MATEMATİK

Seçimlerimiz ve Yüzde 37 Kuralı

Yüzde 37 kuralı bir karar verirken toplam seçenek grubunuzun %37’sine bakmanızı ve baktıklarınızdan sonra gelen en iyi seçenekte karar kılmanız gerektiğini söyler.

Yeni bir şehre taşındınız ve aradığınız kriterlere uygun bir ev arıyorsunuz. Birinci eve baktınız ve kriterlerinize hiç mi hiç uymadığını fark ettiniz. Bu yüzden bu evi elediniz ve ev arayışınıza devam ediyorsunuz. İkinci bir evi incelediniz ve bunun kriterlerinize daha uygun olduğunu düşündünüz ama daha bakabileceğiniz birçok ev olduğu için onu satın almadınız ve arayışınızı sürdürmeye karar verdiniz.

Dördüncü, beşinci, altıncı ev derken hiçbirini ikinci ev kadar beğenmediniz ve dönüp ikinci evi almaya karar verdiniz fakat onun çoktan başka birine satıldığını fark ettiniz.

Buradaki temel problemimizi aslında şudur: Araştırma aşamasından karar verme aşamasına geçebileceğimiz en uygun zaman hangisidir?

Örneğimize tekrar bakarsak başka biri ikinci evi almaya bizden hızlı karar verdiği için ve biz gerekenden fazla araştırma yaptığımızdan en beğendiğimiz evi kaybettik. Hiç araştırma yapmasaydık ve direk ilk gördüğümüz evi satın almaya karar verseydik de daha ikinci evi görmeden o kriterlerimize uymayan ilk evi alma durumunda olacaktık.

Peki yeterli düzey de veri toplayıp en doğru kararı verme olasılığını maksimize edebilecek bir strateji var mıdır?

İşte bu noktada karşımıza %37 kuralı karşımıza çıkmaktadır. Yüzde 37 kuralı bir karar verirken toplam seçenek grubunuzun %37’sine bakmanızı ve baktıklarınızdan sonra gelen en iyi seçenekte karar kılmanız gerektiğini söyler.

Bir başka deyişle %37 noktasına ulaşıldığı zaman o grubun en iyisini seçme şansınızı en yüksek noktaya getirmiş oluyorsunuz.

%37 kuralının ortaya çıkışı sekreter problemi denilen ünlü bir matematik problemine dayanıyor. Bu problemde kısaca şu şekildedir:

Bir şirkette bir patronsunuz bir sekreter işe almak haliyle de adaylar arasından en iyisini işe almak istiyorsunuz ve adaylar ile tek tek görüşüyorsunuz.

Eğer bir adayı reddederseniz onu tekrar görüşmeye çağıramıyorsunuz çünkü başka bir iş bulmuş olma ihtimali yüksek peki bu durumda en iyi sekreteri işe alma olasılığınızı en yükseğe çıkarmak için adayların kaçıyla görüştükten sonra karar vermelisiniz ?

Matematikçiler bu problem için en ideal çözümün 1/e oranı olduğunu bulmuşlardır. Hesap makinesi ile hesaplarsanız . 1/e sayısının %37’ye çok yakın bir sayı olduğunu görebilirsiniz.

Yüzde 37 kuralı hayatımızdan vereceğimiz çoğu kararda bize en uygun çözümü sunmaktadır. Çünkü hayatımızda sekreter problemi gibi birçok problem ile karşı karşıya kalırız.

Örneğin yazımızın başında verdiğimiz ev satın alma problemi gibi. Hatta kim ile yaşlanacağına karar vermekte bu problemin karmaşık bir halidir.

Çoğu insan 18 ve 40 yaşları arasında evlenmeyi düşünür ve bu süreç içinde birçok insan ile tanışır ve bu insanların aralarından en uygun eşi bulmaya çalışır. En uygun eşi bulduğunu düşündüğünde ise onun ile evlenmeye karar verir. Zaman zaman insan bu kararında da yanılabilir.

İşte yüzde 37 kuralı bu problemde de insanın evlenmek için belirlediği zaman aralığının %37’si kadarını eş arama süreci için kullanmasını ve bu süreçten sonra gördüğü en uygun kişiyi eş olarak seçmesi gerektiğini öneriyor.

Yani matematiksel olarak 18 ve 40 yaşları arasında evlenmeye düşünen bir insan için en uygun yaş 26 olarak bulunuyor.

Bahsettiğimiz gibi gündelik hayatta %37 kuralını uygulayabileceğimiz birçok problem ile karşılaşırız. Fakat her zaman bu stratejiyi uygulamamıza gerek olmayabilir. Bazı durumlarda önceden edindiğimiz bilgileri sömürmek daha iyi bir strateji olabilir.

Örneğin daha önceden 3 yıl yaşadığınız bir şehre kısa süreliğine geri geldiğinizi varsayalım. Bir öğlen vakti karnınız acıktı ve bir restorana gitmeye karar verdiniz.

3 yıl bu şehirde yaşadığınız için elbette ki bir favori restoranınız var. Peki, bu durumda yeni bir şeyler mi deneyeceksiniz yoksa favori restoranınıza mı gideceksiniz?

Bu durumdaki en ideal çözüm favori restoranınıza gitmektir elbette. Şehirden kısa bir süre sonra ayrılacağınız için yeni şeyler deneyerek veri toplamak anlamsızdır.

Ev bulmak, birini işe almak gibi birçok problemde %37 kuralını strateji olarak kullanabilirsiniz. En uygun strateji ile bile mükemmel neticeyi garantilemeyebilirsiniz. Eğer %37 kuralını takip ederseniz en iyi kararı verme olasılığınız şaşırtıcı bir şekilde %37’dir.

Bu demektir ki çoğu zaman en iyi kararı veremeyeceksiniz fakat uygulayabileceğiniz en iyi strateji de budur. Yüzde 37 kuralı ile ilgili daha fazla bilgi edinmek için:

Konuk Yazar: Kamil Anıl

Kaynak: Hayatımızdaki Algoritmalar: Günlük Kararların Bilgisayar Bilimi, Tom Griffith,Brian Christian,(çev.Ali Atav)

https://en.wikipedia.org/wiki/Secretary_problem

Konu hakkında bir başka yazımız için: Matematik Size Evlenmek İçin İdeal Yaşınızı Söyleyebilir

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Editör

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı