MATEMATİK

Sheldon Asalları: 73 Sayısı Neden En İyi Sayıdır?

Bir TV dizisi, Sheldon Asalları isimli bilimsel bir çalışmaya ön ayak oldu...

Sevilen komedi dizisi The Big Bang Theory, ileri derecede zeki olan fakat sosyal beceriler konusunda sıkıntı yaşayan iki yakın arkadaş Sheldon ve Leonard isimli fizikçilerin maceralarını konu alır.

“The Big Bang Theory” nin ana karakterlerinden biri olan Sheldon Cooper, 2010 yılında yayınlanan 73. bölümde 73 sayısına olan yakınlığını dile getirmiş ve 73 sayısını en iyi sayı olarak tanımlamıştı.

“En iyi sayı 73’tür! Çünkü 21. asaldır ve bu da 7 ve 3 ün çarpımıdır. 73’ün tersten yazılmış hali 37, 12. asaldır ve 21’in tersten yazılmış halidir.

73 aynı zamanda ikilik sistemde 1001001, 21 ise 10101 biçiminde olarak yazılır ve bunların her ikisi de palindrom sayılardır.”

Okuma Önerisi: Yaşamın İçindeki Düzen: Palindromlar

Bölüm yayınlandıktan sonra Carl Pomarance ve Chris Spicer isimli iki matematikçi 2015 yılında Sheldon Primes (Sheldon Asalları) isimli bilimsel bir makale yayınladılar.

Sheldon Asalı Nedir?

Bir asal sayının “indisi”, artan sayısal sıradaki yeridir. (Örneğin, ardışık asal sayılar 2, 3, 5, 7 ele alınırsa indisleri sırasıyla 1, 2, 3 ve 4’tür. 73 sayısının indisi 21 dir yani 21. asaldır. 21 sayısı aynı zamanda 73 sayısını oluşturan 7 ile 3’ün çarpımına eşittir. Aynı zamanda 73 sayısını ters çevirince elde ettiğimiz 37 sayısı da 12. sırada bulunan asal sayıdır. Fark ettiğiniz gibi bu sayı da 21 sayısının tersidir.

Matematikçi Pomerance ve Spicer şu soruyu sorguladı. Acaba asal sayılar dünyasında bu duruma benzer bir özellik gösteren başka sayı var mı?

Teorik olarak sonsuz sayıda asal sayı olduğunu düşünürsek bu elbette cevabı bulunması kolay bir soru değildi. İkili, yaklaşık 10 sayfa süren kanıtı yazmadan önce, 73 sayısıyla benzer niteliklere sahip başka sayı örneklerini aramak ve bulmak için bir bilgisayar kullanmak mümkündü.

Ancak ikili çalışmasında ortaya koydukları denklemler aracılığı ile 73 sayısının gerçekten benzersiz olduğunu kanıtladı.

Çalışmayı incelemek isterseniz: https://www.math.dartmouth.edu/~carlp/sheldon091219.pdf

Kaynak: Math professors prove TV show theory about the number 73; https://www.thedartmouth.com/article/2019/05/bang-math-professors-prove-tv-show-theoryabout-the-number-73

‘The Big Bang Theory’ takes math notes from Carl Pomerance; https://phys.org/news/2019-04-big-theory-math-carl-pomerance.html

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu