deri ve bağırsak hücreleri oldukça hızlı değişir. Buna karşılık karaciğer hücreleri daha yavaş yenilenir ve büyük kısmı yaklaşık üç yıl içinde yerini yenilerine bırakır.
Daha da yavaş yenilenen yapılar vardır. Kalpte kasılma gücünü sağlayan hücrelerin yalnızca yaklaşık yüzde 40’ı yaşam boyunca değişir. İskelet sistemi ise daha uzun bir zaman diliminde yenilenir ve tüm kemik yapısının değişmesi yaklaşık on yıl sürer.
Beyinde yenilenme daha sınırlıdır. Hipokampus bölgesindeki bazı nöronların her yıl küçük bir kısmı yenilenir. Striatumdaki bazı nöronlar da benzer şekilde yeniden üretilebilir. Ancak birçok nöron türü yaşam boyu varlığını korur. Üstelik yenilenebilen hücreler bile tamamen değil, yalnızca kısmen değişir.
Yedi Yılda Bir Yenilenme Efsanesinin Kökeni Nedir?
Bu yaygın iddianın kaynağı, 2005 yılında İsveçli bilim insanı Jonas Frisen ve ekibinin gerçekleştirdiği bir çalışmadır. Frisén, Cell dergisinde 2005 yılında yayımlanan bu çalışmada, insan vücudundaki bir hücrenin ortalama yaşının yaklaşık 7 ile 10 yıl arasında olduğunu öne sürmüştür. Bu sonuç, vücudun sürekli yenilendiğini gösterse de tüm hücrelerin aynı hızda değişmediğini açık biçimde ortaya koyar.
Radyokarbon analiziyle farklı hücre türlerinin yaşını belirlemeye imkân veren bir yöntem kullanan Jonas Frisen ve çalışma arkadaşları, bağırsak hücreleri, iskelet kası hücreleri ve beynin iki bölgesindeki gri maddeyi inceledi. Farklı bireylerden elde edilen veriler bir araya getirildiğinde, hücre yenilenmesinin ne kadar değişken olduğu açık biçimde ortaya çıktı. Görünen o ki vücuttaki her bölümün kendine özgü bir “ömür süresi” vardır.
Bununla birlikte vücudunuzdaki bazı yapılar neredeyse hiç değişmez. Doğduğunuz andan itibaren sizinle kalan ve yaşam boyunca büyük ölçüde aynı kalan hücreler de vardır. Bu durum, insan bedeninin tek tip bir yenilenme sürecine sahip olmadığını açık biçimde gösterir.
Sonuç Olarak
İnsan vücudu, sürekli değişim ve yenilenme içinde olan olağanüstü bir biyolojik mekanizmadır. Ancak “7 yılda bir tamamen yenilenme” iddiası, basit bir efsaneden ibarettir.
Kaynaklar ve ileri okumalar:
- Does the Human Body Really Replace Itself Every 7 Years?;Kaynak site: Live Science. Bağlantı: Does the Human Body Really Replace Itself Every 7 Years?
- Does The Human Body Replace Itself Every Seven Years?; https://www.snopes.com
- Spalding KL, Bhardwaj RD, Buchholz BA, Druid H, Frisén J. Retrospective birth dating of cells in humans. Cell. 2005 Jul 15;122(1):133-43. doi: 10.1016/j.cell.2005.04.028. PMID: 16009139.
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
