Sivrisinekler Neden Bazı İnsanları Daha Çok Isırır?

Kabul edelim günümüzde sivrisinek seven bir insan bulmamız oldukça zor. Ancak kimi insanlar için varlıkları fazla da sorun yaratmaz. Çünkü dikkatli gözlemlediyseniz onay verebileceğiniz gibi sivrisinekler bazı insanları diğerlerinden daha fazla sevme eğilimindedir. Yani, kimi insanlar sivrisinekler tarafından hiç ısırılmazken, kimileri de tüm sivrisineklerin kendilerine saldırdığını düşünebilir. Bu durumda aklımıza şu soruyu getirir. Sivrisinekler bazı insanları neden daha çok ısırır? Bunun bir sebebi var mıdır?

Gelin bu sefer de onları anlamaya çalışalım. Nedenleri sıralamadan önce küçük bir not düşelim. Aslında çevrede gördüğünüz her sivrisinek ısırmaz. Sadece dişi sivrisinekler ısırır. Bunun nedeni yumurta üretmek için kana ihtiyaç duymalarıdır. Erkek sivrisinekler kanla beslenmez. Bunun yerine bitkiler tarafından üretilen nektar ve meyve sularını yerler.

Sivrisinekleri Belirli İnsanlara Yönlendiren Şey Nedir?

Kafanızın üzerinde gezinmek gibi oldukça tuhaf bir alışkanlığa sahip olan sadece sivrisinekler değildir. Diğer sinekler ve böcekler de bunu yapar. Bir böceğin başınızın üzerinde dönüp durmasının birkaç nedeni olabilir. Bu nedenlerin çoğu, sivrisineklerin bazı insanları diğerlerinden daha sık ısırmasıyla aynıdır.

Karbondioksit salınımı, vücut kokusu ve kan grubu gibi diğer faktörleri bir kenara bırakırsak, bir sivrisinek sürüsünün başınızın üzerinde gezinmesini sağlayan en önemli şey açıklaması en kolay olandır. Bu da saçınıza sürdüğünüz çeşitli saç şekillendiricileridir. Sivrisinekler vücut ısısına duyarlıdır ve vücudumuzda en fazla ısı baş bölgesinden yayılır. Başımız, aynı zamanda, saçların varlığından dolayı terin en uzun süre kaldığı vücut kısmıdır. Bu basit nedenden sonra şimdi de daha bilimsel olan nedenleri sıralayalım.

Sivrisinekler İçin Sizi Cazip Kılan Unsurlar

Sivrisinekler tarafından seçilmiş kişi :)

Nefes verdiğimizde hepimiz karbondioksit yayarız. Ayrıca egzersiz gibi aktiviteler esnasında da karbondioksit üretim miktarımız artar. Sivrisinekler çevrelerindeki karbondioksitteki değişiklikleri tespit edebilir. Bunu vücutlarında bulunan maksiller palp adı verilen bir organ sayesinde yaparlar. Bu sayede de 100 metre mesafeden bile daha fazla karbondioksit yayan insanları tespit ederler. Ayrıca hatırlatalım. Daha iri insanlar daha fazla karbondioksit salma eğilimindedir.

Mesela hamile kadınlar, bebeğin oksijen alıp karbondioksit vermesi nedeniyle yüzde 20 oranında daha fazla karbondioksit salgılarlar. Sonuç olarak bu durum onları bir sivrisinek için daha cazip hale getirir. Karbondioksit oranındaki bir artış, sivrisineği yakınlarda potansiyel bir konağın olduğu konusunda uyarabilir. Sivrisinekte o bölgeye doğru hareket eder. Arabalar da karbondioksit üretiyor. Bu durumda sivrisinekler insanları cansız varlıklardan nasıl ayırıyor? biçiminde düşünebilirsiniz. Bu sorunun cevabı aslında bir sonraki nedende saklı. O da vücut kokusu.

Vücut Kimyamız

Sivrisineklere, insan derisinde ve terinde içinde bulunan bazı bileşikler çekici gelir. Gün içinde terlerken laktik asit, ürik asit, üre gibi zararlı maddeler vücudumuzdan dışarı atılır. Böylece tenimizin kendine özgü kokusu oluşur. Sivrisinekler kokulara karşı duyarlı olduğundan bu durum sivrisineklerin bazı insanları daha kolay bulmasını sağlar. Araştırmacılar, bazı insanları sivrisinekler için daha çekici kılan vücut kokusundaki değişikliklerin nedenlerini hala araştırıyorlar.

Nedenlerinin genetik, ciltteki belirli bakteriler veya her ikisinin bir kombinasyonunu biçiminde olabileceği düşünülüyor. Örneğin 2015 yılında yapılan bir araştırmanın ortaya koyduğu gibi, sivrisinekler tarafından sık ısırılan biriyle akrabalığınız varsa, siz de daha duyarlı olabilirsiniz. Ayrıca derimizdeki bakteriler de vücut kokusunda rol oynar. Bir araştırma da, ciltlerinde çok çeşitli mikrop bulunan insanların sivrisinekler için daha az çekici olduğunu buldu.

Sivrisinekler Neden Bazı İnsanları Diğerlerinden Daha Çok Isırır?

Ayrıca sivrisinekler koyu renkleri sever, bu nedenle koyu renkli giysiler giyiyorsanız, onların sizin etrafınızda olma olasılığı daha fazladır. Sivrisineklere en az çekici gelen renk ise sarıdır. Ayrıca araştırmalar, kan grubu “0” olanların, kan grubu “A” olanlara kıyasla sivrisinekler tarafından ısırılma olasılığının yaklaşık iki kat fazla olduğunu ortaya koyuyor.

Sivrisinekler, kişinin hangi kan grubundan olduğunu ise, insan vücudunun salgıladığı bazı maddeler aracılığıyla tespit ediyor. Bir de sivrisinekler alkol sever. Araştırmalar, sadece 12 gram biranın kanınızı sivrisinekler için daha çekici hale getirdiğini göstermiştir.

Son olarak egzersiz yaptığımızda veya herhangi bir zorlu fiziksel görev yaptığımızda, bol miktarda ısı ile birlikte laktik asit yayarız ve sivrisinekler bu laktik asidi algılayabilir. Vücudumuzun ürettiği ısı bir sivrisineğin bizi ısırmaya karar verip vermemesinde önemli rol oynayabiliyor. Yapılan bir başka araştırma da sivrisineklerin yakınlarındaki ısı kaynaklarını fark ettikleri ve onlara doğru yöneldiklerini gösterdi.

Sivrisinek Isırığı Neden Kaşınır?

Bir sivrisinek sizi ısırdığında, ilk denemede kılcal damarı tutturması kolay değildir. Sivrisinek, derinin altında kılcal damarı ararken hortumunu ileri geri götürerek deri altında hasar yaratır. Aynı zamanda da, kan pıhtılarının hortumunu tıkamasını önlemek için vücudunuza antikoagülan bir protein enjekte eder. Bunun sonucunda bağışıklık sisteminiz bölgeye kan akışını artırıp çok sayıda da beyaz kan hücresi göndererek tepki verir. Neticede de kaşıntılı bir şişlik oluşur. Zaten iltihaplı bir bölgeyi kaşımak iltihabı artırır. Bu da bölgeyi daha da kaşındırır. 

Onlardan kurtulmak için sivrisinek ilacı haricinde bir alternatif var mı?

Özetle vücut ısınız fazlaysa, sık egzersiz yapıyor ya da hareket ediyorsanız veya alkol tüketiyorsanız ısırılma ihtimaliniz daha fazla. Kan grubunuz 0 ise bu ihtimal daha da artıyor. Hamilelik ve aşırı kilolu olanlarında ısırılmadan kaçma şansları oldukça az. Uzmanlar sivrisineklerin sizi ısırmasını azaltmanın bir yolu olarak bol muz yemenizi veya B-12 vitamini kullanmanızı tavsiye ediyor. Her ikisi de vücut kimyanızı sivrisineklerin itici bulduğu bir seviyeye çekiyor. Ayrıca her gün bolca C vitamini tüketin. C vitamini suda eriyebilen bir vitamin olduğundan vücudunuzda birikmez, fazla terlemeyi önler, sivrisinekler de bundan nefret ederler. Sivrisineksiz bir yaz geçirmenizi dileriz.



İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz